Mưa lũ ở các tỉnh phía Bắc làm 96 người chết và mất tích

Chiều 13/10, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai đã thông tin tới báo chí về công tác ứng phó với đợt mưa lũ từ ngày 10-12/10. 

Cụ thể, mưa lũ đã làm 60 người chết, trong đó tỉnh Hoà Bình có 22 người chết, Thanh Hóa 15 người, Nghệ An 9 người, Sơn La 6 người, Yên Bái 6 người, Quảng Trị 1 người, Bắc Cạn 1 người.

Trong số 36 người còn mất tích, tỉnh Yên Bái còn số lượng người mất tích nhiều nhất, 16 người, tỉnh Hoà Bình vẫn còn 13 người mất tích. Các tỉnh Thanh Hoá còn mất tích 3 người, Sơn La còn mất tích 2 người, Nghệ An 1 người, Hà Nam 1 người.

Bên cạnh đó, có 31 người bị thương: Yên Bái 10 người, Hòa Bình 5 người, Thái Bình 3 người, Nam Định 3 người, Sơn La 3 người, Hà Nam 2 người, Thanh Hóa 5 người.

Mưa lũ đã làm sập 328 căn nhà (Hòa Bình 44, Sơn La 194, Yên Bái 46, Thanh Hóa 39, Nghệ An 2, Hà Tĩnh 2, Thái Bình 1); hư hỏng, tốc mái 1.250 nhà; ngập 33.348 nhà; hư hại 86.790ha hoa màu, thủy sản; sập 26 cầu; chết 44.877 gia súc, gia cầm.

Lũ lớn đã gây ra 60 sự cố trên các tuyến đê tại các tỉnh Thanh Hóa, Hà Nội, Hà Nam, Nam Định. Nhiều tuyến đường giao thông vẫn chưa thông. Các xã Mường Bang, Sập Xa, huyện Phù Yên; Chiềng Yên, Song Khủa, Suối Bàng, Mường Men, Liên Hòa, Mường Tè, huyện Vân Hồ (tỉnh Sơn La); các xã vùng cao Đồng Nghê, Suối Nánh, Mường Tuổng, Đồng Chum, Mường Chiềng, Hưng Thi, An Bình... thuộc huyện Lạc Thủy (tỉnh Hoà Bình) hiện vẫn bị cô lập do chưa khắc phục được giao thông.

Các địa phương, cơ quan chức năng đã huy động 25.523 bộ đội, dân quân, các lực lượng khác cùng 325 phương tiện ứng phó, khắc phục hậu quả. Lực lượng đã di dời được 17.563 hộ dân, cứu được 10 người bị cô lập (Phú Thọ 4 người, Yên Bái 6 người), gia cố được 1.200m đê, vận chuyển được 17 tấn gạo, 1 tấn lương khô, 1 tấn mì gói.

Trong ngày 13-10, lực lượng cứu nạn với 764 người tích cực tổ chức tìm kiếm 9 người còn mất tích trong vụ sạt lở đất làm tại xóm Khanh, xã Phú Cường, huyện Tân Lạc, Hòa Bình. Kết quả đã tìm thêm được 1 thi thể. Như vậy, ngoài 10 thi thể nạn nhân được tìm thấy, đến 17h ngày 13-10 vẫn còn 8 người mất tích.

Phân tích về nguyên nhân chủ quan dẫn đến thiệt hại nặng nề trong đợt mưa lũ vừa qua tại khu vực miền núi phía Bắc, ông Trần Quang Hoài, Tổng Cục trưởng Tổng cục Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, ngoài nguyên nhân khách quan do biến đổi khí hậu gây ra những đợt mưa lũ bất thường, còn có cả nguyên nhân chủ quan do phong tục, tập quán của người dân các tỉnh miền núi thường sinh sống ở các triền đồi, dưới chân núi hay gần các dòng sông, khi có lũ lớn rất dễ xảy ra thiệt hại về người.

Thực tế, khu vực ở miền núi người dân đã phạt thẳng những quả đồi và làm nhà ngay dưới chân, khi xảy ra sạt lở đất đá sẽ vùi lấp các ngôi nhà dẫn đến thiệt hại về người. Theo số liệu thống kê, hiện có khoảng 100.000 ngôi nhà trong tình trạng phải sơ tán. 

Chính phủ đã có chủ trương sơ tán dân khỏi khu vực nguy hiểm nhưng công tác này đang còn rất hạn chế. Một số tỉnh miền núi như Sơn La, Yên Bái đã xuất hiện nhiều những cánh rừng nguyên sinh bị "cạo trọc", thay vào đó là những nương ngô. Do đó, khi có mưa lũ, sẽ không được những cánh rừng che chắn nên mới gây sạt lở đất đá. Việc khôi phục những cánh rừng phải mất hàng chục năm. 

Đề cập đến vấn đề hồ Hòa Bình xả lũ cấp tập trong đêm và đóng tất cả các tổ máy tại Thủy điện Sơn La, ông Trần Quang Hoài cho biết ở miền Bắc, từ 15/9 là kết thúc mùa mưa, từ 15-30/9, hồ Hòa Bình được phép tích nước ở cao trình 117m. Khi xuất hiện mưa lớn từ 9-12/10, nước về hồ Hòa Bình rất lớn.

Theo quy trình, 6 tiếng phải mở một cửa xả, nhưng nước đến dồn dập nên phải xả cấp tập. Công ty Thủy điện Hòa Bình đã thường xuyên báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai ra thông báo về việc mở cửa xả để chính quyền và người dân biết chủ động phòng tránh, việc làm đó là đúng quy trình, quy định. 

Đối với lệnh đóng tất cả các tổ máy phát điện tại Thủy điện Sơn La, ông Hoài cho rằng đây là một quyết định linh hoạt, thông minh và giúp chủ động hơn trong việc ứng phó với vấn đề xả lũ và an toàn cho hạ du. Bởi nếu không đóng các tổ máy phát điện sẽ gây nguy hiểm cho hồ Hòa Bình và phía hạ du, trong khi đó lượng mưa đến hồ thủy điện Sơn La không cao, không ảnh hưởng đến Thủy điện Sơn La. 

Trả lời câu hỏi liên quan đến đánh giá ban đầu về cơn bão số 11 đang hoạt động trên Biển Đông, ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, hiện bão số 11 đang di chuyển chậm và tích lũy thêm năng lượng. Khi bão đổ bộ vào khu vực đảo Hải Nam sẽ ở cấp 11-12, giật cấp 13-14. 

Khi vào Vịnh Bắc Bộ, cường độ bão sẽ giảm dần. Khu vực bão đổ bộ vào đất liền nước ta chưa được xác định cụ thể, nhưng kéo dài từ Quảng Ninh đến Thừa Thiên Huế và nhiều khả năng vào khu vực Bắc miền Trung.

Tại khu vực này, các hồ chứa thủy lợi, thủy điện đã đầy nước, do vậy, công tác ứng phó với bão số 11 là rất quan trọng. Tổng cục Phòng chống thiên tai đã yêu cầu đơn vị quản lý theo dõi sát sao, có sự cố phải khắc phục ngay. Đồng thời, các hồ này đã được chỉ đạo cho xả nước dần để đề phòng mưa lớn do bão số 11.

Minh Anh (t/h)

Minh Anh (t/h)