6 mặt hàng nông lâm thủy sản xuất khẩu vượt mốc 3 tỷ USD năm 2023

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ thu về 13,4 tỷ USD

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu thấp, cầu tiêu dùng toàn cầu còn yếu, hàng rào bảo hộ gia tăng, nhiều quốc gia tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, nên tình hình xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong tháng cuối năm 2023 gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, các nền kinh tế lớn là đối tác xuất khẩu của Việt Nam như Hoa Kỳ, EU giảm chi tiêu mua sắm các sản phẩm thông thường và không thiết yếu, khiến mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu khó phục hồi.

Theo Tổng cục Hải quan, năm 2023, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 13,4 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 9,2 tỷ USD, giảm 22,9% so với năm 2022. Với kết quả này, ngành gỗ mới thực hiện được khoảng 79% mục tiêu 17,5 tỷ USD đặt ra hồi đầu năm 2023.

Bước sang năm 2024, khó khăn với ngành gỗ được dự báo có thể kéo dài. Cùng với đó, ngành gỗ vẫn đối mặt với những thách thức như đơn hàng phải cạnh tranh và yêu cầu về mẫu mã, chất lượng càng trở nên cao. Bởi các rào cản thương mại nước ngoài ngày càng khắt khe, các chứng chỉ về quản lý rừng bền vững hay chứng chỉ giảm phát thải carbon sau này bắt buộc sản phẩm gỗ khi xuất sang thị trường các nước phải tuân thủ.

Năm 2024, ngành lâm nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 17,5 tỷ USD. Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn rất nhiều thách thức, ông Nguyễn Quốc Trị - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng, những chỉ tiêu này khá cao và đề nghị Cục Lâm nghiệp xem xét lại chỉ tiêu này.

Xuất khẩu rau quả thu về 5,69 tỷ USD

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, kết thúc năm 2023, xuất khẩu rau quả đạt 5,69 tỷ USD, tăng 69% so với năm 2022. Đây là mặt hàng có tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh nhất trong các mặt hàng nông lâm thủy sản. Đáng chú ý, mặt hàng sầu riêng đã có đóng góp rất tích cực vào tăng trưởng ngành rau quả với tỷ trọng hơn 40%, kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt hơn 2,2 tỷ USD, gấp 5 lần năm 2022.

Trong năm 2024 tới, với góc nhìn lạc quan, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) nhận định, ngành hàng rau quả của Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục lập đỉnh mới, có thể vượt qua con số 6 tỷ USD, thậm chí sẽ tiến tới mốc 7 tỷ USD, từ đó là động lực để vươn tới trở thành cường quốc xuất khẩu rau quả.

Xuất khẩu gạo đạt đỉnh 34 năm qua, thu về 4,78 tỷ USD

Theo số liệu của Bộ NN&PTNT, năm 2023 được đánh giá là năm thành công của ngành lúa gạo Việt Nam khi hội tụ đủ các yếu tố thiên thời, địa lợi và nhân hòa, từ đó, giúp xuất khẩu gạo thu về 4,78 tỷ USD, tăng 38,4% so với cùng kỳ năm ngoái với sản lượng khoảng 8 triệu tấn.

Trong năm qua, dù diện tích gieo trồng giảm 9 nghìn ha nhưng năng suất tăng 1 tạ/ha, đem lại kết quả sản lượng gạo cả năm 2023 vẫn đạt 43,5 triệu tấn.

Xuất khẩu cà phê thu về 4,18 tỷ USD

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho biết, ước tính, xuất khẩu cà phê của Việt Nam năm 2023 đạt xấp xỉ 1,61 triệu tấn, trị giá 4,18 tỷ USD, giảm 9,6% về lượng, nhưng tăng 3,1% về trị giá so với năm 2022. Giá xuất khẩu bình quân cà phê năm 2023 đạt mức 2.834 USD/tấn, tăng 14,1% so với năm 2022.

Năm 2023, xuất khẩu cà phê của Việt Nam được hưởng lợi nhờ giá cà phê Robusta tăng mạnh. Thời điểm cuối năm, giá cà phê Robusta trên thế giới chạm đỉnh 28 năm do lo tồn kho ở mức thấp và tình trạng hạn chế bán ra.

Dự báo năm 2024, ngành cà phê Việt Nam sẽ tiếp tục được hưởng lợi nhờ giá cà phê Robusta sẽ duy trì ở mức cao, thậm chí có thể lập đỉnh do lo ngại thiếu hụt nguồn cung. Nhiều chuyên gia cũng đã đưa ra dự báo xuất khẩu cà phê năm 2024 có thể đạt từ 4,5 đến 5 tỷ USD.

Xuất khẩu hạt điều thu về 3,63 tỷ USD

Sau 2 lần điều chỉnh kế hoạch theo hướng giảm giá trị thì xuất khẩu hạt điều vẫn thu về 3,63 tỷ USD (theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cao hơn dự tính trước đó (khoảng 3,18 tỷ USD).

Các doanh nghiệp ngành điều nhận định, xuất khẩu điều năm 2024 có triển vọng tốt bởi nhiều thị trường thế giới như EU, Nhật Bản… vẫn có nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ điều.

Xuất khẩu tôm thu về 3,38 tỷ USD

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, năm 2023 xuất khẩu tôm của Việt Nam chỉ thu về 3,38 tỷ USD, giảm 21,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Lý giải cho sự sụt giảm này, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam chia sẻ, trong tháng cuối năm 2023, sự sụt giảm mạnh mẽ từ các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc bởi biến động kinh tế và tồn kho trước đó tại các thị trường, cộng với sự cạnh tranh của con tôm các quốc gia khác.

Liên quan đến mặt hàng nông sản, nhiều chuyên gia, nhà quản lý dự báo, năm 2024 vẫn có nhiều thuận lợi đối với nhóm ngành hàng lúa gạo, rau quả, cà phê và mặt hàng khác với những cơ hội mới mà nông sản Việt cần chủ động tận dụng đón nhận.

Phó Cục trưởng Cục xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải khuyến cáo: để bảo đảm sự phát triển bền vững, thiết lập thị trường nhập khẩu ổn định, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chuỗi liên kết, thường xuyên cập nhật tiêu chuẩn từ thị trường nhập khẩu để có đối sách trong xây dựng nguồn nguyên liệu cũng như chế biến, đóng gói xuất khẩu. Còn Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho rằng, các doanh nghiệp xuất khẩu các ngành hàng này cần chú trọng xây dựng chuỗi sản xuất, bám sát yêu cầu từ thị trường nhập khẩu, bảo đảm duy trì tăng trưởng bền vững.

Đối với mặt hàng về thủy sản, đồ gỗ, Bộ NN&PTNT bám sát triển khai quy hoạch ngành quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (về lâm nghiệp, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và cảng cá). Trong đó, tập trung xây dựng các hình thức tổ chức và liên kết sản xuất, liên kết theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao để giảm chi phí trung gian, nâng cao giá trị gia tăng, gỡ được "thẻ vàng" IUU cũng như giải quyết những điểm nóng về phá rừng, vận chuyển, tàng trữ lâm sản trái phép…

Nhận định rõ tình hình thực tế, Bộ NN&PTNT tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương đàm phán tháo gỡ rào cản kỹ thuật, rào cản thương mại và mở cửa thị trường xuất khẩu; hỗ trợ các địa phương kết nối, thúc đẩy chế biến, tiêu thụ nông sản vào vụ thu hoạch. Đặc biệt, Bộ NN&PTNT sẽ kiến nghị Chính phủ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu nông sản tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Tú Anh (t/h)