Khai thác cát gây sạt lở nghiêm trọng tại sông Lô - Phú Thọ: Cty Thái Sơn phớt lờ chỉ đạo của chính quyền?

Ngày 16/7/2013, thường trực Tỉnh ủy có thông báo số 898-TB/TU, nêu rõ đối với các dự án đầu tư, khai thác cát, sỏi trên địa bàn tỉnh: "Chỉ tiến hành giao diện tích lòng sông, không được giao đất bãi đang canh tác, nghiêm cấm việc khai thác vượt ranh giới mỏ được giao, vượt quá giới hạn độ sâu cho phép, khu vực cấm, khu vực chưa có phép, không gây sạt lở bờ vở sông, tác động xấu đến môi trường, không làm ảnh hưởng đến dòng chảy, đảm bảo công trình đê và an toàn giao thông".

Cùng với đó, trong giấy phép khai thác khoáng sản do UBND tỉnh cấp cho Công ty Cổ phần Phát triển Đầu tư Thái Sơn, cũng quy định rất rõ: "Trong quá trình khai thác phải thực hiện đúng tọa độ, diện tích, mức sâu, trữ lượng, công suất quy định của giấy phép khai thác; thực hiện đầy đủ nội dung cam kết bảo vệ môi trường và phục hồi môi trường theo quy định của pháp luật; phải có trách nhiệm quản lý, bảo vệ khu vực lân cận, không gây sạt lở, không để các đối tượng, các tổ chức, cá nhân tự ý mua bán đất, khai thác cát sỏi trái phép; đồng thời phải phối hợp với cơ quan chức năng ngăn chặn các hoạt động khai thác cát sỏi trái phép khu vực lân cận…".

Dù quy định là vậy, nhưng trong buổi làm việc với PV Thương hiệu và Pháp luật, ông Hà Kế Tài, Phó Chủ tịch UBND xã Tử Đà cho biết toàn bộ diện tích đất canh tác của người dân khu 6, 7, 8, 9 xã Tử Đà biến mất do khai thác cát là đất nông nghiệp giao cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp, theo Nghị định 64 của Chính phủ.

Loại đất này chỉ được sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, bao gồm đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, đất nông nghiệp trồng cây lâu năm, đất có mặt nước nuôi trồng thuỷ sản, các loại đất này gồm cả đất làm kinh tế gia đình trước đây hợp tác xã giao, đất vườn, đất xâm canh, đất trống, đồi núi trọc, đất hoang hoá được xác định để sản xuất nông nghiệp.

"Để chấn chỉnh hoạt động khai thác cát làm sạt lở đất nông nghiệp, UBND xã Tử Đà đã yêu cầu Công ty Thái Sơn khai thác cát đúng mốc giới; thời gian, phương tiện theo quy định cấp phép; không được phép tự ý thỏa thuận mua đất nông nghiệp của người dân để khai thác cát; thực hiện 6 cam kết của doanh nghiệp với địa phương khi tiến hành khai thác", ông Tài nói.

Ngày 11/5, trao đổi với PV, ông Nguyễn Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đê điều và Phòng chống lụt bão, tỉnh Phú Thọ thông tin: "Việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn được quy định rất rõ trong hồ sơ thiết kế thi công đã được phê duyệt. Đáng lẽ, khi Công ty Thái Sơn khai thác, phải tuân thủ khoảng cách đúng quy định để ngăn chặn, hạn chế tối đa việc sạt lở đất canh tác của người dân. Nhưng trong quá trình khai thác cát, Công ty Thái Sơn chưa chấp hành đúng quy định làm ảnh hưởng, sạt lở đất nông nghiệp".

Như vậy, việc Công ty cổ phần Phát triển Đầu tư Thái Sơn khai thác cát vào diện tích đất canh tác đất nông nghiệp của người dân đã vi phạm Nghị định của Chính phủ; vi phạm các quy định của tỉnh Phú Thọ về khai thác khoáng sản. Đặc biệt, Công ty đã “phớt lờ” những chỉ đạo của thường trực Tỉnh ủy nêu tại công văn số văn 898-TB/TU, ngày 12/7/2013.

Nhằm đấu tranh ngăn chặn hiệu quả tình trạng vi phạm trong khai thác cát, sỏi, vừa qua Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm quy định của pháp luật, chỉ đạo của Chính phủ, đấu tranh ngăn chặn hiệu quả tình trạng vi phạm. 

Ngay sau khi có chỉ đạo, nhiều địa phương đã vào cuộc quyết liệt để kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác cát trên địa bàn. Tại tỉnh Phú Thọ, sau một thời gian tạm lắng, gần đây tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép trên các tuyến sông lại có những diễn biến phức tạp.

Chỉ tính từ đầu năm 2017 đến nay, Phòng cảnh sát đường thủy, Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện, bắt giữ 14 vụ khai thác cát, sỏi trái phép trên các tuyến sông; thu giữ 3 tầu hút, 2 phao cẩu, 1 tầu cuốc, 3 tầu sông, 3 thuyền sắt, 4 máy múc, 4 ô tô tải, 5 đầu máy nổ, 400m ống hút và trên 300m3 cát. Điển hình là việc khai thác cát của Công ty Thái Sơn đã gây mất an ninh trật tự tại địa phương, làm sạt lở nhiều diện tích đất nông nghiệp của người dân, gây bức xúc trong dư luận.

Việt Nguyễn

Việt Nguyễn