Làng nghề mây tre đan Ninh Sở vươn mình ra “biển lớn”

Cách trung tâm thành phố khoảng 15km về phía Nam, chúng tôi có dịp ghé thăm Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội) - ngôi làng nhỏ nằm bên bờ sông Hồng với phong cảnh hữu tình. Theo sự biến thiên của thời gian mà những “nghệ nhân” của Ninh Sở vẫn hết mực yêu nghề và ngày ngày cần mẫn sáng tạo ra những sản phẩm mây, tre, đan mỹ nghệ xuất khẩu đi nhiều quốc gia trên thế giới. 

Ngược dòng thời gian, vào thế kỷ thứ XVIII, người dân Ninh Sở vì không có đất mà cuộc sống vô cùng khó khăn, vất vả nên đã tạo ra hàng loạt các công cụ để mò cua, bắt ốc. Bắt nguồn từ nhu cầu kiếm sống mà nghề đan lát trong làng cũng từ đây mà phát triển. Gọi là sản phẩm tre đan nhưng người dân Ninh Sở lại sử dụng các nguyên liệu chủ yếu là mây, nứa, giang… những loại cây thuộc họ tre rất dẻo, dễ uốn, nắn.

Nghề mây tre đan Ninh Sở rất phát triển, tinh xảo đến mức người thợ chỉ cần nhìn vào ảnh mà nghĩ được cách đan, tạo thành những bức tranh phong cảnh hay chân dung rất sinh động, như những tác phẩm nghệ thuật. Từ những năm 20 của thế kỷ XX đến nay, nhiều nghệ nhân mây tre đan Ninh Sở đã có các sản phẩm được đem trưng bày ở các hội chợ mỹ nghệ trong nước. Năm 1931, những sản phẩm song, mây, tre, giang đan của Ninh Sở được trưng bày tại triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ tại Paris-Thủ đô nước Pháp. 

Có dịp ghé thăm làng nghề tre đan Ninh Sở, chúng tôi thực sự bất ngờ khi chứng kiến tâm huyết của những người thợ, người nghệ nhân Ninh Sở như dồn hết vào từng sản phẩm truyền thống của làng nghề. 

Trong câu chuyện với chúng tôi, không ít thợ lành nghề vẫn thường nói vui với chúng tôi rằng: “Nghề này người dân chúng tôi vẫn hay gọi là nghề “bán cột sống” vì suốt ngày phải ngồi vót, rồi lại đan với tư thế xiêu vẹo nên cột sống cũng phần nào biến dạng theo. Phần lớn, các công đọan đều làm thủ công bằng tay nên đôi bàn tay chúng tôi cũng chi chít những sẹo. Sẹo cũ chưa kịp lên da non đã có những vết cứa, vết nứt mới… khiến cho bàn tay chẳng khi nào lành lặn. Mặc dù nghề rất vất vả nhưng ai cũng say nghề”…

Vừa thoăn thoắt đôi tay để hoàn thiện sản phẩm, bà Nguyễn Thị Hàm (người dân thôn Bằng Sở, xã Ninh Sở) chia sẻ với chúng tôi mà rằng: “Ngày ngày, được chứng kiến bố mẹ, ông, bà làm ra các sản phẩm rổ, rá, giỏ đựng cá, tôm nên ngay từ nhỏ tôi đã có niềm đam mê với từng nan che, sợi mây. Khi lên 7 tuổi cũng đã ngồi đan phụ giúp cho bố mẹ, cứ thế lớn lên tôi theo nghề của gia đình”.

Trải qua bao thăng trầm, làng nghề Ninh Sở vẫn còn đó gắn kết những nghệ nhân nặng lòng với nghề, miệt mãi giữ nghề và luôn thắp lên ngọn lửa đam mê cho biết bao thế hệ kế cận, dẫu biết rằng đó còn là cả một quá trình khó khăn.

Minh Anh - Hồng Phúc