Kỳ án ở Phú Yên (bài 3): Vai trò của nguyên Chủ tịch huyện Đông Hoà ở đâu?

Những bước chân tội lỗi

Theo cáo trạng ngày 5/9/2012, UBND tỉnh Phú Yên có thông báo số 50/TB-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện dự án đền bù tại xã Hòa Tâm do Công ty TNHH Dầu khí Vũng Rô làm chủ đầu tư, trong đó giao UBND huyện Đông Hòa thực hiện thu hồi và lập thẩm định, phê duyệt, thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Ngày 3/4/2013, Chủ tịch UBND huyện Đông Hòa ký Quyết định số 229/QĐ-UBND thành lập Ban giải phóng mặt bằng do Huỳnh Ngọc Sương – Phó Chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, Nguyễn Kích, giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất (PTQĐ) làm phó ban và các 12 thành viên khác.

Trong quá trình đo đạc, kiểm kê do còn nhiều vướng mắc nên Nguyễn Tài đã chỉ đạo các đơn vị phải hòan chỉnh phương án để niêm yết công khai lấy ý kiến những người bị thu hồi đất.

Cần xác định vai trò của ông Nguyễn Tài

Tuy nhiên, khi Trung tâm phát triển quỹ đất (PTQĐ) đơn vị được giao lập phương án đền bù chưa hòan chỉnh, niêm yết công khai lấy ý kiến người dân thì ngày 4/10/2013, bị cáo Nguyễn Tài đã chỉ đạo Nguyễn Kích và phòng TN&MT huyện lập tờ trình Huỳnh Ngọc Sương ký Quyết định 806/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ (giai đoạn 1) gồm 238 trường hợp với tổng số tiền hơn 95 tỷ đồng, chuyển Nguyễn Tài để làm việc với nhà đầu tư.

Do phương án đã phê duyệt chưa lập hòan chỉnh, chưa thẩm định, chưa có danh sách chi trả bồi thường cụ thể, không thể chi trả tiền chính xác nên Trung tâm PTQĐ lập lại phương án đợt 1 gồm 10 trường hợp. Phòng TN&MT huyện Đông Hòa đã thẩm định theo đúng quy định và trình Hùynh Ngọc Sương ký Quyết định số 945/QĐ-UBND ngày 26/11/2013 phê duyệt phương án với số hơn 4.2 tỷ và làm thủ tục chi trả cho các trường hợp bị thu hồi đất.

Tháng 9/2013 khi đoàn công tác của tỉnh kiểm tra tiến độ thì phát hiện sự việc trên. Sở TN&MT tỉnh Phú Yên yêu cầu UBND huyện Đông Hòa thu hồi Quyết định 806/QĐ-UBND và thực hiện theo Quyết định 945. Tuy nhiên huyện không thực hiện, đồng thời giao cấp dưới thu hồi Quyết định 945 và vẫn dùng Quyết định 806/QĐ-UBND để căn cứ bồi thường, hỗ trợ.

Bản án hình sự sơ thẩm của TAND tỉnh Phú YênTheo bản án sơ thẩm, chính từ những việc làm này của Nguyễn Tài và cấp dưới gây thiệt hại cho nhà nước số tiền hơn 9,2 tỷ đồng. Trong đó thực hiện bồi thường về đất không đủ mật độ cây trồng, đất lấn chiếm, nhà cất trái phép cho 3 trường hợp; hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm cho cán bộ đang công tác, cán bộ hưu trí, những người ở ngoài tỉnh, không trực tiếp sản xuất, không có hộ khẩu và không đăng ký tạm trú ở địa phương 9 trường hợp; lập hợp thức hồ sơ bồi thường, hỗ trợ diện tích đất nuôi trồng thủy sản vượt hạn mức cho 1 đối tượng, đứng tên 4 người khác để nhận tiền cao hơn so với quy định của pháp luật. Chính từ những “vết trượt dài sai phạm” nguyên Chủ tịch UBND huyện Đông Hòa, Nguyễn Tài đã phải đối mặt với án phạt tù 12 năm do TAND tỉnh Phú Yên tuyên.

Bản án sơ thẩm tuyên án khi chưa đủ căn cứ?!

Theo bản án phúc thẩm số 236/2017/HSPT ngày 25/9/2017 của TAND cấp cao tại Đà Nẵng, bị cáo Nguyễn Tài cho rằng ông không phải là người trực tiếp chỉ đạo thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ vì đây là trách nhiệm của Ban GPMT. Bị cáo không có bất cứ văn bản nào chỉ đạo cụ thể việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ trong tổng số tiền hơn 9,2 tỷ. Bị cáo thực hiện việc triển khai dự án theo cơ chế đặc thù của UBND tỉnh Phú Yên. Việc tính toán thiệt hại trong bồi thường, hỗ trợ không có căn cứ và chưa đủ cơ sở kết luận vì dự án đang được triển khai chưa kết thúc. Sai phạm của bị cáo cần phải xem xét lại “hành vi cố ý làm trái”.

Kết luận điều tra mới của Công an tỉnh Phú Yên

Hội đồng xét xử TAND cấp cao tại Đà Nẵng cũng khẳng định kết luận điều tra, cáo trạng, bản án sơ thẩm đều sử dụng kết quả giám định với các văn bản từ Giám định viên của Sở TN&MT tỉnh Phú Yên kết luận để truy tố và xét xử các bị cáo là chưa đủ căn cứ vì kết luận cũng chỉ rõ.

TAND cấp cao tại Đà Nẵng cho rằng việc chi trả số tiền bồi thường về đất và tài sản sai quy định theo Quyết định 806/QĐ-UBND hoàn toàn chưa được thẩm định như kết luận giám định. Vì vậy, phương án bồi thường theo quyết định này bị thiệt hại như thế nào phải được thẩm định lại theo đúng quy định. Danh sách được phê duyệt trong phương án 25 (giai đoạn 1) là 238 hộ nhưng khi chi trả là 254 hộ (vượt 16 hộ) cũng phải được làm rõ để từ đó xác định vai trò của các bị cáo trong việc chi trả sai thì ai là người trực tiếp thẩm định thì phải chịu trách nhiệm từ đó mới có căn cứ để thấy vai trò của Trưởng ban, các Phó trưởng ban GPMB.

TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên bố bản án sơ thẩm tuyên 16 bị cáo tội “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” là chưa đủ căn cứ do chưa được giám định tư pháp kết luận thiệt hại. Trong vụ án này, việc điều tra cấp sơ thẩm là chưa đầy đủ và tòa án cấp phúc thẩm không thể bổ sung nên phải hủy tòan bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại.

Vụ án vẫn còn nhiều căn cứ, chưa đuợc sáng tỏ mà TAND cấp cao tại Đà Nẵng đặc biệt là trách nhiệm của cá nhân ông Nguyễn Tài là một “mắt xích” quan trọng trong tiến trình vụ việc.

NHÓM PHÓNG VIÊN