Hơn 30 trường Đại học bỏ xét học bạ: Thí sinh ‘quay xe’ chiến lược ôn thi

Theo công bố đề án tuyển sinh dự kiến của nhiều cơ sở đào tạo, hàng loạt trường đại học đã dừng hoặc thu hẹp đáng kể việc xét tuyển học bạ như một phương thức độc lập. Thay vào đó, các trường ưu tiên các hình thức đánh giá dựa trên kết quả thi chuẩn hóa, năng lực tư duy hoặc kết hợp nhiều tiêu chí.

Đáng chú ý, nhiều trường đại học top đầu như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Công nghệ – ĐHQG Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG Hà Nội đều không còn sử dụng học bạ như một “cửa” tuyển sinh chính như giai đoạn trước.

Các chuyên gia giáo dục nhận định, việc phụ thuộc quá nhiều vào học bạ – vốn chịu ảnh hưởng bởi cách đánh giá khác nhau giữa các địa phương – đã bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh quy mô tuyển sinh ngày càng lớn và yêu cầu chất lượng đào tạo ngày càng cao.

Với khối ngành khoa học xã hội, đặc biệt là báo chí – truyền thông, sự thay đổi này càng thể hiện rõ. Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự

kiến từ năm 2026 sẽ không còn xét tuyển thuần túy bằng học bạ THPT.

Thay vào đó, Học viện duy trì và mở rộng các phương thức xét tuyển kết hợp, bao gồm:

• Xét tuyển thẳng, ưu tiên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

• Xét tuyển kết hợp giữa kết quả học tập với chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT, ACT;

• Xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, tập trung vào các môn nền tảng phù hợp với yêu cầu đào tạo báo chí.

Theo đại diện nhiều cơ sở đào tạo, báo chí không chỉ đòi hỏi kiến thức phổ thông mà còn cần tư duy phản biện, khả năng ngôn ngữ, năng lực phân tích và bản lĩnh xã hội – những yếu tố khó có thể đánh giá đầy đủ chỉ qua điểm học bạ.

Đối với chứng chỉ tiếng Anh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cộng 0,4 điểm cho thí sinh đạt IELTS 6.5. Từ IELTS 7.0 trở lên, thí sinh được cộng 0,5 điểm.

Việc giảm vai trò của học bạ không phải quyết định mang tính đơn lẻ, mà nằm trong xu hướng chung của hệ thống giáo dục đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu các trường phải minh bạch, đa dạng phương thức tuyển sinh nhưng đồng thời đảm bảo tính công bằng và độ tin cậy trong đánh giá thí sinh.

Trong bối cảnh đó, các kỳ thi chuẩn hóa, bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc chứng chỉ quốc tế được xem là công cụ giúp các trường so sánh năng lực thí sinh trên cùng một mặt bằng, hạn chế tình trạng “lạm phát điểm số” ở học bạ.

Tuy nhiên, học bạ không hoàn toàn bị “khai tử”. Ở một số trường, đây vẫn có thể là tiêu chí phụ, dùng để tham khảo quá trình học tập dài hạn, hoặc kết hợp cùng các điều kiện chặt chẽ khác.

Trước những thay đổi này, các chuyên gia giáo dục khuyến nghị thí sinh cần sớm điều chỉnh chiến lược học tập và ôn luyện. Thay vì chỉ tập trung nâng điểm học bạ, học sinh cần:

• Đầu tư nghiêm túc cho kỳ thi tốt nghiệp THPT;

• Chủ động tìm hiểu và tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy nếu có nguyện vọng vào các trường lớn;

• Nâng cao năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là chuẩn bị chứng chỉ quốc tế để tăng cơ hội cạnh tranh ở các phương thức xét tuyển kết hợp.

Các trường đại học cũng được khuyến nghị công bố sớm, rõ ràng đề án tuyển sinh để thí sinh không rơi vào thế bị động.

Tuyển sinh đại học năm 2026 được dự báo sẽ là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự dịch chuyển từ đánh giá dựa trên thành tích học tập nội bộ sang đánh giá năng lực theo chuẩn chung. Khi học bạ không còn là “tấm vé an toàn”, thí sinh buộc phải thích nghi với một “luật chơi” mới – nơi năng lực thực chất, tư duy và sự chuẩn bị dài hơi trở thành yếu tố quyết định.

PV