Nghịch lý từ dòng thịt đông lạnh siêu rẻ đến 'bẫy lừa' đặc sản Tây Bắc

Khi lòng tin bị "treo" dưới nhãn mác đặc sản

Trong nền kinh tế số, các KOL (người có sức ảnh hưởng) đang nắm giữ quyền lực niềm tin rất lớn. Vụ án Hải Sapa TV là minh chứng điển hình cho việc lợi dụng quyền lực đó để thực hiện hành vi đánh tráo khái niệm văn hóa ẩm thực. Đây không đơn thuần là sai phạm cá nhân, mà là một sự lừa dối có hệ thống, biến niềm tin của hàng triệu người theo dõi thành công cụ để kiếm lời.

Ngày 24/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam đối tượng Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV) về tội "Lừa dối khách hàng". Hải là người trực tiếp quảng bá và chỉ đạo việc đổi tên sản phẩm.

Đồng thời, Bùi Thị Kim Tuyên (vợ Hải) và Phạm Văn Hà (Giám đốc Công ty Hoàng Nam) bị khởi tố về tội "Vi phạm quy định về công tác kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Theo cơ quan chức năng, Hải "Sapa TV" lợi dụng ảnh hưởng của bản thân trên các nền tảng mạng xã hội, chỉ đạo vợ là Bùi Thị Kim Tuyên ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm thịt trâu sấy khô tê cay do Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam nhập nguyên liệu thịt trâu đông lạnh Ấn Độ về sản xuất.

Sau đó, Hải và vợ quảng cáo sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội là "thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc", đồng thời in logo Hải Sapa TV để bán ra thị trường. Từ năm 2022 đến 2025, vợ của Hải đã mua số lượng thịt trâu sấy khô tê cay với số tiền 30 tỷ đồng từ Công ty CP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam. Số thịt trâu sấy này sau đó được đưa ra thị trường tiêu thụ.

Tại cơ quan công an, Hải Sapa TV khai nhận, do chuyên kinh doanh đặc sản Tây Bắc nên đã nhập thịt trâu sấy khô tê cay, sau đó đổi tên sản phẩm thành thịt trâu sấy gác bếp đặc sản Tây Bắc rồi quảng bá, bán sản phẩm và kêu gọi khách hàng ủng hộ.

Thông tin trên khiến cộng đồng mạng xôn xao. Bởi, thịt trâu gác bếp SaPa TV được rao bán trên “chợ mạng” với giá 600.000 đồng/gói 500g, tức 1kg thịt trâu nguồn gốc Ấn Độ, được quảng cáo là đặc sản Tây Bắc, có giá lên tới 1,2 triệu đồng. Trên một số sàn thương mại điện tử, thịt trâu gác bếp SaPa TV còn được đánh giá “5 sao”.

Nghịch lý từ dòng thịt đông lạnh siêu rẻ

Theo thống kê của Cục Hải quan, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã nhập khẩu 408.500 tấn thịt và các sản phẩm từ thịt, trị giá 1,2 tỷ USD. Trong đó, chỉ riêng thịt trâu tươi đông lạnh chiếm 21,1% về lượng (khoảng 86.193,5 tấn) và chiếm 30,9% về giá trị (370,8 triệu USD). Ấn Độ là một trong những nguồn cung chủ yếu của mặt hàng này. Điều đáng nói, giá nhập khẩu bình quân thịt trâu tươi và đông lạnh vào Việt Nam chỉ khoảng 113.000 đồng/kg. 

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ NN&MT), nguyên nhân khiến thịt trâu Ấn Độ ngày càng chiếm ưu thế tại Việt Nam đến từ hai yếu tố chính. Trước hết, giá thành thấp giúp các sản phẩm thịt từ Ấn Độ dễ dàng cạnh tranh trên thị trường. Bên cạnh đó, nguồn cung trong nước suy giảm trong nhiều năm gần đây, do hiệu quả chăn nuôi trâu không cao và diện tích chăn thả bị thu hẹp. Trong khi đó, nhu cầu tiêu dùng thịt trâu bò vẫn duy trì ở mức cao.

Tại thị trường Việt Nam, hiện nhiều trang web bán hàng online, giới thiệu và rao bán thịt trâu Ấn Độ, với giá bằng một nửa so với giá thịt trâu trong nước, thường ở mức 130.000 đồng- 150.000 đồng/kg (giá thịt trâu tươi trong nước thường từ 250.000-350.000 đồng/kg, tùy loại).

Theo một đầu mối chuyên bán thịt trâu gác bếp, để làm ra 1kg thịt trâu khô cần khoảng 3-3,5kg thịt trâu tươi, còn nếu làm hàng "khô cong" thì cần 3,5kg trâu tươi. Tuy nhiên, với giá nhập bình quân 113.000 đồng/kg, chi phí nguyên liệu thô cho 1kg đặc sản giả chỉ khoảng 395.500 đồng. Khi bán với giá 1,2 triệu đồng/kg, biên lợi nhuận gộp lên tới hơn 800.000 đồng/kg. Mức lợi nhuận siêu lớn này chính là động cơ khiến các đối tượng bất chấp pháp luật để biến "thứ phẩm" công nghiệp thành "thượng phẩm" vùng cao.

Hành vi gian dối này không chỉ là một vụ án lừa dối khách hàng thông thường; nó là hành động "đầu độc" thương hiệu du lịch và văn hóa ẩm thực của cả một vùng miền. Khi du khách mất niềm tin, các làng nghề làm ăn chân chính tại Tây Bắc sẽ là những người chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Để bảo vệ chính mình trước những cái bẫy "đặc sản giá cao", người tiêu dùng cần một cái nhìn tỉnh táo và những tiêu chuẩn lựa chọn khắt khe hơn. Vụ án Hải Sapa TV là bài học đắt giá về sự cần thiết của việc siết chặt quản lý nguồn gốc hàng hóa. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cần tuyệt đối cảnh giác với các sản phẩm gắn mác người nổi tiếng nhưng thiếu chứng nhận kiểm định, mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Tuấn Kiệt