Ngành vật liệu xây dựng kỳ vọng phục hồi trong năm 2024

Khó khăn của thị trường bất động sản bắt đầu từ 2022 và kéo dài khiến nhiều dự án, công trình chậm triển khai khiến nhóm doanh nghiệp xây dựng, vật liệu xây dựng tiếp tục một năm làm ăn thua lỗ, tiêu thụ sản phẩm chậm, tồn kho tăng cao, phải dừng nhiều dây chuyền sản xuất.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, sản lượng xi măng sản xuất năm 2023 dự kiến 89,4 triệu tấn, giảm khoảng 5,45% so với năm 2022; lượng tiêu thụ khoảng 89 triệu tấn, giảm khoảng 6% so với năm 2022. Trong đó, tiêu thụ xi măng nội địa khoảng 56,8 triệu tấn (giảm khoảng 10% so với năm 2022), xuất khẩu xi măng và clinker khoảng 32,6 triệu tấn (tăng khoảng 2% so với năm 2022), giá trị xuất khẩu ước đạt 1,23 tỷ USD.

Về thị phần gạch ốp lát, sản lượng sản xuất đạt khoảng 386,5 triệu mét vuông, giảm khoảng 15%; sản lượng tiêu thụ khoảng 291,5 triệu mét vuông, giảm 25% so với năm 2022. Sứ vệ sinh đạt gần 12,5 triệu sản phẩm, giảm khoảng 25% so với năm 2022; sản lượng tiêu thụ khoảng 11 triệu sản phẩm. Vật liệu kính xây dựng sản xuất đạt khoảng 211 triệu mét vuông, giảm khoảng 2% so với năm 2022; tiêu thụ năm 2023 khoảng 168 triệu mét vuông.

Trong diễn biến liên quan, khi đánh giá về tình hình giải ngân vốn đầu tư công năm 2023, Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) cho biết, tính từ đầu năm đến 31/10 giải ngân đầu công đạt hơn 430.600 tỷ đồng, bằng 52% kế hoạch năm 2023 và 56,8% kế hoạch Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm ngoái, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm nay chỉ tiến triển nhẹ. Cùng kỳ 2022, giải ngân vốn đầu tư công đạt 46,44% kế hoạch và đạt 51,34% kế hoạch Thủ tướng giao.

Theo TPS, nguyên nhân khiến tỷ lệ giải ngân đầu tư công chưa cao là do: Thứ nhất, công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án chưa tốt, dẫn đến dự án chưa đủ điều kiện giao vốn; thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư mất nhiều thời gian, nhất là thủ tục phê duyệt thiết kế, đấu thầu, giải phóng mặt bằng.

Thứ hai, việc cập nhật, rà soát, công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng chưa phản ánh kịp thời sự thay đổi của thị trường, giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng cao, làm tăng chi phí cho doanh nghiệp ảnh hưởng tiêu cực đến công tác đầu tư xây dựng. Thứ ba, khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chậm; và cuối cùng là lãi suất cao trong đầu năm khiến các các nhà thầu chậm triển khai.

Về triển vọng trong dài hạn, TPS cho rằng, dư địa giải ngân đầu tư công của Việt Nam vẫn còn lớn nhờ Nợ công/ GDP thấp (khoảng 38%). Trước bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, GDP năm 2023 thấp hơn so với kế hoạch, do đó, Chính phủ quyết liệt trong việc giải ngân đầu tư công làm động lực cho tăng trưởng kinh tế...

Việc Chính phủ đã và đang quyết liệt chỉ đạo thúc đẩy đầu tư công. Nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm được triển khai, cùng việc thông qua quy hoạch nhiều dự án hạ tầng công nghiệp, đô thị sẽ góp phần đưa ngành vật liệu xây dựng phục hồi trong năm 2024.

Theo đó, bước sang năm 2024, ngành vật liệu xây dựng đặt nhiều kỳ vọng vào những nỗ lực thúc đẩy đầu tư công. Bởi từ những tháng cuối năm 2023 đến đầu năm 2024, Chính phủ đã và đang quyết liệt chỉ đạo thúc đẩy đầu tư công. Nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm được triển khai, cùng việc thông qua quy hoạch nhiều dự án hạ tầng công nghiệp, đô thị.

Với những dự án đầu tư công lớn đã và đang triển khai như cao tốc Bắc - Nam, sân bay Long Thành, mở rộng xây dựng, hoàn thiện các đường vành đai sẽ giúp cho ngành xây dựng hạ tầng được hưởng lợi lớn trực tiếp trong năm 2024. Bộ Giao thông Vận tải chỉ đạo các chủ đầu tư tăng tỷ lệ sử dụng cầu cạn bê tông cốt thép đối với các dự án đường bộ cao tốc đang trong giai đoạn thiết kế, đặc biệt là ở những vùng có yêu cầu thoát lũ, vùng đất yếu và những vùng thiếu vật liệu đắp nền đường.

Cạnh đó, việc Quốc hội chính thức thông qua các dự thảo luật sửa đổi, bổ sung liên quan đến bất động sản như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư trong năm 2023 cùng với những nghị quyết, nghị định, thông tư... tháo gỡ khó khăn, sẽ có tác động tích cực đến khả năng phục hồi và tăng trưởng đối với vật liệu xây dựng.

Liên quan đến ngành vật liệu xây dựng, Phó Giám đốc Công ty CP Module 9 Phạm Tuấn Linh chia sẻ, thị trường bất động sản được hưởng lợi từ sự thay đổi tích cực nhưng sẽ cần thời gian để đảo chiều, từ đó ngành vật liệu xây dựng mới có thể tăng tốc trở lại và dự kiến có thể quý III/2024 nhu cầu mới tăng cao. "Các cấp chính quyền cần tiếp tục có giải pháp để kích cầu, tháo gỡ đầu ra, tăng tiêu thụ sản phẩm nội địa. Bán được nhiều, tiêu thụ được sản phẩm, có chính sách hỗ trợ tài chính thuận lợi và nhanh chóng thì doanh nghiệp sẽ vay để sản xuất, kinh doanh" - ông Linh cho hay.

Ngoài ra, bản thân doanh nghiệp cũng cần tăng cường khâu marketing để bán hàng, mở rộng thị trường nội địa, tìm kiếm những thị trường xuất khẩu mới để tăng tiêu thụ sản phẩm và vượt qua được giai đoạn khó khăn hiện nay.

Minh Anh (t/h)