Những thay đổi quan trọng về lao động nước ngoài tại Việt Nam

Nghị định này được kỳ vọng sẽ tạo ra những chính sách linh hoạt hơn, nhằm thu hút nguồn nhân lực có chuyên môn kỹ thuật cao, kinh nghiệm quản lý điều hành và các nhà đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh phát triển các ngành nghề mới như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số.

Nghị định 219/2025/NĐ-CP mang đến nhiều điểm thay đổi đáng chú ý so với các Nghị định trước đó như 152/2020/NĐ-CP và 70/2023/NĐ-CP.

Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ giấy phép lao động

Mặc dù quy định cũ tại Nghị định 70/2023/NĐ-CP nêu thời gian cấp giấy phép lao động là 5 ngày làm việc, Nghị định 219/2025/NĐ-CP đã tinh gọn quy trình bằng cách lồng ghép thủ tục báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài vào thủ tục nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động.

Theo quy định mới, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét chấp thuận nhu cầu và thực hiện cấp giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài. Trường hợp không chấp thuận, cơ quan sẽ có văn bản trả lời và nêu rõ lý do trong vòng 3 ngày làm việc.

Thay đổi thẩm quyền cấp giấy phép

Nghị định 219/2025/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (UBND cấp tỉnh) là cơ quan có thẩm quyền cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động và giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

Thẩm quyền này áp dụng đối với người lao động nước ngoài làm việc cho người sử dụng lao động có trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm kinh doanh tại địa phương nơi người lao động dự kiến làm việc.

Đặc biệt, nếu người lao động làm việc cho một người sử dụng lao động tại nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, UBND cấp tỉnh nơi người sử dụng lao động có trụ sở chính sẽ có thẩm quyền.

UBND cấp tỉnh cũng có quyền quyết định việc phân cấp cho cơ quan có thẩm quyền thực hiện các nhiệm vụ này. Trước đây, thẩm quyền cấp giấy phép lao động thuộc về Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động được sửa đổi

Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP được điều chỉnh với các giấy tờ chính sau:

Văn bản của người sử dụng lao động báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài và đề nghị cấp giấy phép lao động (theo Mẫu số 03 Phụ lục). Giấy khám sức khỏe do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện cấp (trừ trường hợp đã kết nối dữ liệu y tế).

Hộ chiếu còn thời hạn. Phiếu lý lịch tư pháp hoặc văn bản xác nhận không có án tích (cấp không quá 6 tháng). 02 ảnh màu (kích thước 4 cm x 6 cm, phông nền trắng). Giấy tờ chứng minh hình thức làm việc của người lao động nước ngoài, bao gồm:

Văn bản cử người lao động từ nước ngoài sang làm việc tại hiện diện thương mại ở Việt Nam và xác nhận đã được tuyển dụng ít nhất 12 tháng liên tục. Văn bản cử kèm hợp đồng hoặc thỏa thuận đối với người lao động làm việc theo các loại hợp đồng kinh tế, xã hội, hoặc tham gia các gói thầu, dự án.

Hợp đồng cung cấp dịch vụ và văn bản chứng minh đã làm việc cho doanh nghiệp nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam ít nhất 24 tháng (đối với nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng).

Văn bản của nhà cung cấp dịch vụ cử người lao động vào Việt Nam để đàm phán cung cấp dịch vụ. Văn bản cử từ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở nước ngoài sang làm việc tại Việt Nam (trừ trường hợp di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp).

Giấy tờ chứng minh là nhà quản lý (đối với Chủ tịch/thành viên HĐQT công ty cổ phần, chủ sở hữu/thành viên công ty TNHH có giá trị góp vốn dưới 3 tỷ đồng). Giấy tờ chứng minh người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia, lao động kỹ thuật theo quy định.

Bổ sung các trường hợp không cần giấy phép lao động

Nghị định 219/2025/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể các trường hợp người lao động nước ngoài được xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc thu hút nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Việt Nam. Các trường hợp không cần giấy phép lao động bao gồm:

Được các bộ, cơ quan ngang bộ hoặc UBND cấp tỉnh xác nhận vào Việt Nam làm việc trong các lĩnh vực: tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, và các lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội.

Thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 3, 4, 5, 6, 7 và 8 Điều 154 của Bộ luật Lao động. Là chủ sở hữu hoặc thành viên góp vốn có giá trị từ 3 tỷ đồng trở lên của công ty trách nhiệm hữu hạn. Là Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc thành viên Hội đồng quản trị có giá trị góp vốn từ 3 tỷ đồng trở lên của công ty cổ phần.

Vào Việt Nam để cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên môn, kỹ thuật hoặc thực hiện các nhiệm vụ phục vụ công tác nghiên cứu, xây dựng, thẩm định, theo dõi đánh giá, quản lý và thực hiện chương trình, dự án sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

Phóng viên nước ngoài hoạt động thông tin báo chí được Bộ Ngoại giao xác nhận. Được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cử sang Việt Nam giảng dạy, làm nhà quản lý, giám đốc điều hành tại cơ sở giáo dục do cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài, tổ chức liên chính phủ đề nghị thành lập tại Việt Nam.

Học sinh, sinh viên, học viên nước ngoài đang học tập tại các trường, cơ sở đào tạo ở Việt Nam hoặc nước ngoài có thỏa thuận thực tập hoặc thư mời làm việc, hoặc học viên thực tập trên tàu biển Việt Nam.

Thân nhân thành viên cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam được phép làm việc. Có hộ chiếu công vụ vào làm việc cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. Người chịu trách nhiệm thành lập hiện diện thương mại.

Tình nguyện viên làm việc tại Việt Nam theo hình thức tự nguyện và không hưởng lương. Vào Việt Nam thực hiện thỏa thuận quốc tế mà cơ quan, tổ chức ở Trung ương, cấp tỉnh ký kết. 

Người lao động nước ngoài là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia, lao động kỹ thuật thuộc một trong các trường hợp sau: Vào Việt Nam làm việc có tổng thời gian dưới 90 ngày trong 01 năm (tính từ 01/01 đến ngày cuối cùng của năm).

Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp: Di chuyển có thời hạn trong nội bộ doanh nghiệp nước ngoài đã thành lập hiện diện thương mại trên lãnh thổ Việt Nam thuộc phạm vi 11 ngành dịch vụ theo biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam với WTO và đã được doanh nghiệp nước ngoài tuyển dụng trước đó ít nhất 12 tháng liên tục.

Được Bộ Giáo dục và Đào tạo xác nhận vào Việt Nam để thực hiện các công việc sau: Giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao chương trình giáo dục quốc tế. Làm nhà quản lý, giám đốc điều hành, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục do cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài hoặc tổ chức liên chính phủ đề nghị thành lập tại Việt Nam.

Minh Anh