Lợi thế của thủy sản Việt Nam trong EVFTA

Theo khảo sát, tổng kết của Fitch Solutions, Việt Nam đã là đối tác thương mại hàng đầu với Liên minh Châu Âu (EU) ngay từ khi chưa có EVFTA.  Năm 2018 xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam sang EU đạt 1,2 tỷ USD, Châu Âu trở thành thị trường xuất khẩu thuỷ sản lớn nhất của Việt Nam. Trong đó tôm tươi, tôm sú, phi lê cá da trơn đông lạnh chiếm khoảng 700 triệu USD.

Xuất khẩu thủy sản việt Nam có nhiều lợi thế trong EVFTA 

Năm 2019, trong tổng sản lượng xuất khẩu thuỷ sản 7,8 tỷ USD của Việt Nam, có tới 13,5% đến với thị trường châu Âu. Việt Nam nằm trong 4 quốc gia không thuộc khối EU có sản lượng xuất khẩu hải sản lớn tới Châu Âu, chỉ đứng sau Trung Quốc, Ecuador và Morocco. Việt Nam có 03 sản phẩm thủy sản xuất khẩu đứng đầu trong năm 2019 sang EU bao gồm: cá hồi Đại Tây Dương tươi hoặc ướp lạnh, tôm và tôm đông lạnh, cá ngừ đã chế biến hoặc bảo quản.

Về tốc độ tăng trưởng trong 5 năm qua, xuất khẩu thuỷ sản chưa chế biến và đã chế biến tăng trưởng với tốc độ đạt 29,6% (về giá trị), tôm đông lạnh và tôm sú tăng trưởng với tốc độ đạt 10,9%/năm. Nhập khẩu các sản phẩm thủy sản của EU đã tăng trung bình 2,3%/năm về giá trị, và 1,9%/năm về số lượng.

Từ 01/8/2020 Hiệp định EVFTA đã có hiệu lực, cùng với đó là hàng loạt  những cơ hội mà các nhà sản xuất thuỷ sản Việt Nam có thể nắm bắt, liên quan đến ưu đãi và tự do hoá thương mại.

Theo thỏa thuận trong EVFTA, nhiều mặt hàng của Việt Nam sẽ được miễn thuế như, Surimi. (miễn hạn ngạch thuế quan 500 tấn); Cá ngừ tươi, đóng hộp, ướp lạnh (tuy nhiên phải phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc về nguồn gốc); Tôm chưa qua chế biến sẽ được miễn thuế ngay từ đầu tiên; Thuế đối với tôm chế biến sẽ giảm xuống 0% sau 7 năm,  Cá da trơn sẽ được miễn thuế sau 3 năm.

Fitch Solutionsnhận định, nhờ vào Hiệp định EVFTA cùng với lợi thế có sẵn của Việt Nam, Tôm đông lạnh và tôm sú  sẽ  là 02 sản phẩm thuỷ sản của Việt Nam hưởng lợi từ thương mại gia tăng trong vài năm tới. Tôm chưa chế biến sẽ được hưởng lợi nhiếu nhất trong số các mặt hàng thuỷ sản vì được miễn thuế  từ thời điểm hiệp định có hiệu lực, đồng nghĩa với việc tôm Việt Nam sẽ ngay lập tức có giá cạnh tranh hơn.

Năm 2019, Ecuador, Argentina và Ấn Độ đều xuất khẩu nhiều tôm hơn Việt Nam. Tuy nhiên, hiện tại Argentina và Ấn Độ đều không có Hiệp định thương mại tự do với Liên minh Châu Âu. Do vậy, Việt Nam sẽ nhanh chóng tận dụng được vốn và tăng thị phần của mình trên thị trường Châu Âu.

Trong năm 2018, Việt Nam đã xuất khẩu 26.700 tấn sản phẩm cá ngừ sang EU, và dự báo sẽ có tăng trưởng cao hơn nữa với hạn ngạch 11.500 tấn cá ngừ đóng hộp, tươi sống và ướp lạnh sẽ được miễn thuế ngay lập tức khi Hiệp định có hiệu lực. EU áp dụng các quy tắc xuất xứ rất nghiêm ngặt, do vậy chỉ hơn 40% xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang EU được miễn thuế. Trên cơ sở đó Fitch Solutions đánh giá, các nhà sản xuất Việt Nam có thể tính toán chi phí và đưa ra giá bán tốt hơn trong tương lai. Tận dụng tốt lợi thế xuất khẩu thuỷ sản tại thị trường EU nhờ hiệp định EVFTA.

Quốc Cường