Nguồn cung giảm, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam lên cao nhất 2 năm

Theo thống kê, năm 2022, xuất khẩu gạo phục hồi sau tác động của dịch COVID-19. Cụ thể, Việt Nam đã xuất khẩu 7,1 triệu tấn gạo tăng 14% so với cùng kỳ trị giá 3,52 tỷ USD tăng 6,7% so với cùng kỳ. 

Xuất khẩu gạo tiếp tục tăng về giá trị trong 3 tháng đầu năm 2023. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, xuất khẩu gạo 3 tháng đầu năm 2023 tuy giảm 19,3% về khối lượng nhưng tăng 30,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2022.

Tính riêng trong tháng 3, xuất khẩu gạo ước đạt 900 nghìn tấn, trị giá 480 triệu USD, đưa khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 3 tháng đầu năm 2023 đạt 1,79 triệu tấn và 952 triệu USD, tăng tới 68,3% về lượng và tăng 67,6% về trị giá so với tháng trước, đồng thời so với cùng kỳ năm ngoái tăng 69,3% về lượng và 82,3% về trị giá.

Cũng theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kết thúc tuần giao dịch ngày 20/5, giá gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 495 - 500 USD/tấn. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 4/2021 và tăng từ mức 465 - 470 USD cách đây một tuần.

Theo các thương nhân, vụ thu hoạch Đông Xuân, vụ thu hoạch lớn nhất trong năm của Việt Nam, đã kết thúc. Tuy nhiên, nhu cầu đối với gạo Việt Nam vẫn mạnh, trong khi nguồn cung trong nước đang xuống thấp. Trong khi đó, gạo đồ 5% tấm của nhà xuất khẩu hàng đầu Ấn Độ ở mức 382 - 388 USD/tấn, giảm từ mức 385 - 392 USD của tuần trước. Theo giới quan sát, sự sụt giảm này chủ yếu do đồng Rupee mất giá. Tương tự, giá gạo 5% tấm của Thái Lan được niêm yết ở mức 480 USD/tấn, giảm nhẹ so với mức 485 - 490 USD của tuần trước.

Liên quan đến giá gạo, một số chuyên gia kỳ vọng, giá xuất khẩu gạo sẽ tiếp tục tăng trong năm 2023 do nhu cầu dự trữ lương thực ở nhiều quốc gia tăng. Cạnh đó, Ấn Độ chưa có kế hoạch dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo tấm hay bỏ áp thuế 20% xuất khẩu gạo trắng trong năm 2023 khi họ vẫn đang nỗ lực kiềm chế đà tăng giá gạo trong nước. Việt Nam đang tập trung sản xuất gạo chất lượng cao để phù hợp với xu hướng tiêu dùng toàn cầu, và nhiều vùng trồng lúa đã chuyển sang các loại cây trồng khác có lợi hơn, điều này có thể dẫn đến giảm sản lượng gạo trong năm 2023.

Tuy nhiên, gạo Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với gạo Thái Lan trong năm 2023. Theo Hiệp hội doanh nghiệp xuất khẩu gạo Thái Lan, xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Philippines dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2023 do Việt Nam đang phải đối mặt với những hạn chế về năng lực xuất khẩu gạo.

Cũng liên quan đến giá gạo, ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Phước Thành IV (tỉnh Vĩnh Long), dự báo năm nay Việt Nam còn 2 đợt tăng giá gạo (vào khoảng tháng 5 và tháng 10 - 11) do nhu cầu nhập khẩu cao.

Ông Thành cho rằng, các nhà nhập khẩu sẽ tăng mua gạo trong tháng 4/2023. Nguyên nhân do, cao điểm thu hoạch rộ vụ Đông Xuân đã qua, lúa hàng hóa không còn nhiều, giá lúa gạo sẽ tăng lên. Các nhà nhập khẩu gạo sẽ tranh thủ mua vào. Bên cạnh đó, vụ Đông Xuân là vụ lúa chính trong năm cho chất lượng gạo tốt nhất, các công ty kinh doanh gạo nội địa cũng tranh thủ mua vào giữ chân hàng trong kho bán dần đến vụ Hè Thu, thậm chí bán đến vụ Thu Đông. Ngoài ra, đầu năm 2023, phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu gạo có lượng tồn kho rất thấp, thậm chí có những công ty gần như hết tồn kho. Trong khi theo quy định của Nghị định 107 mỗi doanh nghiệp phải giữ trong kho lượng gạo tương đương 5%/ tổng lượng gạo xuất khẩu.

Minh Anh (t/h)