Ngành điều Việt Nam hướng đến mục tiêu 5 tỷ USD

Theo số liệu từ Cục Hải quan, tính chung 9 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu 554.760 tấn hạt điều, đạt 3,77 tỷ USD. Mặc dù lượng xuất khẩu chỉ tăng nhẹ 1,6% nhưng trị giá đã tăng tới 19,5% so với cùng kỳ năm 2024. Điều này cho thấy ngành điều đang gặt hái thành quả từ chiến lược nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.

Riêng trong tháng 9, xuất khẩu điều đạt 72.440 tấn, trị giá 491,29 triệu USD, tăng lần lượt 26,5% và 31,5% so với cùng kỳ năm 2024. Với kết quả này, ngành điều chỉ cần thêm khoảng 730 triệu USD trong quý IV để hoàn thành mục tiêu 4,5 tỷ USD.

Vinacas nhận định Quý IV là thời điểm vàng để xuất khẩu điều bứt phá, bởi lẽ đây là lúc các nhà nhập khẩu toàn cầu tăng mua mạnh để phục vụ mùa lễ hội cuối năm (Giáng sinh, Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán). Nhu cầu tiêu thụ các loại hạt trên toàn cầu tăng cao, trong khi giá xuất khẩu được dự báo sẽ giữ ở mức ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về trị giá là nhờ vào giá bình quân xuất khẩu tăng cao. Giá bình quân xuất khẩu hạt điều trong 9 tháng đầu năm đạt 6.801 USD/tấn, tăng tới 17,6% so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh xu hướng phục hồi mạnh mẽ của thị trường thế giới.

Trong tháng 9, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hà Lan, Đức và UAE là năm thị trường xuất khẩu hạt điều lớn nhất, chiếm hơn 58% tổng lượng xuất khẩu.

Trong đó, Trung Quốc đang là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng. Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu điều sang thị trường này đạt 125.690 tấn, trị giá 797,42 triệu USD, tăng 37,4% về lượng và 54,1% về trị giá so với cùng kỳ. Riêng tháng 9, Trung Quốc nhập khẩu 17.300 tấn, tăng hơn 41% so với tháng trước.

Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng chính sách. Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 107.510 tấn, trị giá 721,28 triệu USD, giảm 28,8% về lượng và 17,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Việc xuất khẩu sang Hoa Kỳ sụt giảm mạnh chủ yếu do mức thuế đối ứng 20% mà nước này đang áp dụng với hạt điều Việt Nam. Mức thuế này khiến hàng Việt Nam kém cạnh tranh hơn so với các nước được ưu đãi thuế, ảnh hưởng tới hiệu quả kinh doanh và khả năng mở rộng thị phần.

Ông Tạ Quang Huyên, Phó Chủ tịch Vinacas, cho biết mặc dù doanh nghiệp Việt Nam không trực tiếp gánh chi phí thuế (mà do người nhập khẩu/người tiêu dùng Mỹ chịu phần lớn), thuế cao vẫn làm giảm lợi thế cạnh tranh. Hiện tại, giá hạt điều chỉ khoảng 3,2-3,3 USD/kg. Kể cả cộng thêm 20% thuế, giá vẫn ở mức 3,7-3,8 USD/kg, là mức mà thị trường Mỹ vẫn có thể hấp thụ tốt.

Giới doanh nghiệp đang tập trung theo dõi kết quả đàm phán về thuế. Liên quan đến thông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố xem xét đưa thuế đối ứng về 0% đối với các mặt hàng nông sản mà Mỹ không sản xuất (như cà phê, tiêu, điều), Vinacas bày tỏ kỳ vọng.

Ông Huyên nhận định: “Nếu chính sách thuế được điều chỉnh về 0%, chắc chắn các nhà nhập khẩu Mỹ sẽ đẩy mạnh mua vào”.

Tuấn Kiệt