Mỹ mở cửa thị trường với quả dừa sọ Việt Nam

Trước đó, ngày 8/8 (giờ địa phương), Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ đã gửi thư tới Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thông báo về chương trình nghị sự và mời phái đoàn của Cục tham gia cuộc họp song phương về sức khỏe cây trồng năm 2023.

Phía Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ bày tỏ kỳ vọng hai bên có thể đi tới thỏa thuận cuối cùng về các yêu cầu nhập khẩu của Việt Nam đối với đào và thanh đào California (Hoa Kỳ) trong quá trình đàm phán sắp tới. Bên cạnh đó, Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ cũng thông báo về việc Hoa Kỳ mở cửa thị trường với quả dừa sọ Việt Nam sang thị trường này.

Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ cho biết, đã tiến hành song song việc lên kế hoạch cho những bước tiếp theo trong tiến trình tiếp cận thị trường và công tác phân tích nội bộ để đánh giá mặt hàng này. Kết quả đánh giá cho thấy, quả dừa sọ Việt Nam đáp ứng yêu cầu của phía Hoa Kỳ về sản phẩm chế biến và có rủi ro lây lan dịch hại thực vật không đáng kể.

Ngày 7/8, APHIS đã hoàn tất việc cập nhật cơ sở dữ liệu trực tuyến Yêu cầu nhập khẩu hàng hóa nông nghiệp (ACIR) để phê duyệt việc nhập khẩu dừa non Việt Nam, đã tách ít nhất 75% (3/4) phần xơ dừa và loại bỏ hoàn toàn lớp vỏ xanh bên ngoài.

Theo Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ, các nhà sản xuất Việt Nam có thể bắt đầu xuất khẩu dừa sọ sang Hoa Kỳ “ngay lập tức”. Vì Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ đã phân loại dừa đã tách một phần vỏ là sản phẩm đã qua chế biến nên yêu cầu kiểm dịch thực vật duy nhất đối với các lô hàng sẽ chỉ diễn ra tại các cảng nhập cảnh của Hoa Kỳ.

Bên cạnh đó, Cục Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ cho biết đã thông báo nội dung cập nhật tới các Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ để tránh bất kỳ sự chậm trễ nào của lô hàng tại các cảng nhập của Hoa Kỳ.

Liên quan đến trái dừa, tháng 4/2023, trong cuộc gặp với Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Thomas Vilsack, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan, cho biết đã hoàn tất thủ tục và mở cửa thị trường cho bưởi chùm từ Mỹ vào Việt Nam. Đồng thời, đề nghị Hoa Kỳ đẩy nhanh quá trình đánh giá và mở cửa đối với dừa và chanh leo của Việt Nam.

Hồi tháng 2/2023, phía Mỹ đã gửi kết quả phân tích nguy cơ dịch hại đối với dừa tươi của Việt Nam. Theo đó, 43 loài dịch hại trên cây dừa được xác định nhưng không loài nào có khả năng đi theo dừa non tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ. Mỹ đã yêu cầu Việt Nam phải xử lý dừa non tươi sau thu hoạch như loại bỏ những quả thối, rụng, gọt bỏ toàn bộ phần vỏ xanh và ít nhất 75% phần xơ dừa.

Cục Bảo vệ thực vật đã liên hệ và phối hợp chặt chẽ với Cục Kiểm dịch động thực vật Mỹ để lựa chọn những biện pháp kiểm dịch thực vật thích hợp, nhằm giảm thiểu nguy cơ dịch hại. Đồng thời, ngay trong tháng 2/2023, Cục Bảo vệ thực vật Việt Nam đã gửi công văn tới Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố trồng dừa, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu liên quan.

Việt Nam thuộc top 10 nước trồng dừa lớn nhất thế giới, hiện có khoảng 200.000ha đất nông nghiệp trồng dừa, với sản lượng khoảng 2 triệu tấn, tập trung chủ yếu tại các tỉnh Duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long như Trà Vinh, Bến Tre.

Năm 2022, kim ngạch xuất khẩu dừa của Việt Nam đạt 900 triệu USD, đưa nước ta trở thành quốc gia xuất khẩu các sản phẩm từ dừa lớn thứ tư khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Nếu thống kê được các nhóm sản phẩm khác sử dụng nguyên liệu từ dừa thì ngành này có thể đã vào nhóm xuất khẩu “tỷ đô”.

Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, tiềm năng xuất khẩu các sản phẩm từ trái dừa còn rất lớn. Tuy nhiên, mùa xâm nhập mặn hằng năm ở Đồng bằng sông Cửu Long đang làm giảm năng suất và sản lượng, gây thiếu hụt nguyên liệu dừa trái phục vụ chế biến xuất khẩu. Do vậy, bên cạnh chương trình xây dựng các vùng trồng bền vững, các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu dừa dành nguồn lực nghiên cứu phát triển phôi dừa chống chịu được hạn mặn và chính sách hỗ trợ phân bón cho người nông dân trồng dừa giảm chi phí đầu vào.

Đại diện phía doanh nghiệp xuất khẩu trái dừa, bà Nguyễn Thị Trúc Liên, Giám đốc khối nguyên liệu Công ty CP Xuất nhập khẩu Bến Tre (Betrimex) cho biết, hiện nay, Betrimex đã phát triển được hơn 8.300 ha vùng trồng ở Bến Tre và Trà Vinh đạt tiêu chuẩn hữu cơ.

Muốn phát triển ngành dừa theo hướng gia tăng giá trị, bà Liên cho rằng cần phải cải tiến khâu sơ chế. Hầu như sơ chế dừa trái đang làm thủ công, vì vậy nhà khoa học cần quan tâm nghiên cứu phát triển máy móc sơ chế dừa trái, để các doanh nghiệp giảm phụ thuộc lao động thủ công. Bà Liên cũng đề xuất cơ chế ưu đãi về vốn cho các dự án đầu tư công nghệ chế biến dừa và các dự án hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang mô hình canh tác bền vững, theo các tiêu chuẩn hữu cơ của các thị trường khó tính.

Minh Anh (T/h)