Nắng nóng đỉnh điểm, cần đặc biệt chú ý 7 dấu hiệu của sốc nhiệt

Tổn thương não vì sốc nhiệt

Sốc nhiệt hay còn gọi là say nắng, là căn bệnh nghiêm trọng nhất do nắng nóng. Bệnh xuất hiện khi cơ thể không còn khả năng kiểm soát nhiệt độ: Thân nhiệt gia tăng nhanh chóng, ra mồ hôi không đủ để giải tỏa nhiệt, cơ thể không thể tự làm mát.

Thân nhiệt có thể lên tới 39,5 độ C hoặc cao hơn trong vòng 10 - 15 phút. Say nắng có thể dẫn tới tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn nếu không được điều trị, cấp cứu kịp thời.

Nắng nóng đỉnh điểm, sốc nhiệt có thể dẫn tới tổn thương não. Ở trẻ em, hệ thần kinh trung ương phát triển chưa đầy đủ và ở người lớn trên 65 tuổi, hệ thần kinh trung ương bắt đầu bị thoái hóa khiến cho cơ thể không đủ khả năng đối phó với sự thay đổi nhiệt độ cơ thể. Cả hai nhóm tuổi này thường gặp khó khăn trong việc giữ nước làm tăng nguy cơ sốc nhiệt.

Những người lao động nặng trong trời nắng, chơi thể thao trong thời tiết nóng dễ bị sốc nhiệt nhất. Ngoài ra, nếu đột ngột tiếp xúc với thời tiết nóng, một số bệnh mạn tính như bệnh tim hoặc bệnh phổi có thể làm tăng nguy cơ sốc nhiệt.

Một số tình trạng khác như béo phì, ít vận động và có tiền sử sốc nhiệt trước đây cũng có thể tăng nguy cơ sốc nhiệt.

7 dấu hiệu sốc nhiệt cần biết

- Nhiệt độ cơ thể tăng cao: nhiệt độ cơ thể lớn hơn hoặc bằng 40 độ C là dấu hiệu chính của sốc nhiệt.

- Thay đổi trạng thái tâm thần hoặc hành vi: các tình trạng như lú lẫn, lo lắng, nói lắp, cáu kỉnh, mê sảng, co giật và hôn mê có thể là hậu quả của sốc nhiệt.

- Thay đổi bài tiết mồ hôi trong trường hợp sốc nhiệt do thời tiết nóng, bạn sẽ cảm thấy da nóng và khô khi chạm vào. Tuy nhiên, trong trường hợp sốc nhiệt do gắng sức, bạn sẽ cảm thấy da ẩm ướt.

- Buồn nôn và nôn: bạn có thể cảm thấy khó chịu ở bụng hoặc nôn.

- Da đỏ ửng: da có thể chuyển thành màu đỏ khi nhiệt độ cơ thể tăng lên.

- Thở nhanh: có thể có thở nhanh và nông.

- Tăng nhịp tim: mạch có thể tăng đáng kể bởi vì ứng suất nhiệt đặt một gánh nặng rất lớn lên tim nhằm giúp làm mát cơ thể.

- Đau đầu: đầu có thể đau nhức nhối. 

Sơ cứu khi bị sốc nhiệt

Khi có dấu hiệu say nắng cần nhanh chóng tiến hành giảm thân nhiệt cho nạn nhân, chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió, cởi bỏ bớt quần áo, cho uống nước mát có pha muối, chườm lạnh bằng khăn mát hoặc nước đá ở những vị trí có động mạch lớn đi gần ngoài da như nách, bẹn, cổ.

Việc tiến hành giúp bệnh nhân hạ nhiệt là vô cùng quan trọng và cần thiết bởi say nắng, say nóng nguyên nhân là do thân nhiệt tăng và mất nước.

Nếu nạn nhân hôn mê không uống được nước hoặc nôn liên tục, sốt tăng liên tục, kèm các triệu chứng đau bụng, đau ngực, khó thở thì phải nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong quá trình vận chuyển vẫn thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.

Cách phòng tránh sốc nhiệt: mọi người nên biết bảo vệ mình dưới trời nắng nóng, uống nhiều nước, mặc quần áo nhẹ, rộng rãi.

Lan Anh (T.H)

Lan Anh (T/H)