KCN Liên Chiểu: ‘Điểm đen’ ô nhiễm giữa thành phố Đà Nẵng đáng sống

Ô nhiễm ‘bức tử’ môi trường sống

Tại KCN Liên Chiểu (hoạt động từ năm 2004) với các ngành sản xuất thép, cao su, hóa chất và năng lượng..., đang tồn tại thực trạng ô nhiễm dai dẳng do khói bụi, khí thải và mùi hôi phát sinh từ sản xuất công nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và môi trường đô thị.

Cụ thể, theo phản ánh của người dân, một số nhà máy thuộc khu sản xuất của Công ty cổ phần Thép Đà Nẵng (DNSTEEL), Công ty cổ phần Cao su Đà Nẵng (DRC), Công ty TNHH Global Clean Energy,… có ống xả khói thải liên tục, nhất là vào lúc chiều tối và khi trời mưa gây ô nhiễm không khí xung quanh khu vực xả thải, đặc biệt ảnh hưởng đến các khu dân cư phía Nam, Tây -  Nam của KCN.

“Khói thải thường xuất hiện vào tầm 4 giờ sáng và 5 giờ chiều, kéo dài tới tận tối. Nhiều khi khói như sương mù, nếu mà trời mưa là toả ra toàn những chất độc hại không” – ông Đoàn Văn Hiếu (50 tuổi, ngụ tại tổ 7 phường Hải Vân) chia sẻ.

Ông T.C.D (39 tuổi, ngụ tại tổ 5 phường Hải Vân), cho hay: “Quá nhiều khói, khói thải từ nhà máy đen xì gây khó thở. Khói thải liên tục, đặc biệt là vào buổi tối, những khi trời mưa hoặc sương mù thì nhà máy càng lợi dụng để xả nhiều khói ra môi trường”.

Người dân khu vực này thường xuyên ngửi thấy mùi hắc, bị khó thở, cay mắt, gặp các bệnh về hô hấp (viêm khí quản, viêm phổi, ho khan kéo dài, viêm mũi, viêm xoang,…) thăm khám tại các cơ sở y tế thì được tư vấn kết luận nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của môi trường nhiều khói bụi.

Sống cách KCN Liên Chiểu vài trăm mét, bà N.T.T.H (38 tuổi, ngụ tại tổ 5 phường Hải Vân), phản ánh: “Có một thời gian bụi từ nhà máy cao su bám đầy vào đồ dùng, nền nhà, tối hôm trước đã lau sạch nhưng sáng hôm sau bước đi xuống đất là chân đen thui luôn. Gần đây thì lại có rất nhiều bụi từ đất đỏ”.

Ngoài ra, lâu nay xuất hiện mùi hôi ‘đặc biệt’ khi di chuyển trên trục đường Tạ Quang Bửu đoạn gần khu vực sản xuất của Công ty cổ phần Thép Đà Nẵng và Công ty cổ phần Cao su Đà Nẵng.

“Mùi hôi kinh khủng, chịu không nổi luôn. Ban đêm, nếu mở cửa thì cực kỳ khó thở. Chẳng may đi vào hướng có khói thì rất khó thở và đau đầu. Nhiều khi dọn mâm cơm ra mà lỡ hít phải là thở không nổi, buồn nôn không muốn ăn nữa” – bà H. mô tả.

Các hình ảnh ghi nhận được cho thấy ống khói xả thải liên tục, cột khói cao tới hàng chục mét, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Trong khi đó, theo các nghiên cứu khoa học, các chất ô nhiễm phát sinh như bụi mịn PM2.5, SO2 và NOx có thể tích tụ trong không khí ẩm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người, đặc biệt là hệ hô hấp và tim mạch, gây hại cho môi trường.

Bên cạnh đó, nguồn nước sinh hoạt của người dân sống ở lân cận cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Tại thôn Hoà Hiệp Bắc, người dân cho biết nước giếng chỉ dùng để tưới cây mà không thể dùng cho sinh hoạt, bởi nước bơm lên đã bị đóng váng vàng khè.

Ông Hiếu kể: “Nước thải ra từ các nhà máy đục ngầu, người dân chỉ có thể sử dụng nước sạch chứ nước máy không dùng được nữa”.

Ô nhiễm kéo dài cả thập kỷ

Điều đáng nói, tình trạng ô nhiễm này đã diễn ra trong thời gian dài. Từ năm 2016, có tới hơn một nửa trong số 21 doanh nghiệp được kiểm tra đã bị xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường. Thậm chí, ngay cả Trạm Xử lý nước thải tập trung của KCN cũng bị phản ánh gây mùi hôi, ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư do “xây dựng không bảo đảm về kết cấu, trang thiết bị máy móc cũ, không đồng bộ”.

Hàng trăm hộ dân bức xúc phản ánh khi cuộc sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bờ tường, cây xanh và sân nhà dân luôn phủ một lớp bụi xi măng dày, màu trắng đục, đen. Khoảng cách từ các nhà máy đến khu dân cư có nơi chỉ cách 100 - 200m, khiến người dân buộc phải “khép cửa cả ngày lẫn đêm để hạn chế khói bụi, giảm tiếng ồn”. Khói đen kèm theo mùi “rất khó chịu” được người dân phản ánh bốc lên hàng ngày từ nhiều hơn một nhà máy nằm trong KCN.

“Ô nhiễm thế này ảnh hưởng nhiều tới sức khoẻ và cuộc sống. Chúng tôi đã phản ánh chính quyền nhưng không được giải quyết triệt để. Nói chung rất khó chịu, khó thở, cay mắt, tức ngực. Nhiều người bị ung thư, có những người đã qua đời vì bệnh” – ông D. bức xúc.

Bà H. cũng chia sẻ tình trạng tương tự. “Tình trạng ô nhiễm này đã kéo dài nhiều năm. Người dân đã khiếu nại nhưng gần đây thì càng trầm trọng hơn nữa. Chúng tôi giờ đây gần như chỉ biết chịu đựng, xác định buông xuôi vì có nói riết cũng thế thôi. Chỉ chờ được giải toả để đi kiếm chỗ ở nào trong lành hơn”.

Tình trạng ô nhiễm còn ảnh hưởng xấu đến đời sống kinh tế của người dân, khi các cơ sở kinh doanh, buôn bán luôn ở trong tình trạng đóng cửa, ế ẩm vì khói bụi. Cảnh quan đô thị, đặc biệt là ở một thành phố biển như Đà Nẵng, cũng bị ảnh hưởng khi bụi bẩn bao phủ các công trình và cây xanh.

Cần khẩn trương xử lý dứt điểm

Thực tế cho thấy, dù đã có nhiều đợt thanh tra, kiểm tra môi trường, song tình trạng ô nhiễm tại KCN Liên Chiểu vẫn tái diễn, thậm chí có thời điểm gia tăng cục bộ. Một số nhà máy từng bị xử phạt về vi phạm môi trường, nhưng tình trạng xả thải gây mùi hôi, khói bụi vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.

Nguyên nhân, theo các chuyên gia, xuất phát từ hệ thống giám sát môi trường chưa đồng bộ, việc công khai dữ liệu quan trắc chưa thường xuyên, cùng với đó là ý thức chấp hành quy định của một số cơ sở sản xuất còn hạn chế. Trong khi đó, tốc độ đô thị hóa của khu vực Liên Chiểu đang diễn ra nhanh, khiến khoảng cách giữa khu công nghiệp và khu dân cư ngày càng thu hẹp - làm gia tăng mức độ ảnh hưởng.

Để giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm tại KCN Liên Chiểu, các chuyên gia cho rằng cần có sự vào cuộc mạnh mẽ và đồng bộ của cơ quan quản lý, thay vì chỉ dừng ở các biện pháp xử phạt hay khắc phục tạm thời.

Trước hết, cần rà soát quy hoạch, di dời các nhà máy gây ô nhiễm sang khu vực phù hợp hơn để giảm khói bụi, mùi hôi và cải thiện cảnh quan đô thị. Đồng thời, tăng cường giám sát, thanh tra định kỳ, công khai kết quả xử lý để người dân cùng giám sát, đảm bảo minh bạch. Các doanh nghiệp vi phạm phải bị xử lý nghiêm, buộc cải tiến công nghệ hoặc đình chỉ hoạt động nếu gây ô nhiễm nghiêm trọng. Chính quyền cũng cần tổ chức đối thoại định kỳ với người dân và doanh nghiệp để tiếp nhận, giải quyết kịp thời các vấn đề về môi trường.

“Mong các cấp chính quyền giải quyết dứt điểm tình trạng khói bụi, ô nhiễm để cho người dân yên tâm sinh sống”, ông D. kiến nghị.

Còn đối với bà Hằng, điều lo ngại nhất lúc này là sức khoẻ của thế hệ trẻ sẽ bị ảnh hưởng lâu dài và nghiêm trọng, bởi gần các nhà máy này có nhiều trường mầm non, tiểu học, cấp 2.

“Tôi thấy tội cho các em nhỏ và thương cho con gái. Ngày nào cũng hít thở không khí ô nhiễm thì đường nào cũng mắc bệnh. Mong các cơ quan chức năng cũng như cơ quan điều tra về xem xét, quán triệt để các nhà máy xử lý khí thải, giảm thiểu ô nhiễm, còn không thì cấm luôn hoặc giải toả đi càng sớm càng tốt” – bà Hằng nêu quan điểm.

Việc xử lý triệt để ô nhiễm tại KCN Liên Chiểu gây khói bụi, mùi hôi không chỉ là trách nhiệm với đời sống người dân mà là bước đi cần thiết trong mục tiêu xây dựng thành phố Đà Nẵng ngày càng hiện đại, sạch đẹp, thân thiện và đáng sống.

PV