PGS.TS Đinh Văn Châu: Gắn kết khoa học kỹ thuật và quản lý an ninh để xây dựng hệ sinh thái an toàn điện

PGS.TS Đinh Văn Châu: Gắn kết khoa học kỹ thuật và quản lý an ninh để xây dựng hệ sinh thái an toàn điện

Với vai trò là đồng chủ trì Hội thảo, PGS.TS Đinh Văn Châu – Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực – nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc tiếp cận an toàn điện trong mối quan hệ hữu cơ với phòng cháy, chữa cháy và quản lý an ninh, an toàn xã hội. Theo PGS.TS Đinh Văn Châu, trong bối cảnh phát triển nhanh của đô thị hóa, năng lượng tái tạo, công nghệ mới và chuyển đổi số, yêu cầu bảo đảm an toàn điện không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật, mà cần được đặt trong tổng thể hệ sinh thái quản lý nhà nước, khoa học – công nghệ và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Từ góc độ đào tạo và nghiên cứu khoa học, Trường Đại học Điện lực – với thế mạnh chuyên sâu trong lĩnh vực điện lực, năng lượng và an toàn kỹ thuật – đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu các giải pháp công nghệ nhằm nâng cao mức độ an toàn của hệ thống điện quốc gia. Những đóng góp này không chỉ có ý nghĩa về mặt kỹ thuật, mà còn là cơ sở khoa học quan trọng phục vụ hoạch định chính sách và tổ chức thực tiễn trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

PGS.TS Đinh Văn Châu cho rằng, an toàn điện cần được nhìn nhận như một nội dung quản lý nhà nước mang tính tổng hợp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, ngành điện, lực lượng công an và chính quyền địa phương. Việc tổ chức thực hiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật an toàn điện phải gắn liền với công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, nhất là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong cảnh báo sớm, giám sát rủi ro và phòng ngừa sự cố.

Hội thảo khoa học quốc gia lần này được tổ chức với mục tiêu tạo dựng một diễn đàn khoa học liên ngành, chuyên sâu, nhằm đánh giá toàn diện thực trạng công tác bảo đảm an toàn điện ở Việt Nam hiện nay; làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý và khoa học – kỹ thuật phục vụ quản lý nhà nước; từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện, góp phần phòng ngừa, hạn chế và giảm thiểu các nguy cơ cháy, nổ do sự cố điện gây ra.

Theo định hướng nội dung, Hội thảo tập trung làm rõ vị trí, vai trò và trách nhiệm của các chủ thể liên quan trong công tác bảo đảm an toàn điện; đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; nhận diện những nguy cơ, thách thức mới trong bối cảnh phát triển năng lượng tái tạo, đô thị thông minh và chuyển đổi số; đồng thời đề xuất các giải pháp tổng thể về thể chế, kỹ thuật, quản lý và tuyên truyền – giáo dục nhằm xây dựng văn hóa an toàn điện trong toàn xã hội.

Việc Trường Đại học Điện lực và Học viện Cảnh sát nhân dân phối hợp đồng chủ trì Hội thảo không chỉ thể hiện sự gắn kết chặt chẽ giữa khoa học kỹ thuật và khoa học an ninh, giữa đào tạo – nghiên cứu và thực tiễn quản lý, mà còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần liên ngành, liên lĩnh vực trong giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phát triển kinh tế số, xã hội số và công dân số trong giai đoạn tới.

Có thể khẳng định, những luận cứ khoa học, khuyến nghị chính sách và giải pháp được đề xuất tại Hội thảo là nguồn tư liệu quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn điện, phục vụ thiết thực công tác phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an toàn cho Nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước. Trong đó, vai trò dẫn dắt về học thuật, đào tạo và kết nối chính sách của PGS.TS Đinh Văn Châu cùng Trường Đại học Điện lực tiếp tục được kỳ vọng là một trong những điểm tựa quan trọng cho quá trình kiến tạo hệ sinh thái an toàn điện bền vững tại Việt Nam.

An toàn điện – trụ cột của an ninh phi truyền thống trong bối cảnh phát triển mới

Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, điện năng giữ vai trò là một trong những hạ tầng kỹ thuật thiết yếu, tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và sinh hoạt của Nhân dân. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của đô thị hóa, công nghiệp, kinh tế số và xã hội số, hệ thống điện ngày càng mở rộng về quy mô, tăng cao về mật độ sử dụng và mức độ phức tạp, kéo theo những nguy cơ tiềm ẩn về mất an toàn, đặc biệt là nguy cơ cháy, nổ do sự cố điện.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, các vụ cháy, nổ có nguyên nhân từ hệ thống và thiết bị điện vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể, diễn biến phức tạp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn xã hội. Đáng chú ý, phần lớn các vụ việc xảy ra tại khu dân cư, nhà ở kết hợp sản xuất – kinh doanh, các cơ sở nhỏ lẻ, nơi việc tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật an toàn điện còn hạn chế, trong khi nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận tổ chức, cá nhân chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp cận an toàn điện như một nội dung trọng tâm, xuyên suốt của công tác phòng cháy, chữa cháy và bảo đảm an ninh, an toàn xã hội trở thành yêu cầu mang tính khách quan và cấp thiết. An toàn điện không chỉ là vấn đề kỹ thuật chuyên ngành, mà là đối tượng quản lý nhà nước mang tính tổng hợp, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng và toàn xã hội.

Phát biểu tại Hội thảo khoa học quốc gia “Bảo đảm an toàn điện góp phần phòng cháy, chữa cháy ở Việt Nam hiện nay”, GS.TS Trần Minh Hưởng – Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân – khẳng định, bảo đảm an toàn điện là một nội dung cấu thành quan trọng của an ninh phi truyền thống, gắn trực tiếp với an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh xã hội và trật tự, an toàn xã hội. Mỗi sự cố điện nghiêm trọng hay mỗi vụ cháy lớn không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn để lại những hệ lụy sâu rộng, tác động tiêu cực đến đời sống Nhân dân, hoạt động sản xuất – kinh doanh, niềm tin xã hội và hiệu lực quản lý của Nhà nước.

Nhận thức rõ tính chất đa chiều và mức độ ảnh hưởng sâu rộng của vấn đề an toàn điện, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng với quan điểm xuyên suốt là chủ động phòng ngừa rủi ro, lấy con người làm trung tâm, ứng dụng mạnh mẽ khoa học – công nghệ, xây dựng năng lực quản trị rủi ro hiện đại. Trong đó, an toàn điện gắn với phòng cháy, chữa cháy được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, cần được tiếp cận một cách bài bản, liên ngành và dài hạn.

Hồ Minh - Quảng Đại