Mỹ chi 4,6 tỷ USD nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt trong nửa năm

Đà tăng trưởng vững chắc từ đồ nội thất gỗ

Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang thị trường Mỹ trong tháng 6/2025 đạt 778,3 triệu USD, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 6 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ gỗ của Việt Nam đạt 8,21 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Mỹ là thị trường dẫn đầu, chiếm 55,6% tổng kim ngạch.

Về cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ, thống kê đến hết tháng 5/2025 cho thấy, đồ nội thất bằng gỗ là mặt hàng chính, chiếm 85,7% kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này. Trong đó, dẫn đầu là mặt hàng ghế khung gỗ với kim ngạch đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng 14,9%. Ghế khung gỗ nằm trong nhóm mặt hàng có mức tăng trưởng cao, xếp thứ 4 về tốc độ tăng trong nhóm đồ nội thất gỗ xuất khẩu sang Mỹ.

Tiếp đến, đồ nội thất phòng khách, phòng ăn và đồ nội thất phòng ngủ lần lượt có kim ngạch xuất khẩu đạt 793,1 triệu USD và 664 triệu USD.

Ngoài đồ nội thất bằng gỗ, trong 5 tháng đầu năm 2025 còn một số mặt hàng khác trong cơ cấu mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Mỹ như: gỗ, ván và ván sàn đạt 377,2 triệu USD; cửa gỗ đạt 14,3 triệu USD; đồ gỗ mỹ nghệ đạt 11,2 triệu USD... Trong nhóm mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Mỹ, chỉ có cửa gỗ ghi nhận mức tăng trưởng âm 1%, còn lại đều tăng từ 5,1-54,2% tùy mặt hàng.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), kết quả tăng trưởng tích cực này phản ánh khả năng thích ứng nhanh, linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam trước các rào cản kỹ thuật và thuế quan ngày càng khắt khe từ phía Mỹ. Đồng thời, nó cũng cho thấy tiềm năng tiêu thụ ổn định và dấu hiệu phục hồi nhu cầu nội thất tại thị trường này.

Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) nhấn mạnh rằng, ngành gỗ Việt Nam đã làm chủ được khoảng 60-65% nguyên liệu đầu vào từ nguồn nội địa, và phần còn lại được nhập khẩu có kiểm soát, chủ yếu từ các thị trường có thể xác minh xuất xứ rõ ràng như Mỹ, châu Âu và châu Phi.

Nhiều doanh nghiệp Việt cũng đã nâng cao tỷ lệ nội địa hóa bằng cách làm chủ sản xuất phụ kiện và chi tiết kim loại trong đồ nội thất. Ông Phương cũng khẳng định không có số liệu nào cho thấy dấu hiệu trung chuyển hàng hóa qua Việt Nam trong ngành gỗ.

Thách thức và giải pháp để duy trì vị thế ngành gỗ

Mặc dù có tăng trưởng ấn tượng, ngành gỗ xuất khẩu sang Mỹ vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn:

Thuế đối ứng: Nếu thuế đối ứng 20% được áp, nhà nhập khẩu Mỹ sẽ là đối tượng chịu chi phí đầu tiên, tuy nhiên, nhà sản xuất Việt Nam có thể phải chia sẻ một phần chi phí (thường 5-7%).

Yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe: Đây là một rào cản kỹ thuật quan trọng.

Nguy cơ bị điều tra thương mại: Đặc biệt nếu không tuân thủ nghiêm ngặt quy định về xuất xứ và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Cạnh tranh: Không chỉ từ Trung Quốc mà còn từ các doanh nghiệp FDI Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam, những doanh nghiệp này có lợi thế về vốn và kinh nghiệm vận hành.

Để duy trì vị thế tại thị trường trọng điểm này, các doanh nghiệp ngành gỗ cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ chế biến và kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng. Trong ngắn hạn, HAWA sẽ phối hợp với các hiệp hội logistics để tổ chức tập huấn về truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý xuất xứ minh bạch, sẵn sàng chứng minh tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trong chuỗi cung ứng.

Về dài hạn, ông Phương đề xuất Chính phủ cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, cải cách thủ tục xuất khẩu và chủ động đàm phán về quy tắc xuất xứ – đặc biệt với nhóm sản phẩm chế biến từ gỗ Mỹ để có thể được hưởng ưu đãi riêng nếu Mỹ ban hành chính sách linh hoạt.

Gỗ hiện là một trong 5 ngành xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với quy mô hơn 14 tỷ USD mỗi năm. Xu hướng hồi phục nhu cầu tại Mỹ và các thị trường châu Âu được dự báo sẽ tiếp tục hỗ trợ xuất khẩu trong nửa cuối năm.

Tuy nhiên, các nguy cơ về điều tra thương mại, thuế đối ứng và truy xuất nguồn gốc vẫn hiện hữu. Điều này đòi hỏi ngành gỗ Việt Nam phải không ngừng thích nghi, đổi mới để giữ vững lợi thế cạnh tranh và vị thế trên trường quốc tế.

Minh Anh