Ninh Bình: Địa phương đầu tiên trồng cây thuốc đinh lăng theo tiêu chuẩn GACP

Theo báo Nhân dân, nhờ địa hình núi đá vôi xen kẽ đất bằng, nhiều thung lũng nhỏ đan xen, lại sở hữu đa dạng nguồn gen cây dược liệu quý mọc hoang dã tự nhiên, Ninh Bình đã tận dụng lợi thế này để hình thành các vùng sản xuất dược liệu, hàng hóa quy mô lớn.

Trong đó có vùng dược liệu trạch tả tại Kim Sơn, Yên Khánh gần 150 ha; vùng dược liệu Bồ công anh, Bạch chỉ tại các xã Chính Tâm, Xuân Thiện, Chất Bình (huyện Kim Sơn) và Khánh Thủy (huyện Yên Khánh) khoảng 50 ha; vùng dược liệu Đương quy, Ngưu bàng, Sinh địa ở huyện Nho Quan gần 20 ha...

Tiêu biểu có dự án "Ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng mô hình sản xuất giống và dược liệu đinh lăng lá nhỏ tại tỉnh Ninh Bình" rộng 30 ha, nằm trong một thung lũng được bao quanh bởi núi Cổ Ngựa ở xã Gia Lâm, huyện Nho Quan, do Công ty TNHH Dược liệu Vũ Gia thực hiện từ tháng 11/2016 đến tháng 5/2020. Tổng kinh phí thực hiện dự án là tám tỷ đồng, trong đó ngân sách khoa học Nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ cấp 3,35 tỷ đồng, còn lại là kinh phí do công ty tự thu xếp.

Đinh lăng là thành phần chính trong nhiều loại thuốc. Tất cả các bộ phận của loại cây này đều có thể dùng chế biến thuốc. Hiện thị trường tiêu thụ đinh lăng rất rộng mở, thời điểm hiện tại, giá của cành và lá đinh lăng dao động từ 22 đến 30 nghìn đồng/kg tươi. Củ đinh lăng có giá cao hơn tùy thuộc vào năm tuổi của cây, cây từ ba đến năm tuổi giá 100 đến 120 nghìn đồng/kg; cây lâu năm có thể lên tới một triệu đồng/kg. Những cây từ 15 đến 20 năm tuổi, trọng lượng củ thường là lên tới 20 kg/cây được coi là "nhân sâm của người nghèo", vì chứa nhiều hợp chất saponin.

Theo báo Khoa học phát triển, dự án được thực hiện nhằm giúp chuyển đổi cơ cấu cây trồng nông nghiệp hiệu quả thấp sang trồng cây dược liệu bản địa đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người dân tại huyện Nho Quan, Ninh Bình - nơi có khí hậu, địa chất phù hợp với sự phát triển của cây đinh lăng. Để tạo nguồn thu trước mắt, hiện dự án đang cho trồng xen hoa hòe, bưởi.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, cây đinh lăng lá nhỏ mới được trồng nhỏ, lẻ ở quy mô hộ gia đình, và chưa theo hướng sản xuất hàng hóa. Kỹ thuật trồng chủ yếu sử dụng cây hom tự khai thác trong tự nhiên hoặc tự để giống nên không bảo đảm. Có thể nói, chưa có quy trình công nghệ nào được áp dụng trong việc trồng và chế biến cây đinh lăng lá nhỏ tại địa phương.

ThS Phạm Tiến Duật - chủ nhiệm dự án - cho biết, dự án sẽ khắc phục những điểm hạn chế này với các quy trình công nghệ về sản xuất giống, trồng, thu hoạch và chế biến để có năng suất và hàm lượng hoạt chất đảm bảo theo yêu cầu. Dự án cũng đào tạo 10 cán bộ, kỹ thuật viên cơ sở; và tập huấn kỹ thuật cho 100 nông dân vùng dự án về sản xuất dược liệu theo GACP – WHO.

Theo tiêu chuẩn GACP, từ khâu giống, làm đất, đến nước tưới đều phải có nhật ký. Trong quá trình chăm sóc, việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật phải áp dụng nguyên tắc 4 đúng (đúng loại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp). Khâu sơ chế cũng tuân thủ tiêu chuẩn nước rửa sạch, công đoạn thái sơ chế đảm bảo trong điều kiện sạch sẽ, nhà xưởng đảm bảo khép kín. 

“Chúng tôi đang xây dựng vườn đinh lăng giống gốc rộng 1,5ha theo tiêu chuẩn GACP. Sau đó sẽ xây dựng mô hình thâm canh đảm bảo năng suất và hàm lượng hoạt chất để phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất và chế biến dược liệu với quy mô 30ha, năng suất 10 tấn tươi/ha, tương đương khoảng 2,0 tấn khô/ha; xây dựng nhà xưởng và hoàn thiện quy trình thu hoạch, sấy khô và bảo quản nguyên liệu dược liệu” – ông Duật cho biết.

Nếu thành công, Ninh Bình sẽ có cơ hội mở rộng vùng sản xuất nguyên liệu dược liệu đạt tiêu chuẩn cho các đơn vị sản xuất chế biến thuốc trong và ngoài nước, ông Duật kỳ vọng.

Theo Chủ tịch HĐQT Công ty Vũ Gia, trước Ninh Bình, mới có một dự án trồng đinh lăng theo tiêu chuẩn GACP ở Nam Định, nhưng quy mô nhỏ. Công ty Vũ Gia cam kết thu mua hết sản lượng đinh lăng theo hợp đồng ký kết ngay từ đầu vụ sản xuất với giá mua đảm bảo lợi ích cho người nông dân. Đồng thời Công ty Vũ Gia cũng phối hợp với các công ty như Traphaco, Sao Thái Dương, Mediplantex, Nam Dược… để cung cấp các sản phẩm dược liệu từ cây đinh lăng lá nhỏ cho thị trường trong và ngoài nước.

Huyền Nhi (t/h)