Nghệ An: Kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong tại hang Hỏa Tiễn

Dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà; đại diện Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, Quân khu 4 , các đồng chí lãnh đạo ủy ban, cùng cán bộ sở, ban, ngành tỉnh Nghệ An. Đặc biệt, chương trình có sự hiện diện của các cựu Thanh niên xung phong đơn vị C271, những nhân chứng trực tiếp của sự kiện lịch sử, cùng thân nhân các gia đình liệt sĩ và lực lượng Thanh niên xung phong, công nhân đường sắt qua các thời kỳ.

Đây là dịp để tưởng niệm, tri ân sâu sắc những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay. Hang Hỏa Tiễn là một hang động tự nhiên, hình thành từ hàng triệu năm trước, nằm trong dãy núi Eo Kin, thuộc phường Hoàng Mai. Trong thời kỳ chiến tranh phá hoại miền Bắc, nơi đây được gọi là hang Tổ 4 - điểm trú ẩn của Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 TNXP, trong quá trình làm nhiệm vụ bảo vệ giao thông.

Tháng 4/1965, Bộ Giao thông vận tải (cũ) thành lập đơn vị C271, Đội 27 với nhiệm vụ bảo vệ tuyến đường sắt Thanh Hóa - Vinh. Tổ 4 gồm 36 thành viên (14 nam, 22 nữ), đa phần ở độ tuổi mười tám đôi mươi, đến từ nhiều tỉnh như Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Nam, Ninh Bình, Thái Bình… Họ vừa khai thác đá, vừa khôi phục đường ray, sửa chữa cầu cống ngay sau mỗi trận bom.

Sáng 28/4/1966, khi các TNXP đang hoàn tất những khối đá cuối cùng để sửa chữa đoạn đường ray, còi báo động vang lên. Tất cả nhanh chóng rút vào hang trú ẩn. Ngay sau đó, máy bay địch ập đến, ném bom và bắn rốc két dữ dội, làm rung chuyển cả vùng núi.

Khi tiếng bom vừa dứt, cửa hang đã bị đánh sập hoàn toàn. 30 TNXP hy sinh tại chỗ, 3 người còn lại được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. Từ đó, hang đá này được gọi là hang Hỏa Tiễn nơi 33 thanh niên mãi mãi nằm lại trong tuổi xuân rực rỡ.

Sau khi hy sinh, các liệt sĩ được đồng đội an táng tại sườn đồi gần hang. Năm 2007, ngành đường sắt đã xây dựng công trình tưởng niệm để tri ân những người đã ngã xuống.

Năm 2011, Cụm di tích Hang Hỏa Tiễn – Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia, gồm các hạng mục: Hang Hỏa Tiễn, Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt và Nhà tưởng niệm, nơi ghi dấu sự hy sinh, an nghỉ và thờ tự các liệt sĩ Thanh niên xung phong.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh vai trò đặc biệt của vùng đất Hoàng Mai trong kháng chiến chống Mỹ, một địa bàn chiến lược nơi lực lượng Thanh niên xung phong kiên cường bám trụ, giữ vững tuyến giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam.

60 năm trôi qua, sự hy sinh của các anh, các chị vẫn là nguồn động lực tinh thần to lớn, cổ vũ Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Cùng với đó, tỉnh Nghệ An khẳng định sẽ tiếp tục quan tâm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích Hang Hỏa Tiễn, đưa nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Trong khuôn khổ chương trình, phóng sự “Khúc tráng ca tuổi 20” đã tái hiện chân thực những năm tháng chiến đấu gian khổ của lực lượng Thanh niên xung phong, qua những thước phim tư liệu và lời kể của nhân chứng, khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Ban Tổ chức cũng trao tặng nhiều phần quà tới thân nhân các gia đình liệt sĩ và các cựu Thanh niên xung phong, thể hiện sự tri ân sâu sắc của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội đối với những cống hiến to lớn của các thế hệ đi trước.

Hoạt động giao lưu với nhân chứng lịch sử góp phần khắc họa rõ nét hơn những năm tháng chiến tranh ác liệt, qua đó giúp thế hệ hôm nay thêm trân trọng giá trị của hòa bình, nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy thành quả cách mạng.

Điểm nhấn của buổi lễ là chương trình sử thi nghệ thuật “Lửa thiêng trong đá”, được dàn dựng công phu qua ba chương, tái hiện câu chuyện lịch sử tại Hang Hỏa Tiễn bằng ngôn ngữ nghệ thuật giàu cảm xúc. Hình ảnh những thanh niên xung phong quả cảm một lần nữa được khắc họa sâu sắc, làm sống dậy một thời hào hùng nhưng cũng đầy mất mát.

Lễ kỷ niệm không chỉ là dịp tri ân các anh hùng liệt sĩ mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ, đồng thời lan tỏa giá trị lịch sử của di tích Hang Hỏa Tiễn - Nghĩa trang liệt sĩ đường sắt. Thời gian đã qua, nhưng nơi đây vẫn mãi là biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam./.

Hoàng Thông- Phan Châu