Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Kết nối nguồn lực, hiện thực hóa Nghị quyết 57

Tham dự Hội nghị có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung, đại diện các Cục, Vụ, Viện ...thuộc hai Bộ và các nhà khoa học thuộc các nhóm nghiên cứu xuất sắc, nghiên cứu tinh hoa và nghiên cứu mạnh của Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh cả nước đang tích cực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực trọng yếu của phát triển kinh tế – xã hội, hướng tới xây dựng lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, GS.TS Nguyễn Thị Lan – Giám đốc Học viện, khẳng định: “Việc triển khai Nghị quyết 57 cần có sự đồng hành chặt chẽ của Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp. Học viện cam kết sẽ là lực lượng nòng cốt trong việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược bằng những giải pháp cụ thể, dựa trên thế mạnh sẵn có về nguồn lực khoa học và nền tảng đổi mới”.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hiện là một trong những cơ sở đào tạo, nghiên cứu hàng đầu cả nước về lĩnh vực nông nghiệp – môi trường, với lực lượng chuyên gia đông đảo: gần 100 giáo sư, phó giáo sư; hơn 360 tiến sĩ; trên 90% giảng viên được đào tạo tại các quốc gia có nền khoa học tiên tiến như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hà Lan, Úc.

Hạ tầng nghiên cứu của Học viện được đầu tư đồng bộ gồm 52 phòng thí nghiệm (6 phòng đạt chuẩn ISO), 82 mô hình công nghệ và đặc biệt là Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc và Đổi mới sáng tạo với 20 phòng nghiên cứu chuyên sâu – nơi quy tụ 46 nhóm nghiên cứu mạnh đang triển khai hàng trăm nhiệm vụ khoa học.

“Chúng tôi áp dụng cơ chế mở cho các trưởng nhóm nghiên cứu, trao quyền tự chủ lớn về tài chính, nhân sự, chính sách. Mỗi giảng viên Học viện phải phân bổ tối thiểu 50% thời gian cho nghiên cứu khoa học, tạo ra sản phẩm cụ thể, có khả năng chuyển giao hoặc thương mại hóa,” Giám đốc Học viện chia sẻ.

Tại Hội nghị, Học viện công bố danh mục các công nghệ có thể chuyển giao như: Chọn tạo giống bằng sinh học phân tử, nuôi cấy mô, khí canh – thủy canh, công nghệ sản xuất vi tảo, phân li giới tính, vắc-xin và kít chẩn đoán bệnh cho gia súc – gia cầm.

Đặc biệt, các sản phẩm tiềm năng đang được hoàn thiện như: giống lúa thuần, kit ELISA, giống bò vàng hướng thịt ứng dụng công nghệ CRISPR/Cas9, kháng thể IgY hỗ trợ miễn dịch cho vật nuôi… đều hướng đến khả năng ứng dụng thực tiễn và hiệu quả kinh tế, đúng định hướng chỉ đạo từ các bộ ngành.

Tuy nhiên, Học viện cũng thẳng thắn chỉ ra một số điểm nghẽn hiện nay là thiếu cơ chế tài chính linh hoạt, chồng chéo trong chính sách pháp luật, chưa có quy trình đồng bộ trong tiếp nhận và chuyển giao công nghệ. Đây là những nút thắt cần tháo gỡ để khoa học thực sự “ra trận”.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 57, Học viện đã xây dựng 2 đề án lớn với hơn 60 nhiệm vụ khoa học, bao gồm 11 dự án ứng dụng và 13 nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản, định hướng theo nhóm hàng hóa chủ lực, các vấn đề trọng tâm của ngành nông nghiệp Việt Nam. Mỗi đề tài đều hướng tới sản phẩm cuối cùng có khả năng chuyển giao, thương mại hóa, thay vì nghiên cứu hàn lâm đơn lẻ.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá cao nỗ lực của Học viện trong việc cụ thể hóa Nghị quyết thành các hành động chiến lược. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy nhu cầu thị trường làm định hướng và lấy sản phẩm thương mại hóa làm thước đo cho hiệu quả KHCN”.

Với mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu – chuyển giao công nghệ tiên phong trong lĩnh vực nông nghiệp, Học viện xác định sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp (đã ký kết hợp tác với hơn 200 đơn vị), phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khuyến khích khởi nghiệp công nghệ, hình thành các trung tâm incubator và startup hub.

Học viện cũng sẽ tham mưu đề xuất cơ chế thí điểm đặc thù cho giáo dục – nghiên cứu chuyển giao, gắn với chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bích Diệp