Hoàn thiện cơ chế tự chủ, hiện đại hóa giáo dục đại học

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, dự thảo Luật gồm 9 chương, 46 điều, giảm 28 điều so với luật hiện hành. Văn bản được xây dựng theo hướng luật khung, bảo đảm tính đồng bộ.

Dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) được thể chế hóa các nội dung của Nghị quyết số 71-NQ/TW liên quan tới giáo dục đại học, cùng với nghị quyết có liên quan khác mới ban hành. Trong đó nhà nước giữ vai trò kiến tạo bảo đảm nguồn lực và công bằng trong giáo dục đại học.

Đồng thời, xác định quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đào tạo không phụ thuộc vào mức độ tự chủ của tài chính gắn với tự chủ, cơ chế trách nhiệm và trách nhiệm giải trình. Những điểm đột phá của dự thảo Luật tập trung vào việc kiện toàn hệ thống, nâng cao năng lực quản trị, tăng tính chỉ huy đồng bộ, thống nhất trong hệ thống; đầu tư có trọng tâm - trọng điểm, phát triển hệ thống liên thông hiện đại, thu hút đội ngũ nhà khoa học xuất sắc; tăng cường chính sách hỗ trợ trực tiếp người học; loại bỏ kiểm định hình thức.

Dự thảo Luật tập trung tháo gỡ các bất cập tồn tại về liên thông giữa các trình độ; đào tạo chuyên sâu đặc thù; điều chỉnh cơ cấu tổ chức phù hợp với yêu cầu mới về hội đồng trường, phân hiệu và địa điểm đào tạo phù hợp với chính quyền 2 cấp.

Nội dung sửa đổi tập trung hoàn thiện cơ chế tự chủ, củng cố mô hình tổ chức và quản trị trong các cơ sở công lập và tư thục; bổ sung cơ chế dừng tuyển sinh, rút phép với ngành yếu kém; thiết lập chuẩn chương trình, chuẩn cơ sở giáo dục đại học, bảo đảm kiểm định thực chất, minh bạch và nâng cao uy tín hệ thống.

Dự thảo cũng hướng tới hiện đại hóa giáo dục đại học thông qua việc đề cao tự do và liêm chính học thuật, phát triển mô hình giáo dục đại học số, thúc đẩy liên thông, hội nhập quốc tế, bảo đảm ngân sách 3% cho giáo dục đại học, khuyến khích khoa học, đổi mới sáng tạo, cùng chính sách thu hút nhân tài, học phí và học bổng công bằng, hiệu quả.

Cơ chế phân quyền, phân cấp tiếp tục được đẩy mạnh: Chính phủ quy định nhóm nhiệm vụ về thành lập, chia tách cơ sở, đầu tư, kiểm định chất lượng, hợp tác quốc tế; Bộ GDĐT hướng dẫn chuyên môn; UBND tỉnh quản lí giáo dục đại học theo nhu cầu nhân lực địa phương. Cách tiếp cận này hình thành mô hình quản trị đa tầng, rõ thẩm quyền, minh bạch trách nhiệm, chuyển trọng tâm từ “quản lí vi mô” sang quản trị theo năng lực, kết quả và trách nhiệm giải trình, góp phần giảm chồng chéo, nâng cao hiệu quả điều hành.

Dự thảo đồng thời cải cách hành chính sâu rộng, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm thủ tục từ 9 xuống còn 4; hợp nhất và tinh giản quy định về đăng ký hoạt động, chương trình liên kết đào tạo; bỏ phê duyệt chỉ tiêu tuyển sinh, chuyển sang cơ chế tự xác định theo chuẩn của cơ sở và chương trình, qua đó tăng quyền tự chủ học thuật và giảm gánh nặng hành chính.

Uy Vũ