Nghị quyết 70-NQ/TW: Phát triển thị trường năng lượng theo hướng cạnh tranh, minh bạch

Tăng tính cạnh tranh, trao quyền cho khách hàng

Một điểm nhấn lớn trong Nghị quyết 70 là yêu cầu cơ cấu lại ngành điện, phát triển thị trường năng lượng theo hướng cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả. Người dân và doanh nghiệp sẽ có quyền lựa chọn đơn vị bán lẻ điện phù hợp thay vì chỉ mua từ EVN như hiện nay.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu triển khai hiệu quả cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đồng thời hoàn thiện hệ thống giao dịch điện minh bạch, ổn định, dài hạn, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cả nhà đầu tư và khách hàng. Doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích tham gia mạnh mẽ vào các dự án lưu trữ năng lượng, hạ tầng LNG, kho xăng dầu và phát triển điện gió ngoài khơi.

Mục tiêu năng lượng đến 2030 và tầm nhìn đến năm 2045

Theo Nghị quyết 70, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu:

Tổng cung năng lượng sơ cấp: 150-170 triệu tấn dầu quy đổi.

Tổng công suất các nguồn điện: 183-236 GW.

Tổng sản lượng điện: 560-624 tỷ kWh.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo: 25-30% tổng cung năng lượng sơ cấp.

Tiết kiệm năng lượng: 8-10% so với kịch bản phát triển bình thường.

Độ tin cậy cung cấp điện: thuộc top 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Đáng chú ý, Bộ Chính trị lần đầu tiên nêu yêu cầu sớm triển khai điện hạt nhân tại Ninh Thuận 1 và 2, cũng như nghiên cứu phát triển nhà máy điện hạt nhân module nhỏ trong giai đoạn 2030-2035.

Đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh, bình đẳng, minh bạch, hiệu quả; ngành năng lượng hiện đại, bền vững, giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng biến đổi khí hậu và hội nhập sâu với khu vực, quốc tế.

Đẩy mạnh năng lượng tái tạo và các nguồn sạch

Nghị quyết định hướng mở rộng thủy điện tích năng, nhập khẩu điện dài hạn từ nước ngoài, phát triển có chọn lọc các dự án thủy điện vừa và nhỏ. Điện gió, điện mặt trời tiếp tục được ưu tiên, đặc biệt là điện gió ngoài khơi và điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.

Đến cuối năm 2024, Việt Nam đã có gần 17.000 MW điện mặt trời và hơn 5.000 MW điện gió, chiếm khoảng 26% tổng công suất hệ thống điện. Theo Quy hoạch điện VIII, tỷ lệ điện tái tạo sẽ tăng lên 28-36% vào năm 2030 và tới 74-75% vào năm 2050 (không kể thủy điện).

Ngoài ra, Việt Nam cũng ưu tiên phát triển nhiệt điện khí LNG, rà soát cơ chế giá để thu hút đầu tư, khuyến khích chuyển đổi nhiên liệu tại các nhà máy nhiệt điện than.

Bộ Chính trị yêu cầu xây dựng chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia, phát triển các hệ thống pin lưu trữ quy mô lớn và công nghệ lưu trữ tiên tiến. Đồng thời, chú trọng đào tạo 25.000-35.000 kỹ sư, chuyên gia năng lượng, nhất là trong lĩnh vực điện hạt nhân, năng lượng tái tạo, năng lượng mới. Chính sách cũng khuyến khích thu hút chuyên gia nước ngoài và Việt kiều tham gia vào lĩnh vực này.

“Nghị quyết 70 cụ thể, chi tiết và bám sát thực tiễn”

Phát biểu tại Hội nghị triển khai Nghị quyết ngày 4/9, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long nhận định Nghị quyết 70 “đi thẳng vào những vấn đề thiết thực, cấp bách”, là văn kiện cụ thể hơn, chi tiết hơn so với Nghị quyết 55 trước đây. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thách thức lớn nhất là khâu tổ chức thực hiện, cần tinh thần quyết liệt, “làm ngay, làm luôn”.

Tổng Giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn cũng khẳng định Nghị quyết 70 là cơ sở để ngành điện xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đại diện Petrovietnam đánh giá văn kiện mới có nhiều cơ chế thông thoáng hơn, tạo thuận lợi cho đầu tư, quản lý trong ngành năng lượng.

Đỗ Khuyến