Nghệ nhân đưa di sản vươn xa nhờ chuyển đổi số
(THPL) - Từ những đôi bàn tay chỉ quen với đất sét, nan tre hay sợi lụa, nhiều nghệ nhân Thủ đô nay đã trở thành những "nhà sáng tạo nội dung", đưa hồn cốt di sản vươn xa thông qua livestream và công nghệ AI.
Hà Nội hiện là "thủ phủ" làng nghề của cả nước với hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề, trong đó có hơn 300 làng nghề truyền thống đã được công nhận. Trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số đã trở thành xu hướng tất yếu giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và lưu giữ giá trị di sản bền vững.

Để làng nghề thích ứng với kỷ nguyên mới, việc đào tạo con người là yếu tố then chốt. Chia sẻ về vấn đề này tại một toạ đàm mới đây, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, đã đưa ra lộ trình 3 bước để đạt mục tiêu 80% lao động làng nghề làm chủ công nghệ số.
Cụ thể, bước thứ nhất, đào tạo các hạt nhân công nghệ ngay trong từng làng nghề. Bước thứ hai, từ lực lượng hạt nhân đó, phổ cập kiến thức số đến đại bộ phận lao động. Bước thứ ba, nâng lên tầm cao hơn với việc hình thành đội ngũ "nghệ nhân số", những người vừa giữ được tinh hoa nghề truyền thống, vừa làm chủ được công nghệ hiện đại.
Ông Thịnh nhấn mạnh: "Chuyển đổi số không thay thế truyền thống, mà để nghề lan rộng hơn, sống lâu hơn". Đặc biệt, Hà Nội đặt nguyên tắc khi ứng dụng công nghệ vẫn phải giữ được "hồn cốt" sản phẩm, vì hiện nay làng nghề không chỉ bán món hàng đơn thuần mà là "bán sản phẩm văn hóa".
Trong kỷ nguyên số, việc nghệ nhân xuất hiện trên các phiên livestream không chỉ để bán hàng mà còn đóng vai trò bảo tồn văn hóa. Ông Trần Nhật Lam, Phó Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương, nhận định livestream chính là một “giảng đường văn hóa”.
Thông qua màn hình smartphone, các nghệ nhân kể về chiều sâu lịch sử, từ dòng men thời Lý, thời Trần của gốm Bát Tràng đến kỹ thuật nặn tò he Xuân La. Việc số hóa này tạo ra những “ký ức số”, giúp kết nối các thế hệ và định vị giá trị sản phẩm Việt trong đời sống đương đại.

Thực tế tại các làng nghề Hà Nội cho thấy chuyển đổi số không có rào cản tuổi tác. Ở tuổi ngoài 70, bà Đặng Thị Với - một trong những nghệ nhân tò he kỳ cựu của làng nghề tò he Xuân La đã trở thành gương mặt quen thuộc trên các buổi livestream quảng bá sản phẩm đặc trưng của quê hương.
Dù không kịch bản cầu kỳ, sự mộc mạc và tình yêu nghề của bà đã thu hút hàng nghìn lượt xem, minh chứng rằng nghệ nhân dám bước lên mạng thì di sản mới thực sự hồi sinh.
Ông Nguyễn Trung Thành – một nghệ nhân làng gốm Bát Tràng, sở hữu kênh TikTok gần 200 nghìn lượt theo dõi, thường xuyên chia sẻ video về đời sống làm nghề và các mẫu gốm sứ truyền thống cho biết:
"Không ai có thể đi ngược với quy luật, tất cả chúng ta đều phải update tất cả các xu hướng mới của thế giới. Vậy tại sao mình lại không lập một kênh tiktok, một kênh Facebook để bán mọi thứ cho mọi người. Việc mà bán hàng online nó sẽ mở rộng tệp khách hàng lớn hơn bán hàng truyền thống hơn rất là nhiều. Bởi chúng ta trực tiếp quay, chúng ta review công năng, tính chất của sản phẩm".
Việc chuyển đổi từ "người làm nghề" sang "người kinh doanh số" đã mang lại những con số ấn tượng. Tại Bát Tràng, hệ thống AR/VR và số hóa truyền thống đã giúp doanh số mặt hàng gốm sứ trên nền tảng số đạt trên 50 tỷ đồng (giai đoạn 4/2024 - 3/2025), với hơn 500 nghìn sản phẩm được bán ra.
Tại Phượng Dực, bà Đặng Kim Thêu, Giám đốc Công ty Mây tre An Phú cho biết nhờ học cách livestream và ứng dụng ChatGPT, AI để làm hình ảnh, video, lượng khách hàng của bà đã tăng gấp đôi, trải dài từ Bắc chí Nam.
Chuyển đổi số làng nghề là một hành trình cần sự kiên trì. Khi công nghệ gặp gỡ truyền thống, không chỉ sản phẩm được số hóa mà cả tâm hồn, ký ức của làng nghề cũng tìm được cách thức lan tỏa mới. Hình ảnh những nghệ nhân tài hoa đứng trước ống kính chính là minh chứng sống động nhất cho một Thủ đô ngàn năm văn hiến đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.
Minh Phương
Tin khác
Symphony of the Sea mùa 3 tại Phú Quốc: Từ những pha hành động kiểu Hollywood đến bản giao hưởng giữa con người và đại dương
MyChat.vn: Lời giải tự động hóa chăm sóc khách hàng đa kênh và tối ưu tỷ lệ chốt đơn bằng AI cho doanh nghiệp
Ninh Bình: Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I phối hợp tuyên truyền kỹ năng PCCC và CNCH
Dự án phim "Hành trình tìm nguồn cội": Điện ảnh tư nhân và nhịp cầu văn hóa đối ngoại
Kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, chuyển từ quảng bá sang đầu ra thực chất
BIDV được vinh danh trong Top 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam
Dự báo thời tiết hôm nay 16/11: Bắc Bộ ngày nắng, lạnh về đêm và sáng sớm
(THPL) - Hôm nay 16/11, khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Huế đêm và sáng sớm trời lạnh, có sương mù và sương mù nhẹ rải rác; trưa chiều...16/11/2026 07:22:00Mã hóa tài sản thực mở hướng huy động vốn mới cho bất động sản
(THPL) - Việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam được kỳ vọng mở thêm kênh huy động vốn cho lĩnh vực bất động sản,...16/11/2026 07:06:00Lễ cưới tập thể mở màn Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tại Nghệ An
(THPL) - Mở màn chuỗi hoạt động của Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026, Sáng 15/11, tại Trung tâm Tiệc cưới Cung...15/11/2026 21:02:00Bất động sản tuần qua: Dự án lớn khởi công, thị trường đón nguồn cung mới
(THPL) - Thị trường bất động sản tuần qua ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý với hàng loạt dự án được khởi công, khai trương,...15/11/2026 19:10:00