Một số lưu ý về mặt hàng khoai lang Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc

Theo Nghị định thư về xuất khẩu chính ngạch khoai lang sang Trung Quốc được ký kết giữa Bộ Nông nghiệp và PTNT Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), khoai lang tím (Ipomoea batatas, tên tiếng Anh: purple sweet potato) được xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc chỉ để chế biến chứ không phải để làm giống.

Theo quy định, khoai lang tím được xuất khẩu sang Trung Quốc không được nhiễm các đối tượng kiểm dịch thực vật mà phía Trung Quốc quan tâm. Sản phẩm này sẽ không được có côn trùng sống, đất và tàn dư thực vật như cành, lá, và dây leo.

Vùng trồng, cũng như các cơ sở đóng gói khoai lang tím được xuất khẩu sang Trung Quốc cần được đăng ký bởi Bộ NNPTNT để đảm bảo rằng khoai lang tím do các doanh nghiệp có liên quan sản xuất đáp ứng các yêu cầu của Nghị định thư này. Bộ NNPTNT phải gửi cho GACC danh sách cơ sở đóng gói. Cơ sở đóng gói sẽ được đăng ký sau khi được GACC xem xét và sẽ công bố danh sách trên trang web chính thức của GACC.

Vùng trồng khoai lang xuất khẩu sang Trung Quốc phải áp dụng Thực hành nông nghiệp tốt (GAP); thực hiện điều tra giám sát các đối tượng kiểm dịch thực vật mà Tổng cục Hải quan Trung Quốc quan tâm. Vùng trồng có các biện pháp kiểm soát hiệu quả nhằm giảm thiểu mức độ nhiễm sinh vật gây hại; theo dõi và kiểm soát sinh vật gây hại được thực hiện theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật đã được tập huấn. Người sản xuất phải lưu giữ hồ sơ về giám sát và phòng trừ sinh vật gây hại, hồ sơ này sẽ được chuyển đến Tổng cục Hải quan Trung Quốc khi có yêu cầu.

Cơ sở đóng gói khoai lang xuất khẩu sang Trung Quốc cũng phải đáp ứng các yêu cầu về khu vực đóng gói phải sạch sẽ, vệ sinh và nền phải cứng; ngay sau khi đóng gói phải bảo quản ở khu vực riêng biệt. Khoai phải rửa bằng nước 2 lần nhằm loại bỏ tạp chất và thực hiện các biện pháp đảm bảo rằng khoai lang không có các loại côn trùng sống, đất, tàn dư thực vật như thân rễ, lá… đặc biệt là không có các đối tượng kiểm dịch thực vật mà Trung Quốc quan tâm. Cơ sở phải áp dụng các biện pháp hiệu quả để kiểm soát sinh vật gây hại khác, như bố trí bẫy bọ cánh cứng và mọt để tránh lây nhiễm trong quá trình đóng gói…

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế và Truyền thông, Cục Bảo vệ thực vật cho biết, trước khi xuất khẩu khoai lang phải tiến hành lấy mẫu 2% mỗi lô hàng. Nếu trong quá trình kiểm tra phát hiện thấy đối tượng kiểm dịch mà Trung Quốc quan tâm còn sống, còn lá hoặc đất thì lô hàng sẽ không được xuất khẩu sang Trung Quốc và doanh nghiệp xuất khẩu cũng như vùng trồng khoai lang liên quan sẽ bị tạm dừng xuất khẩu. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ phải tiến hành điều tra nguyên nhân và thực hiện các biện pháp khắc phục.

Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật cấp cho các lô hàng đáp ứng yêu cầu và ghi thông tin vùng trồng, cơ sở đóng gói, số container và số seal.

Những trường hợp vi phạm như khoai lang không có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật hợp lệ; sản xuất từ vùng trồng và cơ sở đóng gói chưa đăng ký; phát hiện dính đất; phát hiện thấy đối tượng kiểm dịch thực vật, khoai lang sẽ bị trả lại hoặc tiêu hủy. Nếu phát hiện trường hợp không tuân thủ các yêu cầu kiểm dịch động thực vật nhập khẩu khác của Trung Quốc, lô hàng khoai lang sẽ bị xử lý theo luật và quy định có liên quan.

Liên quan đến sản phẩm khoai lang, ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật nhận định, với việc mở cửa thị trường Trung Quốc, đầu ra cho sản phẩm này sẽ ổn định, sẽ giúp định hình các vùng sản xuất khoai lang trọng yếu như Vĩnh Long, Đắk Nông… đưa nông dân đến sản xuất lớn, vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, có lợi nhuận tốt hơn. 

Theo số liệu của Cục trồng trọt, năm 2021 Việt Nam có trên 109.000 ha trồng khoai cho sản lượng khoảng 1,38 triệu tấn. Tuy nhiên, khoai lang là cây ngắn ngày, dễ trồng, dễ mở rộng diện tích.

Thanh Mai