Nghệ An: Đặc sắc lễ hiến trâu ở đền thiêng Chín Gian
(THPL) - Lễ hội Đền Chín Gian không chỉ là dịp để tưởng nhớ các bậc tiền nhân khai bản, lập mường, mà còn góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào Thái miền Tây Nghệ An, thu hút du khách gần xa.
Đền Chín Gian được xây dựng từ đầu thế kỷ XIV tại Pú Chỏ Nhàng (còn gọi là Tến Pỏm - đền trên núi), thuộc bản Khoẳng Đổ, xã Quế Phong. Đền còn có tên gọi Tến xớ quái (đền Hiến Trâu). Tuy nhiên, do ngôi đền có 9 gian nên đồng bào thường gọi là “Tến cau hoong” (đền Chín Gian). Mỗi gian tượng trưng cho một mường: Mường Tôn, Mường Pắn, Mường Chừn, Mường Hin, Mường Puộc, Mường Quáng, Mường Ha Quèn, Mường Miểng, Mường Chón.

Ban đầu, đền được làm bằng nhà sàn Chín Gian lợp nứa và thờ Trời (thờ Pọ Phà), thờ con gái trời (thờ Náng Xỉ Đà) và thờ người có công xây Bản, lập Mường (thờ Tạo Ló Ỳ, Cắm Lự, Cắm Lạn). Năm 2004, đền được tôn tạo, phục hồi với tòa thiết kế kiểu nhà sàn truyền thống của người Thái, gồm 9 gian.
Sân đền có 9 con trâu màu đen và trắng, được làm bằng xi măng đặt trên bệ đá với dáng đang quỳ, là vật hiến tế tượng trưng của các mường xưa. Phía trước 9 con trâu có 9 vạc đựng nước mưa để luộc trâu, tế thần.
Đền Chín Gian được xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh vào năm 2008. Đến năm 2016, Lễ hội được công bố Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Năm 2023, đền Chín Gian được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia
Hàng năm, vào các ngày từ 14 đến 16 tháng hai (âm lịch) sẽ diễn ra Lễ hội đền Chín Gian. Đây là lễ hội du lịch, tâm linh lớn nhất vùng, thu hút hàng vạn khách thập phương.
Về với Lễ hội đền Chín Gian, du khách không những được thưởng thức các phần lễ trang nghiêm, mang đậm đà bản sắc dân tộc Thái của vùng đất miền Tây xứ Nghệ mà còn được hòa vào không khí tưng bừng lễ hội với những trò chơi dân gian, những hoạt động văn hoá, thể dục, thể thao đậm đà bản sắc dân tộc như: kéo co, bắn Nỏ, ném Còn, chọi Gụ, đi Cà kheo, thi Khắc luống, Cồng Chiêng, thi hát đối đáp giao duyên.

Lễ hội năm nay được tổ chức trang trọng với các phong tục tín ngưỡng truyền thống đặc trưng như lễ khai quang (còn gọi là Lễ Xớ phí phú phỉ pà) và lễ yết cáo (Khảy quan) nhằm xin phép thần linh mở hội, cầu mong lễ hội diễn ra thuận lợi, bình an, mang lại nhiều may mắn cho nhân dân.


Điểm nhấn của Lễ hội đền Chín Gian ở Quế Phong, đó là lễ hiến trâu Trước khi làm lễ, trâu được đưa xuống tắm ở bến sông Tà Tạo (bến Quan). Sau khi tắm, trâu được đưa vào khu vực làm lễ. Trước đây, lễ chém trâu được tiến hành trong tiếng reo hò của bà con về dự lễ. Tuy nhiên, sau này phần lễ chém trâu không được thực hiện mà chỉ là hình thức tượng trưng.


Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao diễn ra sôi nổi tại lễ hội Đền Chín Gian năm 2026
Lễ hội đền Chín Gian không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh mà còn là điểm hội tụ văn hóa, nơi lưu giữ những phong tục, tập quán lâu đời của đồng bào Thái. Mỗi mùa lễ hội, dòng người lại ngược về Quế Phong, tìm về cội nguồn, hòa mình vào không gian văn hóa vừa linh thiêng, vừa đậm đà bản sắc.
Khoàng Thị Hà Vân
Tin khác
Symphony of the Sea mùa 3 tại Phú Quốc: Từ những pha hành động kiểu Hollywood đến bản giao hưởng giữa con người và đại dương
MyChat.vn: Lời giải tự động hóa chăm sóc khách hàng đa kênh và tối ưu tỷ lệ chốt đơn bằng AI cho doanh nghiệp
Ninh Bình: Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I phối hợp tuyên truyền kỹ năng PCCC và CNCH
Dự án phim "Hành trình tìm nguồn cội": Điện ảnh tư nhân và nhịp cầu văn hóa đối ngoại
Kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, chuyển từ quảng bá sang đầu ra thực chất
BIDV được vinh danh trong Top 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam
Dự báo thời tiết hôm nay 16/11: Bắc Bộ ngày nắng, lạnh về đêm và sáng sớm
(THPL) - Hôm nay 16/11, khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Huế đêm và sáng sớm trời lạnh, có sương mù và sương mù nhẹ rải rác; trưa chiều...16/11/2026 07:22:00Mã hóa tài sản thực mở hướng huy động vốn mới cho bất động sản
(THPL) - Việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam được kỳ vọng mở thêm kênh huy động vốn cho lĩnh vực bất động sản,...16/11/2026 07:06:00Lễ cưới tập thể mở màn Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tại Nghệ An
(THPL) - Mở màn chuỗi hoạt động của Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026, Sáng 15/11, tại Trung tâm Tiệc cưới Cung...15/11/2026 21:02:00Bất động sản tuần qua: Dự án lớn khởi công, thị trường đón nguồn cung mới
(THPL) - Thị trường bất động sản tuần qua ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý với hàng loạt dự án được khởi công, khai trương,...15/11/2026 19:10:00