Hội thảo về tác động của dịch bệnh Covid-19 đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Đây là kết quả sau hơn 2 tháng khảo sát đánh giá tác động của đại dịch Covid-19 đối với một số DN thuộc 3 lĩnh vực điển hình là vận tải, du lịch và các tiểu thương.

Tham gia Hội thảo có lãnh đạo VINASME, lãnh đạo ADB, đại diện Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài Chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Viện Quản lý kinh tế Trung ương, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa), Bộ Tư pháp, một số ngân hàng, Đại học Quốc gia Hà Nội, một số doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nhóm tư vấn khảo sát – phân tích kết quả khảo sát và một số chuyên gia kinh tế, tài chính ngân hàng. 

Tại hội thảo, TS. Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VINASME cho biết, năm 2020, sự bùng phát dịch của Covid-19 đã tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế trên toàn cầu. Điều này khiến nhiều ngành kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó có lĩnh vực vận tải, du lịch và tiểu thương.

Với kết quả thu được từ cuộc khảo sát, hội thảo mong muốn lắng nghe những ý kiến tham vấn, phản biện từ các nhà khoa học, các chuyên gia kinh tế tài chính và một số cơ quan bộ, ngành liên quan nhằm hoàn thiện báo cáo nghiên cứu. Kết quả báo cáo hoàn thiện sau hội thảo là cơ sở để đưa ra những giải pháp nhằm giúp các DNNVV vượt qua khó khăn, phát triển bền vững góp phần thúc đẩy thực hiện thành công “mục tiêu kép” của Chính phủ Việt Nam.

Theo kết quả khảo sát các DNNVV diễn ra từ ngày 29/7/2020 đến ngày 27/9/2020 cho thấy tác động của dịch Covid-19 là rất nặng nề về mọi mặt hoạt động sản xuất kinh doanh, lao động, đầu ra, vốn, doanh thu… Theo đó, với các DN ngành du lịch, doanh thu quý I/2020 giảm 66,93% so với cùng kỳ, doanh thu tháng 4/2020 giảm 73,08% so với cùng kỳ, và đến tháng 5/2020 doanh thu có tăng nhẹ tuy nhiên vẫn giảm 73,72% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, các DN ngành vận tải có doanh thu quý I/2020 giảm 60,93% so với cùng kỳ, doanh thu tháng 4/2020 giảm 55% so với cùng kỳ, và đến tháng 5/2020 doanh thu có tăng nhẹ, tuy nhiên vẫn giảm 39,12% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, các tiểu thương là nhóm có quy mô và nguồn vốn nhỏ, tập trung vào các lĩnh vực phục vụ tiêu dùng thiết yếu nên chịu tác động càng lớn. Khi xảy ra dịch bệnh, các chi phí phát sinh lớn và nguồn cung giảm sút dẫn đến ảnh hưởng rất mạnh đến doanh thu. Cụ thể, doanh thu quý I/2020 giảm 70% so với cùng kỳ; doanh thu tháng 4/2020 giảm 55% so với cùng kỳ; và đến tháng 5/2020 doanh thu có tăng nhẹ tuy nhiên vẫn giảm 50% cùng kỳ.

Theo ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, hầu hết các DN đều chịu tác động tiêu cực và năm 2020 chứng kiến số DN rời khỏi thị trường lớn nhất. Trong 4 tháng đầu năm, số DN rời khỏi thị trường nhiều hơn số DN thành lập mới. Tuy nhiên sau những chính sách của Nhà nước và nỗ lực khống chế dịch bệnh, số lượng DN thành lập mới có sự tăng trưởng trở lại.

Trước những tổn thất do dịch bệnh gây ra Chính phủ cũng đã có những chính sách kịp thời hỗ trợ như giảm, miễn thuế, giãn nợ, đưa ra các gói hỗ trợ… Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những bị động. DN cần những chính sách thiết thực và mong muốn qua cuộc khảo sát, VINASME cần đưa ra những kiến nghị mạnh mẽ hơn để các chính sách có hiệu quả nhất đối với DN, ông Cương nhấn mạnh.

Bà Đoàn Thị Hồng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Quỹ phát triển DNNVV thông tin, các chính sách mà Chính phủ đưa ra là rất kịp thời trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, do còn nhiều bất cập nên việc triển khai tới DN hiện vẫn chưa thực sự hiệu quả. Kết quả khảo sát cũng cho thấy, các DN tiếp cận được với các nguồn hỗ trợ còn ít.

Còn theo TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh, với sự chủ động của DN, nỗ lực vượt khó huy động mọi nguồn và các chính sách chống dịch hiệu quả, lực lượng DN đang có sự phục hồi. Chính trong giai đoạn này thì các chính sách về tín dụng có vai trò rất quan trọng để giúp DN có thể tái cấu trúc, đầu tư đổi mới hạ tầng, công nghệ.

Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, giai đoạn này các DNNVV đang rất cần vốn. Chính vì thế, nếu không có một giải pháp tài chính phù hợp và kịp thời để hỗ trợ thì sự phục hồi và phát triển của các DNNVV chắc chắn sẽ bị chậm lại.

Có mặt tại hội thảo, ông Andrew Jeffries, Giám đốc ADB tại Việt Nam cho biết, để ứng phó Covid-19, ADB luôn sẵn sàng gặp gỡ, trao đổi với các đối tác Việt Nam để tìm giải pháp, cách thức hỗ trợ hiệu quả nhất.

Thời gian qua ADB cũng đã phối hợp với VINASME để đánh giá những khó khăn của DNNVV và triển khai những giải pháp để hỗ trợ. ADB cũng đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong công tác phòng chống dịch cũng như giải pháp kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ những khó khăn mà DN đang vướng phải.

Trong thời gian tới ADB mong muốn các chính sách của Chính phủ và các gói hỗ trợ tài chính đối với các DNNVV mang tính bền vững, tập trung phục hồi tăng trưởng xanh về dài hạn.

Mai Anh