Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Long Bửu: Một đời với đá!

Non nước là một làng nghề điêu khắc đá nổi tiểng của TP. Đà Nẵng nằm ở quận Ngũ Hành Sơn. Làng nghề này đã có lịch sử hơn 400 năm tồn tại. Trải qua nhiều thế hệ với biết bao sự thăng trầm nhưng những người con của làng đá Non Nước vẫn tâm huyết với nghề mà các bậc tiền nhân để lại. Đó không chỉ là niềm tự hào của riêng ai, mà là của cả một thành phố xinh đẹp bên dòng Hàn giang. Một trong những người con ưu tú của làng đá mỹ nghệ Non Nước là Nghệ nhân Nhân dân – nhà điêu khắc Nguyễn Long Bửu. Với người nghệ nhân này con đường đến với Đá là quá trình phấn đấu, làm tượng bằng đá, không chỉ là kiếm sống mà còn là nghệ thuật.

Sinh ra trong một gia đình truyền thống gắn bó với nghề điêu khắc đá nhiều thế hệ. Với trên dưới 40 năm trong nghề và là thế hệ thứ 4 trong gia đình có truyền thống làm nghề điêu khắc. Theo Nghệ nhân Nguyễn Long Bửu, thế hệ của ông may mắn hơn những người đi trước vì được đào tạo bài bản kết hợp với gen di truyền. Chính vì vậy, trong cuộc đời điêu khắc của mình, ông đã tạo ra nhiều bức tượng như ý.

Ngoài năng khiếu thiên bẩm, nghệ nhân này còn thừa hưởng những nét tinh hoa từ gia tộc, ông nội ông từng được hoàng gia Campuchia mời sang trùng tu di tích nổi tiếng Ăng - Co - Vát, cụ của nghệ nhân Long Bửu từng tham gia xây dựng Hoàng Thành và quần thể lăng tẩm ở Huế. Trách nhiệm với gia tộc và làng đá Non Nước là động lực thôi thúc ông theo đuổi cái nghề đòi hỏi tính nghệ thuật và kiên nhẫn cao. Nguyễn Long Bửu đề cao sự sáng tạo trong sáng tác, phải làm sao để tác phẩm điêu khắc của mình mang những ấn tượng riêng, phong cách riêng. Bộ sưu tập điêu khắc đá trong vườn tượng của nghệ nhân Long Bửu khiến nhiều người đến đây không khỏi trầm trò, thán phục về sự khéo léo và tính thẩm mỹ cao trong từng ý tưởng sáng tác.

Sự kiện đáng nhớ đầu tiên trong sự nghiệp của nghệ nhân Long Bửu vào năm 2002, ông là nhà điêu khắc duy nhất của Việt Nam được mời tham dự cuộc thi sáng tác điêu khắc quốc tế bằng chất liệu sáp ong tại Thái Lan. Cuộc thi năm đó, ông đã giành được giải Bạc cho tác phẩm “Niềm hạnh phúc” do Công chúa Thái Lan trao tặng. Năm 2006, Việt Nam đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh APEC, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý cho ông mở triển lãm 30 bức tượng tại Hà Nội. Sau hội nghị, vườn tượng của ông được lưu giữ lại để trang trí tại Trung tâm hội nghị quốc gia. Năm 2011, tác phẩm “Vòng đời” của ông đã được trao giải tại cuộc thi tác phẩm điêu khắc do Hội Kiến trúc cảnh quan Pháp tổ chức và được chọn trưng bày tại Paris. 

Sự Chân –Thiện – Mỹ trong mỗi tác phẩm là những thông điệp mà Long Bửu muốn gửi gắm vào trong mỗi tác phẩm của mình. Không chỉ ở Việt Nam, những tác phẩm của ông còn có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới. Long Bửu chia sẻ “Làm sao để nghệ thuật điêu khắc không mai một, giữ được hồn đá của cha ông nhưng vẫn mang hơi hướng hiện đại. Càng hiện đại, càng phải thấm đẫm đặc trưng riêng của dân tộc”.

Trong hàng ngàn tác phẩm của ông, tượng Phật giáo được coi là tiêu biểu nhất, thể hiện phong cách sáng tác trong quan niệm nhân sinh quan mà Long Bửu ấp ủ. Nghệ thuật dung dị, không khoa trương, ông luôn tạo cho mình động lực để đổi mới tư duy nghệ thuật “thai nghén” những ý tưởng mới trong sáng tác. Rất nhiều tác phẩm của ông đã đạt giải cao trong các cuộc thi trong nước và quốc tế. Có thể kể đến như: Giải thưởng Thụy Điển - Việt Nam phát triển văn hóa tại triển lãm điêu khắc toàn quốc; Giải thưởng của Tổng Cục Chính trị với tác phẩm “Mẹ Thứ” Quảng Nam; Tượng liệt sĩ Đặng Thùy Trâm...

Ngoài trực tiếp sáng tác, ông còn điều hành cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ của gia đình, tận tụy với công việc. Mong muốn giữ được truyền thống của làng đá Non Nước. Với những cống hiến của mình, năm 2016 ông đã được nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân và Nguyễn Long Bửu cũng chính là người đầu tiên tại Việt Nam trong lĩnh vực điêu khắc đá được phong tặng danh hiệu cao quý này.

Diệu Huyền