Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới: Hơn 20 năm “giữ lửa” gốm Bát Tràng, lan tỏa giá trị từ đất mẹ

Từ sưu tầm đến sáng tạo

Hơn 20 năm trước, khi nhiều người trẻ còn loay hoay tìm hướng đi cho riêng mình, Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới đã sớm xác định con đường gắn bó với mỹ thuật và gốm sứ như một phần không thể thiếu của cuộc đời.

Sinh năm 1981 tại Hoàn Long (tỉnh Hưng Yên) anh lớn lên trong một môi trường bình dị nhưng lại sớm bộc lộ năng khiếu hội họa. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tình yêu dành cho mỹ thuật đã trở thành động lực thôi thúc anh bước ra khỏi quê hương để tìm kiếm cơ hội phát triển.

Sau khi tốt nghiệp cấp 2, thay vì tiếp tục học tập như nhiều bạn bè đồng trang lứa, Nguyễn Lâm Tới quyết định lên Hà Nội để theo đuổi song song việc học văn hóa và mỹ thuật. Ban ngày đến trường, buổi tối anh miệt mài tại xưởng tranh của thầy giáo để học vẽ, đồng thời kiếm thêm thu nhập trang trải cuộc sống.

Nhìn lại quãng thời gian ấy, anh cho rằng đó là những ngày tháng nhiều thử thách nhưng vô cùng quý giá. Chính sự tự lập từ sớm đã rèn giũa bản lĩnh, giúp anh tích lũy kinh nghiệm sống và nuôi dưỡng nền tảng nghệ thuật bền vững.

Sau khi hoàn thành việc học, anh trở về làm việc tại làng gốm Bát Tràng – nơi được xem là cái nôi của nghệ thuật gốm Việt Nam. Đây cũng là cột mốc quan trọng đánh dấu sự gắn bó sâu sắc giữa anh và nghề gốm. Dù từng có thời gian nhập ngũ và đứng trước cơ hội phát triển sự nghiệp trong quân đội, nhưng bước ngoặt lớn đến khi anh quyết định từ bỏ con đường trở thành sĩ quan để xây dựng gia đình và quay về với niềm đam mê gốm sứ.

Chính trong giai đoạn này, tình yêu với gốm Chu Đậu và gốm Bát Tràng càng thôi thúc anh dấn sâu hơn vào hành trình sáng tạo. Từ chỗ sưu tầm, thưởng thức gốm, anh bắt đầu học cách tự tay tạo ra những tác phẩm mang dấu ấn riêng.

Khát vọng đưa gốm đến gần hơn với mọi người

Hơn hai thập kỷ gắn bó với Bát Tràng, Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới không chỉ xem nơi đây là mảnh đất lập nghiệp mà còn là “đất mẹ” nuôi dưỡng đam mê và sự nghiệp.

Hiện nay, anh duy trì song song hai cơ sở sản xuất. Một cơ sở đặt tại Bát Tràng, nơi anh trực tiếp sáng tác và hướng dẫn học viên; cơ sở còn lại đặt tại Hưng Yên, cách Bát Tràng khoảng 10km, tập trung sản xuất với nguyên liệu gốc từ làng nghề truyền thống.

Việc mở rộng này không chỉ giúp anh tăng quy mô mà còn hiện thực hóa mong muốn đưa gốm Bát Tràng đến gần hơn với nhiều tầng lớp xã hội, với mức giá phù hợp hơn.

Dấu ấn của Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới nằm ở những dòng sản phẩm như tam đa Phúc - Lộc - Thọ, bình mai, bình hút lộc, lục bình giả cổ, và đặc biệt là cặp đùi dế – biểu tượng giúp anh xây dựng thương hiệu cá nhân.

Điểm nổi bật trong các tác phẩm là sự kết hợp giữa kỹ thuật truyền thống và cảm hứng văn hóa phương Đông, với các họa tiết quen thuộc như sen, cúc, cá chép, sơn thủy hay hình tượng thần tiên.

Không dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, anh còn được biết đến như một chuyên gia phong thủy, thường xuyên tư vấn miễn phí cách bài trí gốm trong không gian sống, giúp khách hàng hiểu sâu hơn về ý nghĩa của từng sản phẩm.

Theo Nghệ nhân Nguyễn Lâm Tới, mỗi món gốm không đơn thuần là vật trang trí mà còn mang năng lượng cân bằng âm dương, thu hút sinh khí, tài lộc và bình an.

Trong định hướng sắp tới, Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới đặt mục tiêu đẩy mạnh quảng bá gốm Bát Tràng thông qua các triển lãm, hoạt động đấu giá từ thiện và mở rộng các lớp đào tạo nghề miễn phí.

Đặc biệt, anh mong muốn tạo cơ hội cho người trẻ, người có hoàn cảnh khó khăn và người khuyết tật tiếp cận nghề gốm, từ đó có việc làm ổn định và cuộc sống tốt hơn.

Hành trình hơn 20 năm của Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Lâm Tới cho thấy, để giữ gìn một nghề truyền thống không chỉ cần tài năng mà còn đòi hỏi sự bền bỉ, tâm huyết và tinh thần sẻ chia. Giữa nhịp sống hiện đại, những người như anh đang góp phần giữ cho hồn cốt văn hóa Việt tiếp tục được hun đúc, phát triển và lan tỏa mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Minh Hiếu