"Mùa Xuân độc lập": Triển lãm sơn mài khổ lớn tái hiện lịch sử hào hùng dân tộc

Chiều ngày 18/8, không gian nghệ thuật tại Bảo tàng Hồ Chí Minh (Hà Nội) rực rỡ sắc màu lịch sử và nghệ thuật với sự kiện khai mạc triển lãm tranh sơn mài khổ lớn “Mùa Xuân độc lập”. Đây là một trong những hoạt động trọng điểm nhằm kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám (1945-2025) và Quốc khánh 2/9 (1945-2025).

Sự kiện do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đã tham dự và cắt băng khai mạc triển lãm, cùng với nhiều lãnh đạo cấp cao, đại diện các cơ quan ngoại giao và đông đảo công chúng yêu nghệ thuật.

"Mùa Xuân độc lập": Câu chuyện lịch sử kể bằng ngôn ngữ sơn mài

Tại lễ khai mạc, Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, nhấn mạnh triển lãm “Mùa Xuân độc lập” là một sự kiện nghệ thuật đặc biệt, giàu ý nghĩa, chứa đựng tình yêu quê hương đất nước và lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng những hy sinh của chiến sĩ, đồng bào cho độc lập, tự do của dân tộc.

Đây là lần đầu tiên một bộ tranh sơn mài khổ lớn với 17 tác phẩm được sáng tác công phu, tái hiện sinh động các chặng đường lịch sử, những chiến thắng vẻ vang của dân tộc và hình ảnh đặc sắc về Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, do một nghệ sĩ trẻ thực hiện, được giới thiệu rộng rãi đến công chúng.

Mỗi bức tranh không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật mà còn là một câu chuyện tái hiện lịch sử hào hùng. Hình ảnh Bác Hồ hiện lên vừa gần gũi, thân thương, vừa là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và nhân ái. Bên cạnh đó, các dấu ấn chiến công vang dội trên hành trình giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước được tái hiện bằng ngôn ngữ sơn mài rực rỡ, vừa quen thuộc vừa mới mẻ.

Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà tin rằng, triển lãm sẽ "lay động tâm hồn, nhắc nhở chúng ta về cội nguồn và tiếp thêm sức mạnh cho những hành trình mới," mang đến niềm tự hào và cảm xúc yêu kính Bác Hồ trong mỗi trái tim.

Đột phá trong nghệ thuật sơn mài khổ lớn

Triển lãm giới thiệu 17 bức tranh sơn mài khổ lớn, trong đó có bức tranh lớn nhất dài 7,2 mét, cao 2,4 mét và vẽ hai mặt. Một mặt mang tên “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập”, tái hiện Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945, mặt còn lại là “Mùa xuân dân tộc”, thể hiện không khí hân hoan của nhân dân cả nước trong ngày độc lập, tự do.

Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh rằng các tác phẩm thể hiện sự kết hợp giữa chất liệu sơn mài truyền thống và tư duy tạo hình đương đại, mang đến giá trị thẩm mỹ đặc sắc, mới lạ. Chuỗi tranh không chỉ khắc họa lịch sử bằng chất liệu Việt mà còn khơi dậy khát vọng về độc lập, hòa bình, khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập.

Người đứng sau bộ tác phẩm ấn tượng này là họa sĩ trẻ Chu Nhật Quang (sinh năm 1995), một gương mặt tiêu biểu của thế hệ họa sĩ trẻ gắn bó với nghệ thuật sơn mài. Anh xuất thân trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, được đào tạo bài bản tại Mỹ và Úc. Thành công của Chu Nhật Quang có được từ việc tìm thấy nguồn sáng tạo từ chính cội nguồn dân tộc, điều rất đáng quý đối với nghệ sĩ trẻ Việt Nam ngày nay.

Họa sĩ Chu Nhật Quang cũng chia sẻ về thách thức lớn nhất của sơn mài khổ lớn, đó là không thể sử dụng buồng ủ kín như tranh cỡ vừa. Mọi công đoạn đều thủ công, phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, độ ẩm, đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ thuật cao.

Triển lãm “Mùa Xuân độc lập” là minh chứng cho sức sáng tạo và trách nhiệm xã hội của thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam. Từ chất liệu truyền thống, họ đã biết khai thác, làm mới để phù hợp với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, góp phần đưa sơn mài Việt Nam ra thế giới.

Tuấn Kiệt