VASEP đề xuất phương án đàm phán với Mỹ về giảm thuế các mặt hàng thủy sản

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản Việt Nam phục hồi ấn tượng trong quý I/2025, với kim ngạch đạt 2,45 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 3/2025, giá trị xuất khẩu đạt gần 889 triệu USD, tăng gần 20%, cho thấy đà tăng trưởng vẫn được duy trì dù có dấu hiệu chững lại so với 2 tháng đầu năm. Trong đó, tôm và cá tra là hai động lực tăng trưởng chính.

Tuy nhiên, trước mức áp thuế nhập khẩu đối ứng 46% của Mỹ đối với Việt Nam sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến nhiều ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, trong đó đặc biệt ngành thủy sản.

Do đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có công văn trình Thủ tướng Chính phủ và các bộ: Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Công thương về việc Mỹ thông báo mức thuế nhập khẩu đối ứng tới 46% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, đồng thời đề xuất phương án đàm phán với Mỹ về việc giảm thuế đối với các mặt hàng thủy sản.

Theo VASEP, Mỹ đang là thị trường lớn, truyền thống và có tính định hướng đối với thủy sản thế giới, trong đó có Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 2 tỷ USD/năm, chiếm 1/5 giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Hiện nay có hơn 400 doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu và có kế hoạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường Mỹ với những đơn hàng lớn, giá trị cao.

Theo thống kê nhanh, sơ bộ và chưa đầy đủ của VASEP, trong buổi sáng 3/4, ngay khi có thông tin Mỹ áp mức thuế cao 46%, hiện có khoảng 37.500 tấn thủy sản các loại đang trên đường vận chuyển tới Mỹ và khoảng 31.500 tấn hàng đang dự kiến xuất khẩu trong tháng 4-5/2025, với nhiều đơn hàng đã được ký kết cho năm 2025 khoảng 38.500 tấn.

Do vậy, mức thuế mới của Mỹ khiến cho doanh nghiệp thủy sản Việt Nam hoang mang lo ngại về khả năng mất thị trường lớn này.

Trong văn bản kiến nghị, VASEP cho biết, có khả năng, nếu hải quan Mỹ tính thuế dựa trên ngày hàng cập cảng (sau ngày 9/4), các lô hàng đang vận chuyển sẽ chịu mức thuế 46%. Điều này gây thiệt hại lớn vì doanh nghiệp đã ký hợp đồng theo phương thức DDP (giao hàng tận kho, doanh nghiệp Việt Nam phải trả toàn bộ chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế... trước khi giao hàng và chờ thanh toán từ đối tác Mỹ) với giá dựa trên mức thuế hiện tại, thường 0% hoặc 5,5-7% do thuế chống bán phá giá.

Ngoài ra, mức thuế mới khiến ngành thủy sản Việt Nam đứng trước nguy cơ mất thị trường, mất khả năng cạnh tranh vì các nước xuất khẩu thủy sản khác đều có mức thuế thấp hơn nhiều so với Việt Nam (Ấn Độ 26%, Ecuador 10%, Indonesia 32%, Thái Lan 36%...).

Theo đó, VASEP đề xuất Chính phủ đàm phán, đề nghị phía Mỹ không áp mức 46% lên tất cả các mặt hàng, mà cần tách riêng mức thuế áp dụng cho từng mặt hàng theo danh mục hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ với mức thuế tương ứng.

Hiệp hội đề xuất Chính phủ xem xét chủ động giảm thuế nhập khẩu về 0% đối với hàng hóa là thủy sản được nhập khẩu từ Mỹ, trong đó đặc biệt chú ý tới các sản phẩm chủ lực như tôm, cá ngừ..., nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đàm phán với phía Mỹ.

VASEP khẳng định, Việt Nam có những điều kiện thuận lợi để đàm phán với Mỹ. Theo đó, báo cáo gần đây của Bộ Tài chính Mỹ cho biết Việt Nam không thao túng tiền tệ. Bên cạnh đó, nông thủy sản là mặt hàng tiêu dùng thiết yếu đối với người dân Mỹ. Vì vậy, việc xem xét áp mức thuế phù hợp sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ. Hơn hết, trong chuỗi cung ứng của ngành nuôi trồng thủy sản, Việt Nam đang tiếp tục nhập khẩu hàng nghìn tấn khô đậu tương từ Mỹ với mức thuế nhập khẩu hiện nay là 0%.

Đỗ Khuyến