Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu chia sẻ lợi nhuận để giảm thực chất lãi suất

Ngày 19/10/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) họp với các tổ chức tín dụng về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng dưới sự chủ trì của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn.

Phát biểu tại cuộc họp, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, hệ thống ngân hàng được xem là mạch máu của nền kinh tế. Nếu mạch máu có vấn đề thì cơ thể không thể khỏe mạnh được. Để đạt được tăng trưởng hai chữ số thì việc giữ vững hệ thống ngân hàng, an toàn vĩ mô là vô cùng quan trọng.

Vấn đề giảm lãi suất cho vay được lãnh đạo Đảng, Chính phủ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo với yêu cầu đưa mặt bằng lãi suất về mức phù hợp hơn với khả năng của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, để giảm lãi suất cho vay thực chất, các TCTD phải đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận và giảm chi phí huy động vốn. Lãi suất huy động là một trong những cấu phần quan trọng nhất của chi phí vốn; nếu các ngân hàng tiếp tục đẩy lãi suất huy động lên cao sẽ khó có cơ sở để giảm lãi suất cho vay.

Giảm lãi suất không thực hiện cào bằng mà cần lựa chọn đúng đối tượng, tập trung hỗ trợ các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Chính sách giảm lãi suất cần được xem xét đối với cả dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới, qua đó giúp doanh nghiệp đang hoạt động giảm gánh nặng tài chính, đồng thời hỗ trợ nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN đã điều hành CSTT chủ động, linh hoạt để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cụ thể: Điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, chủ động, phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu CSTT, chào mua có kỳ hạn GTCG hàng ngày với khối lượng phù hợp, kỳ hạn đa dạng để hỗ trợ thanh khoản, ổn định thị trường tiền tệ; Điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ phù hợp với điều kiện thị trường, hấp thu các cú sốc; phối hợp đồng bộ các công cụ, CSTT, bán ngoại tệ can thiệp để ổn định thị trường ngoại tệ, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Điều hành lãi suất tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN để hỗ trợ nền kinh tế; chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất; Điều hành tín dụng bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, giao chỉ tiêu TTTD với định hướng 15% để các TCTD thực hiện có điều chỉnh tăng, giảm phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.

Đồng thời, trong quá trình điều hành, NHNN triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản (BĐS) phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước; yêu cầu TCTD kiểm soát chặt TTTD đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, lĩnh vực BĐS, hướng dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực SXKD, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, hạn chế nợ xấu gia tăng, đảm bảo an toàn hoạt động. Đến ngày 14/10/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 20.721.583 tỷ đồng, tăng 11,44% so với cuối năm trước và tăng 16,73% so cùng kỳ.

Tại cuộc họp, các NHTM đã đồng thuận, thống nhất cao trong việc tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và góp phần ổn định thị trường tiền tệ; Thực hiện nghiêm các quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất; tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ, quyết liệt để giảm mặt bằng lãi suất.

Trước mắt, điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính – tiền tệ; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Thực hiện các giải pháp để tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng nguồn vốn tín dụng vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng kinh tế; cấp tín dụng liên quan đến triển khai các công trình, dự án trọng điểm, khả thi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và các ngành, lĩnh vực cần khuyến khích theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ (khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục đào tạo, công nghiệp văn hóa,…).

Kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, các khách hàng, nhóm khách hàng có dư nợ lớn; Tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng đối với các dự án lớn; tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô tín dụng. Đảm bảo phát triển hài hòa, cân đối giữa huy động vốn với tín dụng, thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động.

Nâng cao năng lực quản lý, điều hành, quản trị rủi ro, kiểm soát, kiểm toán nội bộ, ý thức chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, kỷ cương, kỷ luật, đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động ngân hàng; tuân thủ các quy định về giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động...

Thời gian tới, NHNN tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng. Có giải pháp điều hành CSTT phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các NHTM khi cần thiết. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của ngân hàng đối với chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất tiền gửi và cho vay; xử lý nghiêm hành vi vi phạm trong hoạt động huy động vốn và cấp tín dụng của các NHTM.

Trước đó, ngày 18/10/2026, NHNN ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng (TCTD), nhằm tiếp tục góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống.

Ngay sau chỉ đạo của NHNN, nhiều NHTM đã thể hiện sự đồng thuận và nhanh chóng triển khai việc giảm lãi suất. Ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), cho biết ngân hàng cam kết triển khai ngay gói tín dụng quy mô khoảng 100.000 tỷ đồng, với kỳ hạn cho vay đến 6 tháng, dành cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

BIDV cam kết giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2 điểm phần trăm, đưa lãi suất của gói tín dụng về mức 6–7%/năm, tùy kỳ hạn. Để thực hiện chương trình, ngân hàng sẽ tiết giảm chi phí hoạt động và giảm lãi suất huy động, qua đó tạo nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông Lâm, BIDV dự kiến giảm thu nhập khoảng 500 tỷ đồng để triển khai gói tín dụng này.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc NHNN chỉ đạo giảm lãi suất là giải pháp cần thiết nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 cũng như những năm tiếp theo. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ phụ thuộc vào mức giảm lãi suất mà còn ở khả năng đưa dòng vốn đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và các lĩnh vực tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, giảm lãi suất có thể hỗ trợ mở rộng hoạt động tín dụng, nhưng không đồng nghĩa với việc nới lỏng các điều kiện cho vay. Việc duy trì chuẩn mực tín dụng là cần thiết để ngăn ngừa nợ xấu, hạn chế dòng vốn chảy vào các hoạt động đầu cơ, rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống.

TS.Nguyễn Trí Hiếu cũng lưu ý rằng các ngân hàng cần duy trì mức lợi nhuận hợp lý; nếu giảm lãi suất cho vay quá mạnh, khả năng sinh lời của ngân hàng có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến sự an toàn của chính hệ thống cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Từ góc độ này, bài toán điều hành lãi suất không chỉ là giảm chi phí vay vốn cho khách hàng mà còn phải bảo đảm sự cân đối giữa lợi ích của doanh nghiệp, năng lực tài chính của các TCTD và yêu cầu ổn định thị trường tiền tệ. Việc giảm lãi suất cần đi đôi với tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị và đa dạng hóa nguồn thu, tạo dư địa giảm lãi suất trên cơ sở nâng cao hiệu quả hoạt động, thay vì chỉ dựa vào việc thu hẹp biên lợi nhuận.

Bên cạnh yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng, việc giảm lãi suất cũng cần được xem xét trong mối quan hệ với các mục tiêu điều hành kinh tế vĩ mô, đặc biệt là kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, áp lực lạm phát là một trong những yếu tố quan trọng cần tính đến khi triển khai chính sách giảm lãi suất.

Do đó, yêu cầu đặt ra là các TCTD phải thực hiện giảm lãi suất trên cơ sở chủ động tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và chia sẻ lợi nhuận hợp lý; đồng thời, duy trì các tiêu chuẩn thẩm định, quản trị rủi ro và kiểm soát tín dụng. Về phía điều hành, việc theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ, lạm phát và tỷ giá có ý nghĩa quan trọng để bảo đảm các giải pháp hỗ trợ tăng trưởng không làm suy giảm những nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô.

Minh Anh