Ngành dệt may hướng đến mục tiêu 49 tỷ USD trước áp lực từ thị trường toàn cầu

Sau giai đoạn phục hồi năm 2025, bước sang năm 2026, ngành dệt may Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu dệt may trong 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt 18,8 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 10,5 tỷ USD, tăng 2,9%. Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là nhà cung cấp dệt may lớn nhất tại thị trường Mỹ với 21,4% thị phần, vượt qua cả Bangladesh và Trung Quốc. Ngoài ra, dệt may Việt Nam đã hiện diện tại 138 quốc gia và vùng lãnh thổ, giữ vững vị trí thứ ba thế giới về xuất khẩu.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là sự tăng trưởng tại thị trường Liên bang Nga. Trong 5 tháng đầu năm, dệt may là mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang Nga với giá trị trên 106,99 triệu USD.

Việc Thủ tướng Chính phủ dẫn đầu đoàn đại biểu tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga vào tháng 6/2026 được kỳ vọng sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội giao thương mới cho hàng hóa tiêu dùng và dệt may Việt Nam tại thị trường tiềm năng này.

Dù có khởi đầu thuận lợi, nhưng để đạt mục tiêu 48 - 49 tỷ USD cho cả năm 2026, ngành dệt may cần đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 30,19 - 31,19 tỷ USD trong 7 tháng cuối năm. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi tháng phải đạt trung bình từ 4,31 - 4,46 tỷ USD.

Trong khi đó, hiện nay ngành dệt may đang đối mặt với 3 "gọng kìm" lớn. Thứ nhất là chính sách thuế quan của Mỹ. Các doanh nghiệp đang tận dụng "cửa sổ thời cơ" khi Mỹ duy trì mức thuế bổ sung 10% đến ngày 24/7/2026 để đẩy mạnh giao hàng. Tuy nhiên, lo ngại về việc Mỹ có thể áp thuế nhập khẩu cao hơn Trung Quốc đang gây áp lực tâm lý lớn cho các nhà mua hàng.

Thứ hai, chi phí vận tải tăng vọt. Xung đột địa chính trị khiến chỉ số vận tải đường biển tăng từ 40% - 50%, kèm theo nhiều phụ phí rủi ro và bảo hiểm. Thứ ba, Hiệp hội bán lẻ Mỹ dự báo nhập khẩu hàng dệt may vào thị trường này sẽ giảm khoảng 8% trong tháng 7 và tháng 8 tới do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.

Để ứng phó với tình hình bất định và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ EU và Mỹ, nhiều đơn vị đã đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, hệ thống xử lý nước thải và mô hình kinh tế tuần hoàn. Sản xuất xanh không còn là lựa chọn mà là điều kiện cần để duy trì đơn hàng.

Tiếp đó là nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Ngành đang nỗ lực tăng tỷ lệ nội địa hóa (đã đạt khoảng 52% vào năm 2025) để giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và tận dụng ưu đãi thuế quan từ các FTA như EVFTA, CPTPP.

Cuối cùng là chuyển đổi số và nâng cao giá trị. Thay vì gia công đại trà, doanh nghiệp tập trung vào phân khúc sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, ứng dụng tự động hóa và dữ liệu khách hàng để nâng cao giá trị gia tăng.

Tuấn Kiệt