Ngành thép Việt Nam hướng tới cơ hội trong EVFTA

Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), từ đầu năm đến nay, sản xuất thép các loại đạt hơn 11,6 triệu tấn, giảm 8,1% so với cùng kỳ năm 2019. Thị trường tiêu thụ thép cũng gặp không ít khó khăn do ảnh hưởng từ dịch Covid-19, sản lượng thép các loại bán ra chỉ đạt 10,4 triệu tấn, giảm 10,7% so với cùng kỳ. Trong đó sản lượng thép xuất khẩu chỉ đạt hơn 1,8 triệu tấn, giảm 24,6% so với cùng kỳ.

(Hình minh họa) 

Hiện tại thép xuất khẩu sang thị trường Đông Nam Á chiếm 54,75% tổng lượng xuất khẩu và 57,8% kim ngạch, trong khi đó thị trường châu Âu mới chỉ đạt 4,15%. Thêm một cơ hội nữa là theo cam kết trong Hiệp định Thương mại tự do EVFTA, thời gian tới thép Việt Nam xuất khẩu sang Châu Âu  sẽ  được hưởng thuế suất 0%.

Theo đại diện Công ty thép Toàn Thắng, với những lợi thế mà EVFTA mang lại, công ty đã có những chiến lược tăng cường xuất sang thị trường Châu Âu trong thời gian tới, với các chủng loại thép cắt, xẻ theo kích thước yêu cầu của các đối tác trong  EU. 

Các chuyên gia cũng đánh giá, một lợi thế nữa cho sản phẩm tôn, thép của Việt Nam là giữa EU và Việt Nam có các sản phẩm thép xuất khẩu mang tính bổ sung cho nhau, không cạnh tranh trực tiếp. Do đó cơ hội để ngành thép Việt xuất khẩu sang thị trường châu Âu là rất lớn.

Đại diện Công ty CP Tập đoàn Hoa Sen cho biết, cuối tháng 5/2020 và nửa đầu tháng 6, Hoa Sen đã hoàn tất xuất khẩu lô hàng 35.000 tấn tôn mạ đi châu Âu. Đến thời điểm hiện tại, đây là lô hàng tôn lớn nhất của Tập đoàn Hoa Sen và của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường châu Âu - đánh dấu một mốc son trong hoạt động xuất khẩu tôn mạ của các doanh nghiệp Việt Nam trong việc chủ động khai thác các điều kiện thuận lợi từ EVFTA. Tuy nhiên, để có thể đưa được hàng vào thị trường này, tập đoàn đã xây dựng chiến lược đầu tư dài hơi cho hoạt động nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật để nâng chất lượng sản phẩm, giao hàng nhanh, đúng hạn đối với khách hàng tại châu Âu. Cũng như Tập đoàn Hoa Sen, nhiều doanh nghiệp thép như Toàn Thắng, Công ty CP Tôn Đông Á, Thép Nam Kim… đang nâng cao chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ để đáp ứng được tiêu chuẩn ISO 9001.2015. Đây là tiêu chuẩn cơ sở để mặt hàng thép Việt Nam xuất khẩu qua châu Âu bền vững.

Tuy nhiên, có một thực tế rằng suốt những năm qua sản phẩm thép Việt Nam đã liên tục hứng chịu nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại từ Mỹ và các nước ASEAN. Phải kể đến, tháng 12-2019, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành lệnh áp thuế lên tới 456% với một số sản phẩm thép cụ thể từ Việt Nam, sử dụng nguyên liệu có xuất xứ từ Hàn Quốc, lãnh thổ Đài Loan. Gần đây nhất  Ủy ban Chống bán phá giá Australia (ADC) thông báo khởi xướng điều tra 2 vụ về chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm thép mạ hợp kim nhôm kẽm có xuất xứ từ Việt Nam. Về cơ bản các vụ kiện này đã khiến ngành thép Việt Nam gặp nhiều tổn thất, thị phần xuất khẩu tại các thị trường đó có dấu hiệu sụt giảm.

Trên thực tế, do tác động của dịch COVID-19, nền kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục phát sinh nhiều ảnh hưởng tiêu cực, xu hướng phòng vệ thương mại tiếp tục gia tăng. Các ngành sản xuất xuất khẩu trong đó có ngành thép phải tuyệt đối tuân thủ những quy định minh bạch về nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu sản xuất. Đồng thời cải tiến công nghệ kỹ thuật, đáp ứng đúng tiêu chuẩn của tất cả các thị trường, trong đó có Châu Âu.

Đại diện VSA cho biết, để đảm bảo minh bạch nguồn gốc xuất xứ, hiệp hội thép đã có khuyến cáo đến các DN thành viên. Đồng thời chủ động làm việc với Bộ Công thương, tham tán thương mại để nghiên cứu nhu cầu thị trường xuất khẩu nói chung và châu Âu nói riêng. Trong nước, các doanh nghiệp cũng đã tăng cường đầu tư sản xuất nguyên liệu nhằm tận dụng tối đa thuế suất ưu đãi dành cho sản phẩm có xuất xứ thuần túy Việt Nam. Với những nguyên liệu nhập khẩu, các doanh nghiệp đang tìm kiếm nguồn cung từ các nước đã ký FTA với EU hoặc thành viên của EVFTA. Nguồn nguyên liệu này có giá thành cao hơn so với nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc nhưng ổn định thị trường xuất khẩu cho doanh nghiệp thép.

Quốc Cường