Không để doanh nghiệp có dự án tốt mà không tiếp cận được vốn

Ngày 10/8, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng.

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng khẳng định tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế trong khi thị trường vốn cần thêm thời gian phát triển.

Tính đến ngày 31/7/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ dành cho khu vực doanh nghiệp đạt gần 11 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3% tổng dư nợ.

Tuy nhiên, dù tăng trưởng tín dụng khá cao, nhiều doanh nghiệp vẫn phản ánh gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tổng hợp khoảng 34 kiến nghị liên quan đến các vấn đề như: cơ chế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tín dụng xanh, tài sản bảo đảm và các vướng mắc trong thực thi pháp luật

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là việc cho vay vẫn phụ thuộc quá nhiều vào tài sản thế chấp là bất động sản. Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp mong muốn được đánh giá dựa trên dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ thay vì chỉ nhìn vào tài sản hữu hình…

Trong bối cảnh phấn đấu tăng trưởng hai con số, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, không chỉ cần tăng lượng tín dụng mà quan trọng hơn là phải nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng tín dụng, nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. "Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý". Tín dụng phải tạo ra năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục giảm chi phí vốn, phấn đấu giảm thực chất lãi suất cho vay. NHNN tiếp tục điều hành lãi suất tiền tệ chủ động, linh hoạt, tạo điều kiện để giảm mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp với diễn biến lạm phát, tỉ giá và các cân đối vĩ mô. Các tổ chức tín dụng cần tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng suất, giảm chi phí trung gian, tạo dư địa để giảm lãi suất cho vay.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ sản phẩm và phương thức cho vay. Phó Thủ tướng lưu ý các tổ chức tín dụng cần thay đổi mạnh mẽ tư duy: "Cần chuyển dần từ tư duy doanh nghiệp có tài sản gì để thế chấp sang tư duy doanh nghiệp có phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ như thế nào". Ông cũng đề nghị tăng cường khai thác dữ liệu từ thuế, hóa đơn điện tử và lịch sử tín dụng để nâng cao chất lượng thẩm định, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn có khả năng phục hồi, không để doanh nghiệp tốt mất cơ hội kinh doanh vì thiếu vốn. Phó Thủ tướng đề nghị các tổ chức tín dụng phân loại rõ khách hàng đối với doanh nghiệp có tình hình tài chính và phương án kinh doanh tốt nhưng thiếu vốn tạm thời hoặc là gặp khó khăn tạm thời phải ưu tiên xem xét giải quyết, tháo gỡ nhanh.

Ông khẳng định ngân hàng không chỉ là bên cho vay mà phải là đối tác tài chính, tư vấn và hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, minh bạch tài chính để nâng cao khả năng hấp thụ vốn.

Thứ tư, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn ngoài ngân hàng. Thực tế cho thấy nhiều vướng mắc tín dụng bắt nguồn từ các vấn đề pháp lý, đất đai, đầu tư và thủ tục hành chính. Phó Thủ tướng yêu cầu phải xác định đúng cơ quan có thẩm quyền để xử lý dứt điểm, không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều nơi. Những kiến nghị thuộc thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước cần được hướng dẫn rõ ràng trước ngày 31/8/2026.

Thứ năm, nâng cao chất lượng tín dụng và đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng tín dụng và an toàn hệ thống. NHNN tiếp tục định hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng, kiểm soát chặt tín dụng vào lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Ngân hàng không nên là nguồn vốn duy nhất của nền kinh tế; do đó, cần phát triển mạnh mẽ thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp và các quỹ đầu tư. Các tập đoàn lớn được khuyến khích chủ động đa dạng hóa nguồn vốn dài hạn, để ngân hàng tập trung vào vai trò cung ứng vốn lưu động và các động lực tăng trưởng mới.

Thứ sáu, đối với cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng mong muốn các doanh nghiệp tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, đề cao tinh thần tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, minh bạch thông tin và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả. Uy tín tín dụng không chỉ là điều kiện tiếp cận vốn trong hiện tại mà còn là tài sản vô hình có giá trị đối với sự phát triển lâu dài của mỗi doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng đề nghị toàn hệ thống quán triệt tinh thần: khơi thông dòng vốn, giảm chi phí vốn, đổi mới phương thức cho vay, nâng cao năng lực hấp thụ vốn, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Đặc biệt, không để doanh nghiệp có dự án tốt, có thị trường, có khả năng trả nợ nhưng không tiếp cận được vốn chỉ vì những thủ tục hoặc điều kiện không cần thiết. Đồng thời không để những vướng mắc thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trở thành rào cản đối với dòng vốn tín dụng.

Tú Anh