Hơn 3.500 vụ buôn lậu, hàng giả bị xử lý trong một tháng

Theo báo cáo kết quả công tác tháng 8 và phương hướng nhiệm vụ tháng 9/2026 của Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong tháng 8 nhìn chung cơ bản ổn định, nguồn cung dồi dào, không xảy ra hiện tượng găm hàng, đầu cơ hay biến động giá đột biến.

Tuy nhiên, do bước vào mùa cao điểm chuẩn bị khai giảng và Tết Trung thu, nhu cầu tiêu dùng đối với các mặt hàng văn phòng phẩm, sách giáo khoa, đồng phục học sinh, bánh Trung thu và đồ chơi trẻ em có xu hướng tăng rất mạnh.

Lợi dụng sức mua tăng cao, các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến vô cùng phức tạp. Các đối tượng vi phạm tập trung vào kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vi phạm về an toàn thực phẩm, nhãn hàng hóa, xăng dầu và thương mại điện tử.

Phương thức hoạt động của các đối tượng vi phạm thời gian gần đây là sự chuyển dịch nhanh chóng từ hình thức bán hàng truyền thống sang các nền tảng số.

Theo đó, các đối tượng tích cực sử dụng tài khoản mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử hoặc các phiên livestream để quảng cáo, phân phối hàng giả, hàng lậu. Nhằm né tránh cơ quan chức năng, họ liên tục thay đổi tài khoản giao dịch, địa điểm kinh doanh, phương thức thanh toán, đồng thời thiết lập các kho hàng ẩn sâu tại các khu vực ven đô.

Đối với hoạt động vận chuyển qua biên giới, hàng hóa vi phạm (chủ yếu là thuốc lá, đường cát, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng...) thường được chia nhỏ, vận chuyển nhiều lần bằng phương tiện cá nhân hoặc dịch vụ chuyển phát nhanh. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp còn khai sai mã HS và xuất xứ khi làm thủ tục hải quan để gian lận thuế.

Theo thống kê từ ngày 16/7 đến 15/8/2026, các đơn vị thành viên Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương đã tiến hành kiểm tra tổng cộng 4.469 vụ, phát hiện và xử lý 3.529 vụ vi phạm. Lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) kiểm tra 4.462 vụ, xử lý 3.522 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 36,82 tỷ đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm được xác định là 23,357 tỷ đồng (trong đó tịch thu hàng hóa trị giá hơn 11 tỷ đồng và buộc tiêu hủy gần 12 tỷ đồng).

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành 5 quyết định xử phạt đối với 5 doanh nghiệp vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và quản lý hoạt động kinh doanh đa cấp với tổng số tiền phạt 3,12 tỷ đồng. Cục Xúc tiến thương mại tiến hành kiểm tra 2 đơn vị, xử phạt hành chính tổng cộng 46,25 triệu đồng do có các vi phạm trong hoạt động khuyến mại.

Đối với hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng nhập lậu, lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý 1.470 vụ, thu nộp ngân sách trên 12,9 tỷ đồng. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, 996 vụ được kiểm tra, xử lý, số tiền thu nộp ngân sách trên 10,135 tỷ đồng. Riêng thương mại điện tử, lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý 83 vụ, xử phạt trên 1,3 tỷ đồng.

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và giữ vững ổn định thị trường, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương yêu cầu tập trung kiểm soát các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, xăng dầu, thuốc lá và hàng tiêu dùng.

Tăng cường ứng dụng công nghệ để giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng xã hội, website bán hàng và các sàn thương mại điện tử. Chủ động phối hợp với các doanh nghiệp bưu chính chuyển phát, chủ thể quyền để ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận.

Lực lượng QLTT tiếp tục phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan, thuế, y tế và chính quyền địa phương nhằm tăng cường kiểm soát và kịp thời chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các vụ việc có dấu hiệu hình sự.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật, khuyến khích người tiêu dùng phát hiện và phản ánh sai phạm, tuyệt đối không tiếp tay cho hàng lậu. Đồng thời, siết chặt kỷ luật công vụ, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ, công chức có biểu hiện tiêu cực, bảo kê hoặc tiếp tay cho gian lận thương mại.

Tuấn Kiệt