Một số chính sách tài chính – ngân hàng mới có hiệu lực từ tháng 11/2026

Quản lý nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước

Ngày 1/11/2026, Nghị định số 357/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 15/9/2026) chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết việc quản lý và sử dụng nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng như việc chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần.

Theo nghị định, các khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn và sắp xếp lại doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước theo phân cấp. Nguồn thu được tổng hợp vào ngân sách để phục vụ chi đầu tư phát triển; trong đó, nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn được phép sử dụng để đầu tư vốn nhà nước vào các doanh nghiệp quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược.

Nghị định cũng quy định quy trình lập dự toán, quản lý chi thường xuyên, chi đầu tư và xử lý các khoản phải thu liên quan đến Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp trước đây.

VAMC tăng vốn điều lệ lên 5.000 tỷ đồng, đẩy mạnh xử lý nợ xấu

Có hiệu lực từ ngày 6/11/2026, Nghị định số 359/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 17/9/2026) quy định về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).

VAMC là công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (đạt 5.000 tỷ đồng), chịu sự quản lý và giám sát trực tiếp từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Doanh nghiệp hoạt động theo nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận.

AMC được mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng theo giá thị trường hoặc phát hành trái phiếu đặc biệt; thực hiện cơ cấu lại nợ, chuyển nợ thành vốn góp, bán nợ, xử lý tài sản bảo đảm và hỗ trợ thu hồi nợ.

Quy định mới hướng đến nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu, khơi thông nguồn vốn và góp phần bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Khung pháp lý đấu thầu mua sắm công theo các FTA mới

Từ ngày 14/11/2026, Nghị định số 374/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 30/9/2026) sẽ hướng dẫn thực hiện đấu thầu mua sắm công theo cam kết tại các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA và UKVFTA.

Nghị định tạo khung pháp lý minh bạch cho các gói thầu mua sắm công có giá trị lớn đạt ngưỡng cam kết quốc tế. Văn bản quy định chi tiết về quy tắc xuất xứ, đối xử quốc gia giữa nhà thầu trong nước và quốc tế, cùng lộ trình giảm dần ưu đãi trong nước đến năm 2038 và 2044.

Điều chỉnh khung giá trần và định mức xe ô tô công

Nhằm kiểm soát chặt chẽ chi phí và tài sản công, Nghị định số 379/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 2/10/2026) quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng ô tô tại cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập sẽ có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

Nghị định thiết lập các khung giá trần cụ thể nhằm kiểm soát chặt chẽ chi phí mua sắm tài sản công. Cụ thể, mức giá tối đa đối với xe phục vụ công tác chung là 950 triệu đồng/xe (hoặc 1,3 - 1,6 tỷ đồng đối với xe nhiều chỗ ngồi, xe 2 cầu), và từ 3,5 - 4,8 tỷ đồng đối với xe trang bị cho nhiệm vụ đặc thù.

Nghị định cũng khuyến khích tài chính xanh khi cho phép xe thân thiện môi trường có mức giá tối đa bằng 120% xe thông thường. Đồng thời, việc đẩy mạnh cơ chế khoán kinh phí sử dụng xe, thuê dịch vụ vận tải và yêu cầu rà soát, xử lý dứt điểm xe dôi dư trong thời hạn 12 tháng giúp các cơ quan nhà nước tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách.

Siết chặt an toàn và quy định trong lĩnh vực ngân hàng – tín dụng

An toàn hoạt động Quỹ tín dụng nhân dân (Thông tư 40/2026/TT-NHNN)

Thông tư số 40/2026/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 10/8/2026 quy định các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.

Theo đó, các quỹ phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%; tỷ lệ khả năng chi trả trong ngày tiếp theo và 7 ngày làm việc tiếp theo tối thiểu 100%. Tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn không vượt quá 30%, trong khi tổng mức nhận tiền gửi so với vốn chủ sở hữu không vượt quá 20 lần.

Trường hợp giá trị thực của vốn điều lệ thấp hơn mức vốn pháp định, quỹ phải xây dựng phương án xử lý và báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực theo quy định.

Quản lý thông tin tín dụng (Thông tư 46/2026/TT-NHNN)

Có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, cập nhật phạm vi điều chỉnh đối với các ngân hàng thành viên, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đồng thời, yêu cầu phải có sự đồng ý rõ ràng, có thể kiểm chứng của khách hàng khi cung cấp thông tin tín dụng cho CIC.

Giao dịch ngoại tệ trực tuyến (Thông tư 48/2026/TT-NHNN)

Có hiệu lực từ ngày 9/11/2026, cho phép các tổ chức tín dụng nộp hồ sơ đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của NHNN. Quy định rõ chế tài chậm thanh toán và cơ chế tạm ngừng giao dịch đối với đơn vị vi phạm nghĩa vụ báo cáo.

Sửa đổi cơ chế bãi bỏ cấp bù lãi suất và điều chỉnh phí, lệ phí

Bãi bỏ quy định cấp bù lãi suất ưu đãi (Thông tư 147/2026/TT-BTC)

Từ ngày 20/11/2026, Bộ Tài chính bãi bỏ toàn bộ hoặc một phần các văn bản hướng dẫn về hỗ trợ và cấp bù chênh lệch lãi suất tín dụng ưu đãi (trong đó bãi bỏ toàn bộ 2 thông tư từ năm 2000, 2001 và bãi bỏ một số điều khoản tại 7 thông tư khác) nhằm đồng bộ hóa quy định quản lý tài chính công.

Điều chỉnh phí, lệ phí và ưu đãi tên miền (Thông tư 149/2026/TT-BTC)

Từ ngày 23/11/2026, điều chỉnh phí thẩm định trữ lượng khoáng sản, lệ phí cấp phép khai thác, phí tên miền quốc gia “.vn”, phí tài nguyên nước, đo đạc và bản đồ. Đáng chú ý, giai đoạn 2027-2030 sẽ áp dụng chính sách miễn phí đăng ký và duy trì tên miền trong 3 năm đầu cho các đối tượng đủ điều kiện sử dụng tên miền “.id.vn” và “.biz.vn”

Tuấn Kiệt