"Không đánh mất niềm tin vào khả năng phục thiện của con người"

Chiều ngày 13/7, tại Hà Nội, nhân dịp kỷ niệm 64 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962 - 20/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm và làm việc với Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vui mừng đến thăm, làm việc với Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - một đơn vị có nhiệm vụ rất khó khăn, thầm lặng nhưng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và thực hiện chính sách hình sự nhân đạo của Đảng, Nhà nước ta.

Ghi nhận và biểu dương những thành tích mà lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đã đạt được trong thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, trước hết là hệ lực lượng đã có bước chuyển quan trọng về tư duy. Nếu trước đây, nhiệm vụ chủ yếu là quản lý giam giữ, bảo đảm an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ, thì hôm nay các đồng chí đã từng bước tiếp cận theo tư duy quản trị hiện đại hơn: vừa làm tốt công tác thi hành án hình sự, vừa chủ động nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược, hoàn thiện thể chế, chính sách; gắn công tác quản lý, giáo dục, cải tạo với phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng. Đó là sự chuyển biến rất đúng hướng, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền quản trị quốc gia hiện đại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng ghi nhận những kết quả rất quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách về thi hành án hình sự; tổ chức thực hiện nghiêm các chính sách nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước; từng bước hiện đại hóa hệ thống cơ sở giam giữ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình trại giam thông minh; đồng thời giữ vững an ninh, an toàn tuyệt đối trong toàn hệ thống cũng như những nỗ lực xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng của Cục C10 và toàn lực lượng.

Thấu hiểu và chia sẻ với những khó khăn, vất vả mà cục và lực lượng đang gặp phải, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, cần thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, tập trung khắc phục bằng được để nâng cao hiệu quả các mặt công tác trong thời gian tới.

Phân tích bối cảnh mới đòi hỏi công tác thi hành án hình sự, quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo và tái hòa nhập cộng đồng yêu cầu ngày càng cao hơn, toàn diện hơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, đổi mới căn bản tư duy về thi hành án hình sự và công tác quản lý, giáo dục, cải tạo. Công tác thi hành án phạt tù, thi hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng có vị trí quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền và phát triển đất nước; phải vượt khỏi tư duy chỉ quản lý trong phạm vi buồng giam, khu giam, trại giam; tổ chức tốt quá trình giáo dục, cải tạo.

Theo đó, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý phạm nhân” sang quản trị quá trình cải tạo con người. Thành công lớn nhất của trại giam là giúp phạm nhân trở về nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng, sống thật tốt và có ích cho xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ; chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia; đồng thời chủ động thông tin, tuyên truyền, đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc chính sách hình sự nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước ta.

Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, gắn chặt công tác thi hành án hình sự với phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và xây dựng xã hội an toàn từ gốc. Coi tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng và là một bộ phận không thể tách rời của quá trình thi hành án; phải đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục; tăng cường tư vấn tâm lý, giáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống; tổ chức đào tạo nghề sát với nhu cầu của thị trường lao động; kết nối với gia đình, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các tổ chức xã hội.

Bộ Công an chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng doanh nghiệp xây dựng cơ chế đồng bộ, hiệu quả thực chất để hỗ trợ đào tạo nghề, tín dụng, việc làm và tư vấn pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù. “Cần xác định rõ đây không chỉ là việc của ngành công an; đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội’,  Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng mô hình quản lý trại giam hiện đại, thông minh, an toàn và nhân văn. Chuyển đổi số trong lĩnh vực này phải phục vụ ba mục tiêu: quản lý chặt chẽ hơn - giáo dục hiệu quả hơn - bảo vệ quyền con người tốt hơn… 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, xây dựng lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và nhân văn. “Làm công tác này phải có cái đầu tỉnh táo để giữ nghiêm pháp luật, đôi mắt tinh tường để phát hiện nguy cơ, nhưng cũng phải có trái tim ấm áp để không đánh mất niềm tin vào khả năng phục thiện của con người”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý.

Song song với đó, cần coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ không chỉ về pháp luật, nghiệp vụ, điều lệnh, kỹ năng xử lý tình huống, mà cả về tâm lý học, giáo dục học, xã hội học, công tác xã hội, kỹ năng số và kiến thức về quyền con người...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư cho lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đồng bộ từ con người đến cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ quản lý; thường xuyên tổng kết thực tiễn, nghiên cứu hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách về thi hành án hình sự, quản lý giam giữ, giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng và tái hòa nhập cộng đồng; bảo đảm phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời giữ vững kỷ cương, trật tự và an toàn xã hội...

Tuấn Kiệt