Nguyễn Hồng Vy Đan: Từ “lơ ngơ” bên chén trà đến Nghệ nhân Quốc gia

Cơ duyên bất ngờ với chén trà Việt

Trong thế giới trà đạo Việt, cái tên Nguyễn Hồng Vy Đan (sinh năm 1992) đang nổi lên như một hiện tượng đáng chú ý. Chỉ trong vòng 1-2 năm ngắn ngủi bén duyên với trà, cô gái trẻ gốc Vũng Tàu này đã đạt được những thành tựu mà nhiều người theo nghề lâu năm vẫn mơ ước khi liên tiếp ghi dấu ấn tại các giải thưởng quốc nội, và đặc biệt là vinh dự được công nhận Nghệ nhân Quốc gia lĩnh vực Ẩm thực Văn hóa Trà năm 2025. 

Thành tích ấn tượng là thế, nhưng ở Vy Đan không hề có sự hào nhoáng, phô trương. Ở cô, người ta thấy hình ảnh một trà nương khiêm nhường và cô luôn tự nhận mình “vẫn chỉ là người học trò nhỏ bé” trên con đường lan toả trà Việt.

Vy Đan không xuất thân từ gia đình có truyền thống làm trà. Trước khi bước chân vào địa hạt này, cô là một huấn luyện viên yoga quốc tế với khả năng giảng dạy tự nhiên, cuốn hút, đồng thời thành thạo tiếng Anh, tiếng Trung. Yoga mang đến cho Vy Đan sự tĩnh lặng nội tâm, sự kết nối giữa cơ thể và tâm hồn – những giá trị mà sau này trở thành nền tảng vững chắc cho hành trình trà đạo.

Cơ duyên đến với trà của Vy Đan bắt đầu từ những buổi thưởng trà cùng mẹ - Nghệ nhân Bàn tay vàng Phan Thị Mai Hương, cũng một người yêu trà sâu sắc. 

“Ban đầu tôi chỉ lơ ngơ ngồi bên bàn trà, nhìn mọi người pha, nghe mọi người nói về hương vị, về triết lý ‘vô ngã’ trong trà. Tôi chẳng hiểu gì nhiều, chỉ thấy lòng mình bình yên lạ thường”, Vy Đan chia sẻ. 

Từ sự tò mò ấy, cô bắt đầu học hỏi, tham gia các buổi trà tụ, rồi dần dần bị cuốn hút bởi vẻ đẹp tinh tế của trà Việt – thứ không chỉ là đồ uống mà còn là văn hóa, là cách sống.

Cứ vậy, chỉ trong thời gian ngắn, Vy Đan đã đạt trình độ Trà nghệ sư Trung cấp, đồng thời phát triển kỹ năng biểu diễn trà vũ, múa chén - những nghệ thuật kết hợp hài hòa giữa động tác uyển chuyển và sự tinh tế của trà đạo. 

Đặc biệt, ngay từ những bước đầu, Vy Đan đã say mê tìm hiểu và lựa chọn Việt phục, Việt cổ phục làm trang phục biểu diễn chính. Với nữ trà sư này, áo dài ngũ thân, áo tứ thân, Nhật Bình, giao lĩnh, tứ điên… không chỉ là y phục mà còn là cách để cô hòa mình vào không gian văn hóa cổ xưa, giúp phần trình diễn trà đạo thêm phần trọn vẹn và đậm chất Việt.

Thuận lợi từ nền tảng, khó khăn từ “đi sau”

Đến với văn hoá trà Việt, Vy Đan thừa nhận mình may mắn có những thuận lợi mà không phải ai cũng có. Nền tảng yoga giúp cô dễ dàng tiếp cận triết lý “vô ngã”, sự tĩnh tại và kiểm soát hơi thở – những yếu tố cốt lõi trong pha trà và biểu diễn trà nghệ. Khả năng ngoại ngữ mở ra cơ hội giao lưu quốc tế sớm. Kỹ năng giảng dạy từ yoga cũng giúp cô truyền đạt kiến thức trà học một cách gần gũi, dễ hiểu.

Nhưng theo cô, việc “đi sau” cũng đồng nghĩa với nhiều thử thách. “Em bắt đầu muộn, trong khi nhiều nghệ nhân đã dành cả đời cho trà. Có lúc em tự ti vì kiến thức còn nông, kỹ thuật chưa tinh”, Vy Đan nói.

Nghệ nhân trà Vy Đan chia sẻ rằng áp lực lớn nhất là làm sao giữ được sự chân thành, không chạy theo thành tích mà đánh mất bản chất của trà – sự khiêm nhường và kết nối. Những ngày tháng miệt mài luyện tập, nghiên cứu các loại trà Việt, sáng tạo đạo cụ, kết hợp trà với ẩm thực… đều xuất phát từ sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Vy Đan chọn cách “đi sâu” thay vì “đi rộng”, tập trung vào bản sắc Trà Việt để lan tỏa giá trị chân thực.

Cứ vậy, sau những nỗ lực bền bỉ và nghiêm cẩn với trà, hành trình của Vy Đan được ghi nhận bằng hàng loạt dấu ấn chuyên môn đáng chú ý, gặt hái liên tiếp những “trái ngọt” trong năm 2025: Giải Pha trà ngon nhất tại Hội trà Vô ngã Việt Nam 2024 (tiền đề cho hành trình 2025); Á quân hạng mục Pha trà; Giải Ba hạng mục Trà và đồ ăn kèm; Giải đặc biệt Đạo cụ ấn tượng tại Tea Masters Cup Việt Nam 2025. Đặc biệt, vinh dự cao nhất là được công nhận Nghệ nhân Quốc gia lĩnh vực Ẩm thực Văn hóa Trà 2025.

Bên cạnh đó, Vy Đan đã tham gia lan toả Trà Việt tại hàng loạt sự kiện lớn trong và ngoài nước như CICOON ASEAN 5+, Đại lễ Vesak 2025, Hội trà vô ngã Quốc tế lần thứ 19 Bắc Kinh, Giao lưu văn hoá Việt Nga, Việt Trung… trở thành cầu nối quan trọng đưa hình ảnh Trà Việt đến với bạn bè khu vực và thế giới. 

Với vẻ ngoài dịu dàng trong những bộ Việt phục, cổ phục trang nhã, cô đã để lại ấn tượng sâu sắc qua các phần biểu diễn trà nghệ tinh tế và vai trò chủ trì, MC đa ngôn ngữ. Những sân khấu quốc tế và quốc nội này không chỉ là nơi Vy Đan thể hiện tài năng mà còn là cơ hội để cô lan tỏa thông điệp hòa bình, hữu nghị qua từng chén trà.

Dù đã đạt nhiều thành tích đáng ngưỡng mộ, Vy Đan vẫn giữ thái độ khiêm cung: “Em vẫn cảm thấy mình chỉ là một cô trà nương nhỏ bé. Con đường trà đạo dài vô tận, em còn phải học hỏi, trải nghiệm nhiều hơn để hiểu sâu hơn về Trà Việt. Chỉ khi hiểu sâu, mới có thể truyền tải chân thực”.

Tầm nhìn của cô là tiếp tục sứ mệnh “nghề chọn người” – nghĩa là để trà chọn mình và chọn những người hữu duyên, từ đó lan tỏa văn hóa Trà Việt rộng rãi hơn đến giới trẻ, đến bạn bè quốc tế. 

“Tôi muốn Trà Việt không chỉ là di sản mà còn là cầu nối hòa bình, kết nối tâm hồn giữa các dân tộc. Qua từng chén trà, tôi hy vọng mọi người tìm thấy sự tĩnh lặng, từ bi và hữu nghị”, Vy Đan chia sẻ.

Với sự nỗ lực miệt mài và trái tim chân thành dành cho Trà Việt, Nguyễn Hồng Vy Đan không chỉ là một nghệ nhân trẻ tài năng mà còn là biểu tượng cho thế hệ mới – những người “đi sau” nhưng luôn bền bỉ tìm chiều sâu cho văn hóa truyền thống. 

PV