Khoa học công nghệ phải trở thành động lực chủ yếu, trực tiếp, đóng góp vào tăng trưởng

Chiều ngày 28/9, đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo sau khi kiện toàn theo Quyết định số 208-QĐ/TW của Bộ Chính trị.

Cổng TTĐT Chính phủ đưa tin, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ, phiên họp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển đất nước, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW và các kết luận chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị ngày 25/6/2026 và Hội nghị toàn quốc sơ kết 01 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 01/7/2026.

Mục tiêu lớn nhất của phiên họp là đánh giá KHCN, ĐMST, CĐS đóng góp cụ thể thế nào vào thực hiện đổi mới mô hình phát triển, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số và phải làm gì để đóng góp đó cụ thể hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn.

Theo định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, đến năm 2030, quy mô kinh tế số phải đạt tối thiểu 30% GDP, đồng thời tỷ lệ đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng phải đạt trên 55%.

Do đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không thể tiếp tục đóng vai trò là động lực bổ trợ mà bắt buộc phải trở thành khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng chủ yếu, trực tiếp và hoàn toàn có thể đo đếm được bằng những kết quả tăng trưởng cụ thể của nền kinh tế.

Người đứng đầu Chính phủ cũng nhấn mạnh 3 định hướng quan trọng:

Thứ nhất, chuyển mạnh từ "đo đầu vào" sang "đo đầu ra tăng trưởng": Không lấy số văn bản, số đề tài, số nền tảng làm thước đo, mà lấy năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và mức đóng góp vào GRDP từng địa phương, GDP của đất nước. Mỗi nhiệm vụ phải trả lời được 04 câu hỏi: Đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng? Ai chịu trách nhiệm? Nguồn lực ở đâu? Bao giờ có kết quả?

Thứ hai, chuyển trọng tâm từ Chính phủ số sang kinh tế số, xã hội số: Đánh giá lại khả năng thực hiện từng mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhất là tỷ trọng kinh tế số trong GDP; số hóa các ngành sản xuất chủ lực; phát triển kinh tế dữ liệu và doanh nghiệp công nghệ số, lấy mua sắm công, đầu tư công làm "thị trường đầu tiên"; phổ cập kỹ năng số, phát triển giáo dục số, y tế số, thanh toán số gắn với bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thứ ba, phân vai rõ ràng: Bộ quản lý ngành là "tư lệnh" chuỗi giá trị; địa phương chọn sản phẩm từ lợi thế thực tiễn; doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt bài toán đến thị trường; viện, trường nghiên cứu theo đặt hàng; Nhà nước kiến tạo thể chế, dữ liệu, hạ tầng và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Thủ tướng yêu cầu, với tinh thần quyết tâm cao, hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, lấy sản phẩm và tăng trưởng thực tế làm thước đo, sau phiên họp, mỗi bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ việc gì làm ngay, sản phẩm, tiến độ, thời gian cụ thể và lượng hóa đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng cho từng ngành, địa phương.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Thứ nhất, các bộ, cơ quan cần khẩn trương hoàn thành dứt điểm 27 nhiệm vụ quá hạn, không để phát sinh nhiệm vụ quá hạn mới.

Thứ hai, về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương rà soát, đề xuất cụ thể phương án xử lý đối với các vướng mắc, điểm nghẽn, rào cản về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/10/2026; khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn Luật KHCN, trình Chính phủ trong tháng 10/2026.

Thứ ba, phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu, chuyển đổi số. Đến hết năm 2027, cơ bản hoàn thành công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai.

Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an đẩy mạnh thu hút các dự án FDI quy mô lớn về trung tâm dữ liệu, trung tâm tính toán hiệu năng cao gắn với chuyển giao công nghệ và an ninh dữ liệu; đề xuất cơ chế ưu đãi, rút ngắn thủ tục đầu tư, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 11/2026.

Thứ tư, cắt giảm thủ tục hành chính; cung cấp dịch vụ công trực tuyến và Đề án 06, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đồng bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tích hợp trên VNeID và đôn đốc, hướng dẫn địa phương kết nối với hệ thống định danh điện tử để công dân được hưởng mức ưu đãi giảm phí, lệ phí theo Nghị quyết 66.22/NQ-CP về phát triển Công dân số, hoàn thành trước ngày 30/10/2026…

Thứ năm, phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục đề xuất, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo quy định, bảo đảm mỗi nhiệm vụ phải tạo giá trị, có đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế - xã hội; rà soát, tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu...

Thứ sáu, về sử dụng kinh phí, vốn đầu tư và các nguồn lực, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, hạn chế tối đa chuyển nguồn; đồng thời điều chuyển vốn từ các bộ, cơ quan, địa phương giải ngân chậm sang các bộ, cơ quan, địa phương có khả năng giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn.

Thứ bảy, về thúc đẩy kinh tế số, xã hội số gắn với tăng trưởng, năng suất và năng lực cạnh tranh, Thủ tướng yêu cầu rà soát dư địa tăng trưởng của từng ngành, vùng, địa phương và chuỗi giá trị, xác định rõ điểm nghẽn, bài toán cần giải quyết, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, tham gia trong toàn bộ quá trình; ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, huy động nguồn lực và đưa sản phẩm tham gia chuỗi giá trị trong nước, khu vực và toàn cầu.

Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, các bộ ngành, địa phương, cơ quan nỗ lực, quyết tâm và hành động quyết liệt hơn nữa để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu 2 con số trong năm nay.

Minh Anh