Hợp tác xã cần nhanh chóng chuyển tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước gửi lời chúc mừng nhân dịp 79 năm Ngày Hợp tác xã Việt Nam (11/4/1946 - 11/4/2025), đồng thời ghi nhận và biểu dương sự nỗ lực của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cùng các bộ, ngành, địa phương trong việc tổ chức thành công sự kiện quan trọng này.

Ông khẳng định, phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là xu thế tất yếu toàn cầu. Việt Nam đã chủ động và quyết liệt tham gia vào tiến trình chuyển đổi xanh thông qua việc ban hành các nghị quyết, chiến lược quốc gia và cam kết quốc tế, với mục tiêu phát triển bền vững. Trong quá trình này, các hợp tác xã, liên hiệp HTX, tổ hợp tác và hộ thành viên giữ vai trò then chốt trong việc thực hiện các mục tiêu như giảm phát thải khí nhà kính, xanh hóa các ngành kinh tế và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.

Tại Diễn đàn, các đại biểu đã cùng nhau thống nhất nhận thức rằng kinh tế tập thể là một thành phần quan trọng của nền kinh tế quốc dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, phát triển văn hóa, giữ gìn môi trường và bảo vệ an ninh, trật tự xã hội. Khu vực này, cùng với kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân, tạo thành trụ cột xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường.

Việc chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh cũng được xác định là một xu hướng tất yếu. Xanh hóa các ngành kinh tế, giảm thiểu tác động đến môi trường và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn là cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh mới. Điều này đòi hỏi sự ứng dụng mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chuyển đổi xanh không thể tách rời khỏi công nghệ xanh và các công cụ số.

Theo Phó Thủ tướng, cần tận dụng triệt những thành tựu của công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất: sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa năng lượng, ứng dụng blockchain nhằm minh bạch hóa chuỗi cung ứng, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, đồng thời ứng dụng cảm biến và dữ liệu lớn vào phát triển nông nghiệp sinh thái.

Để quá trình này diễn ra hiệu quả, cần xây dựng một môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao và có sự hỗ trợ thực chất từ phía Nhà nước. Đặc biệt, đối với các hợp tác xã nông nghiệp, vai trò của họ trong phát triển nông nghiệp xanh, sạch, hữu cơ và bền vững cần được xác định rõ và có cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn.

Phó Thủ tướng lưu ý rằng, thay vì tập trung tăng sản lượng một cách ồ ạt, điều quan trọng hơn là nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm. Việc "bóc lột đất đai" để chạy theo sản lượng mà không tính đến hiệu quả kinh tế và môi trường sẽ dẫn đến hệ lụy lâu dài, làm nghèo người dân và gây hại cho hệ sinh thái.

Ông đề nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu khung tín dụng riêng để hỗ trợ HTX chuyển đổi xanh; đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính sớm xây dựng đề án chuyển đổi số cho khu vực kinh tế tập thể. Các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng vừa quản lý, vừa kiến tạo môi trường thuận lợi cho HTX phát triển; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tài chính xanh và thu hút đầu tư quốc tế.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò của Liên minh HTX Việt Nam trong việc dẫn dắt nhận thức, tổ chức truyền thông, nâng cao năng lực cho khu vực HTX trong chuyển đổi xanh. Đồng thời, cần phát huy hiệu quả Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Trung ương, hướng dẫn hoạt động cho các quỹ địa phương và tìm kiếm các nguồn tài chính xanh.

Một điểm quan trọng khác được ông đề cập là việc mở rộng thị trường. Liên minh HTX Việt Nam cần phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao để hỗ trợ HTX thâm nhập thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với chính các tổ chức kinh tế tập thể, Phó Thủ tướng kêu gọi sự chuyển biến thực chất trong tư duy và hành động. HTX cần chủ động vượt qua những rào cản cố hữu, mạnh dạn đầu tư vào công nghệ xanh, nâng cao năng lực nhân sự, từng bước xây dựng mô hình hoạt động theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đáp ứng yêu cầu của thị trường hiện đại.

“Kêu gọi là chưa đủ. Đã đến lúc tất cả các bên – từ bộ ngành đến địa phương, từ liên minh đến từng hợp tác xã – cần bắt tay ngay vào hành động cụ thể, triển khai các dự án thực tiễn, góp phần đưa kinh tế tập thể phát triển thực chất, hòa nhịp cùng các thành phần kinh tế khác, tạo nền tảng bền vững cho tương lai đất nước”, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng kết luận.

Tiến Minh (Tổng hợp)