Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Quốc tế 2025 tại Hoàng thành Thăng Long

Với chủ đề “Bảo tồn – Phát triển – Hội nhập quốc tế”, Festival năm nay được xem là nhịp cầu kết nối tinh hoa quá khứ với khát vọng hiện tại, lan tỏa tầm vóc sáng tạo của Hà Nội trên trường quốc tế. Sự kiện quy tụ đại diện của hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng hàng nghìn nghệ nhân, chuyên gia, học giả, nhà sáng tạo trong và ngoài nước. Đây cũng là diễn đàn quốc tế nơi các giá trị văn hóa truyền thống được tôn vinh, chia sẻ và lan tỏa theo hướng bền vững, thân thiện môi trường và gắn với xu thế kinh tế xanh – kinh tế số.

Tham dự lễ khai mạc có Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan; Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Tuyến; Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng; cùng đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ban, ngành Trung ương. 

Đại biểu thành phố Hà Nội dự khai mạc có: Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Trung; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Quyền cùng đại diện lãnh đạo các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Đại biểu quốc tế có ông Sundeep Kumar – Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công thế giới (WCC) khu vực châu Á – Thái Bình Dương; bà Jude van der Merwe – Chủ tịch Liên minh Thủ công châu Á – Thái Bình Dương; bà Barbara Velasco Hermader – Chủ tịch WCC khu vực Mỹ Latinh và đại diện nhiều quốc gia trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ toàn cầu.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Trung khẳng định Festival 2025 không chỉ là sự kiện văn hóa – kinh tế – xã hội có quy mô lớn, mà còn là minh chứng sinh động cho định hướng phát triển của Thủ đô: vừa bảo tồn di sản, vừa kiến tạo giá trị mới, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và động lực cho phát triển bền vững. Sự hòa quyện giữa Lễ hội Hoa và Lễ hội Làng nghề trong sự kiện năm nay mang đến một không gian rực rỡ, nơi sắc hoa và bàn tay tài hoa của nghệ nhân từ khắp năm châu cùng thắp sáng Thăng Long ngàn năm. Hoa tượng trưng cho cái đẹp và sự vươn mình, còn làng nghề kết tinh trí tuệ và lao động – sự kết hợp ấy chuyển tải thông điệp: văn hóa và sáng tạo luôn song hành để lan tỏa, kết nối để hội nhập.

Festival năm nay cũng là không gian để nghệ nhân Việt Nam và quốc tế gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và phát huy bản sắc nghề truyền thống. Song song với trưng bày sản phẩm, du khách còn được thưởng thức văn hóa ẩm thực OCOP – mỗi món ăn là một câu chuyện về vùng đất, con người, thiên nhiên Việt Nam. Từ đó, Festival trở thành cầu nối văn hóa – ngoại giao nhân dân, góp phần tăng cường tình hữu nghị giữa Việt Nam và bạn bè thế giới, thể hiện rõ tinh thần đối ngoại “chủ động – tích cực – sáng tạo” của đất nước.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh rằng sản phẩm thủ công không chỉ là sinh kế, mà còn là linh hồn của văn hóa dân tộc. Mỗi nghề, mỗi làng là một trang văn hóa, một biểu tượng của vùng đất, nơi truyền thống được lưu giữ và trở thành sức sống bền bỉ qua từng sản phẩm. Ông dẫn lại những câu ca dao quen thuộc “Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng – Vải tơ Nam Định, lụa hàng Hà Đông” để khẳng định bản sắc ấy đã theo thời gian trở thành niềm tự hào, góp phần làm đẹp cho đời và tạo dấu ấn của Việt Nam trong bức tranh văn hóa nhân loại.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 600.000 cơ sở nghề nông thôn, tạo việc làm cho hơn 2,1 triệu lao động; kim ngạch xuất khẩu thủ công mỹ nghệ năm 2024 đạt trên 2,3 tỷ USD – minh chứng rõ nét về tiềm năng lớn của làng nghề Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Hà Nội – vùng đất “trăm nghề” với hơn 1.350 làng nghề và làng có nghề – tiếp tục là trung tâm của sáng tạo thủ công, nơi gìn giữ và lan tỏa tinh hoa nghề Việt.

Trong khuôn khổ Festival, Hội đồng Thủ công thế giới tiến hành thẩm định và dự kiến công nhận hai làng nghề Sơn Đồng (điêu khắc sơn mài) và Chuyên Mỹ (khảm trai – sơn mài) là thành viên chính thức của Mạng lưới các thành phố sáng tạo thủ công thế giới, bên cạnh hai làng nghề Bát Tràng và Vạn Phúc đã được công nhận năm 2024. Đây là cột mốc lịch sử, khẳng định vị thế Hà Nội là trung tâm sáng tạo thủ công mỹ nghệ hàng đầu khu vực.

Festival 2025 diễn ra trên quy mô hơn 4.000m² với 350 gian hàng trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội, các tỉnh thành và quốc tế. Không gian Festival được tổ chức theo các chủ điểm: Tôn vinh, Di sản và Bảo tồn, Phát triển, Hội nhập quốc tế, cùng khu ẩm thực OCOP. Nhiều làng nghề đặc sắc được giới thiệu như giấy dó Yên Thái, dệt the La Khê, tranh Kim Hoàng, diều Bá Dương Nội, cùng sự góp mặt của các làng nghề quốc tế như gốm Nhật Bản, lụa Thái Lan, thổ cẩm Indonesia, chạm bạc Lào, điêu khắc gỗ Ấn Độ hay thêu tay Pháp.

Bên cạnh đó, Festival còn có chuỗi hoạt động học thuật và xúc tiến thương mại phong phú: Hội thảo quốc tế “Bảo tồn và phát triển làng nghề trong kỷ nguyên xanh và số”, Hội nghị xúc tiến thương mại & đầu tư làng nghề, Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam, cùng Hội chợ Làng nghề và Nông sản thực phẩm an toàn Hà Nội. Các chương trình trình diễn nghệ thuật dân gian, giao lưu nghệ nhân – nghệ sĩ quốc tế góp phần tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, gìn giữ di sản nhưng vẫn hướng tới đổi mới và sáng tạo.

Trong suốt năm ngày diễn ra, Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Quốc tế 2025 sẽ trở thành diễn đàn văn hóa quốc tế sống động, nơi nghệ nhân, nhà nghiên cứu, doanh nhân và nhà hoạch định chính sách gặp gỡ, trao đổi, từ đó mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thương mại và khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủ công Việt Nam. Đây không chỉ là ngày hội văn hóa – thương mại, mà còn là cầu nối hợp tác, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, đưa Hà Nội trở thành trung tâm kết nối tinh hoa thủ công thế giới.

Festival sẽ kéo dài đến hết ngày 18/11/2025.

Đỗ Khuyến