Một số chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2025

Tiêu chí xác định thôn, xã, tỉnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 16/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 272/2025/NĐ-CP về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030. Trong đó nghị định quy định rõ tiêu chí xác định thôn, xã, tỉnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số như sau:

Thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số là thôn có từ 15% người dân tộc thiểu số trở lên sinh sống ổn định thành cộng đồng. 

Xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số là xã đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau đây có từ 15% người dân tộc thiểu số trở lên sinh sống ổn định; có từ 4.500 người dân tộc thiểu số trở lên sinh sống ổn định.

Tỉnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số là tỉnh đáp ứng ít nhất 1 trong 2 tiêu chí sau đây: có từ 15% người dân tộc thiểu số trở lên sinh sống ổn định; có từ 2/3 số xã trở lên là xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 1/12/2025.

Quy định về quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ

Ngày 23/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 279/2025/NĐ-CP quy định về thành lập, nguồn tài chính hình thành, quản lý, hoạt động chi, sử dụng quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ.

Nghị định quy định quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được Chính phủ thành lập theo quy định, do Bộ Công an quản lý, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và tại các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Trong đó, 6 nội dung chi quỹ gồm: Hỗ trợ cho nạn nhân bị thương do tai nạn giao thông đường bộ gây ra với tỉ lệ tổn thương trên 31% đến dưới 81%; gia đình có nạn nhân tử vong do tai nạn giao thông đường bộ gây ra đang gặp khó khăn về kinh tế. Hỗ trợ hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển đối với các nạn nhân bị thương do tai nạn giao thông gây ra với tỉ lệ tổn thương trên 81%. 

Hỗ trợ cho tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia giúp đỡ, cứu chữa, đưa người bị tai nạn giao thông đường bộ đi cấp cứu. Hỗ trợ cho tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia các hoạt động tuyên truyền làm giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ mà không được nhà nước bảo đảm kinh phí. Hỗ trợ cho công tác tuyên truyền tổ chức các hoạt động, sự kiện gây quỹ.

Hỗ trợ kinh phí giám định thương tật cho các nạn nhân bị thương trong vụ tai nạn giao thông đường bộ quy định tại khoản 1, khoản 2 nêu trên (trừ các trường hợp nạn nhân trong các vụ án, vụ việc hành chính có liên quan đến tai nạn giao thông đường bộ đang điều tra, giải quyết phải giám định theo quy định của pháp luật); chi văn phòng phẩm, in ấn tài liệu, vật tư văn phòng, chi cước phí bưu chính phục vụ cho các hoạt động của quỹ.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.

Mức phạt mới trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình 

Ngày 30/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.

Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình đối với cá nhân là 30 triệu đồng, đối với tổ chức là 60 triệu đồng. Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội đối với cá nhân là 40 triệu đồng, đối với tổ chức là 80 triệu đồng. Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực phòng, chống tệ nạn xã hội đối với cá nhân là 75 triệu đồng, đối với tổ chức là 150 triệu đồng.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước bị phạt tối đa tới 500 triệu đồng 

Ngày 6/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 290/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Nghị định này quy định các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước là 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 25/12/2025.

12 trường hợp được mở tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài

Ngày 31/10/2025, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về việc mở và sử dụng tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài của người cư trú là tổ chức tại Thông tư 39/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ 15/12/2025.

Theo đó, có 12 trường hợp cụ thể tương ứng với 03 nhóm đối tượng được mở tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài như sau:

Nhóm tổ chức tín dụng gồm 04 trường hợp: Thực hiện hoạt động ngoại hối ở nước ngoài theo Giấy phép của Ngân hàng Nhà nước, không phải xin phép lại. Thực hiện khoản vay nước ngoài khi hợp đồng yêu cầu phải mở tài khoản ngoại tệ ở nước ngoài. Đáp ứng điều kiện xin cấp phép thành lập và hoạt động cho văn phòng đại diện, chi nhánh, ngân hàng 100% vốn ở nước ngoài. Phục vụ hoạt động của văn phòng đại diện ở nước ngoài.

Nhóm tổ chức kinh tế gồm 05 trường hợp: Đáp ứng điều kiện thành lập và hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện ở nước ngoài. Phục vụ hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện ở nước ngoài. Thực hiện khoản vay nước ngoài theo thỏa thuận với bên cho vay.

Doanh nghiệp thuộc diện đầu tư đặc biệt quan trọng hoặc dự án PPP thực hiện cam kết, thỏa thuận với bên nước ngoài. Thực hiện các cam kết, thỏa thuận, hợp đồng với bên nước ngoài, gồm: hợp đồng thầu xây dựng, hợp đồng mua bán tàu hoặc các hợp đồng khác (khoản 5).

Nhóm tổ chức khác gồm 03 trường hợp: Tiếp nhận viện trợ của nước ngoài. Tiếp nhận tài trợ của nước ngoài. Thực hiện các trường hợp khác được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép.

3 trường hợp vi phạm bị đình chỉ thi công chức 

Nội quy và Quy chế thi tuyển, xét tuyển công chức từ 10/12/2025 được Bộ Nội vụ nêu tại Thông tư 22/2025/TT-BNV ngày 19/10/2025. Trong đó, nêu rõ các trường hợp vi phạm bị đình chỉ gồm:

Đã bị xử lý bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm; Sử dụng trong phòng thi: Các loại giấy tờ, tài liệu không theo yêu cầu của bài thi; điện thoại di động, máy ghi âm, máy ảnh, máy vi tính, các phương tiện kỹ thuật thu, phát truyền tin, phương tiện sao lưu dữ liệu, thiết bị chứa đựng, truyền tải thông tin khác, trừ trường hợp có quy định khác; Gây mất an toàn, trật tự làm ảnh hưởng đến phòng thi.

Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bác sĩ 

Thông tư 41/2025/TT-BYT ngày 3/11/2025 của Bộ Y tế quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp bác sĩ có hiệu lực từ 18/12/2025.

Thông tư quy định bác sĩ có hạng chức danh nghề nghiệp hạng 3 và tiêu chuẩn như sau:

Về trình độ đào tạo: Tốt nghiệp bác sĩ Y khoa hoặc Răng - Hàm - Mặt; có giấy phép hành nghề khám, chữa bệnh hoặc chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp. Nếu tốt nghiệp cử nhân y khoa do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận trình độ đại học phải được cấp giấy phép (chứng chỉ) hành nghề khám bệnh, chữa bệnh hoặc được công nhận trình độ tương đương bác sĩ.

Về nhiệm vụ chủ yếu: Thực hiện khám, chữa bệnh, cấp cứu, hội chẩn chuyên môn theo phạm vi được giao; tư vấn, truyền thông, giáo dục sức khỏe cho người bệnh; quản lý, báo cáo sai sót kỹ thuật, cải tiến chất lượng khám chữa bệnh; tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiên cứu khoa học cấp cơ sở.

Tuấn Kiệt