Hồ tiêu Vĩnh Linh: Giá trị “vàng đen”, niềm kiêu hãnh của người dân

Vĩnh Linh là một huyện thuộc tỉnh Quảng Trị, vùng đất này không chỉ nổi tiếng với 68 di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng, tiêu biểu là các di tích được xếp hạng cấp quốc gia như đôi bờ Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc, Cầu Hiền Lương, Sông Bến Hải, Bến đò Tùng Luật... và ngay cả hạt hồ tiêu bé nhỏ cũng là niềm kiêu hãnh, tự hào của người dân nơi đây.

Từ thế kỷ 18, trong tác phẩm nổi tiếng “Phủ biên Tạp lục” của nhà bác học Lê Quý Đôn, đã nhắc đến hồ tiêu Quảng Trị là sản vật được nhiều thương lái nước ngoài đến tìm mua, là mặt hàng quý hiếm và xem đó là giá trị “vàng đen”.

Trên những vùng đất bazan, cùng những đặc điểm về địa hình và khí hậu khắc nghiệt, sản phẩm hạt tiêu Vĩnh Linh có hạt nhỏ tròn đều, vị cay nồng và hương thơm đặc trưng. Đặc biệt, thương hiệu tiêu Vĩnh Linh của Quảng Trị là đặc sản có danh tiếng, được người tiêu dùng ưa chuộng vì rất cay và rất thơm.

Đến nay, hồ tiêu là giống cây trồng chủ lực trên toàn huyện Vĩnh Linh, có khoảng 1.400 hécta. Ngoài khả năng chống chịu thời thiết khắc nghiệt tốt, sinh trưởng và phát triển khỏe, tiêu Vĩnh Linh mang lại hiệu quả kinh tế cao. Với những đặc tính vượt trội, hiện nay giống tiêu Vĩnh Linh được người dân lựa chọn để trồng nhiều, phù hợp với điều kiện khí hậu như ở Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, và những vùng Đông Nam Bộ.

Với đặc điểm của giống cây hồ tiêu Vĩnh Linh này là lá có kích thước trung bình, có hình dáng thon dài màu xanh đậm. Cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh cành ra trái vươn rộng gié hoa trung bình nhưng cho quả to và đóng rất dày trên gié đều không có tình trạng bị khuyết hạt cho năng suất cao từ 5 – 7 tấn tiêu đen/ 1 ha.

Một số hộ dân áp dụng hình thức trồng dây tiêu cho nó bám trên cây Lồng mức hoặc là cây muồng đen cho năng suất cao vượt trội hơn từ 8 – 10 tấn/ 1 ha có thân to khỏe mạnh và chống chịu được sâu bệnh gây hại, có khả năng chịu hạn tốt.

Anh L.V.H ở Vĩnh Linh chia sẻ: “Thời tiết ở đây khắc nghiệt lắm, bầu trời không một gợn mây, trời nắng chói chang, gió lại thổi đều đều như quạt lửa, con người và gia súc bị ngột ngạt… nhưng mà chỉ có cây hồ tiêu mới chịu được. Kể từ khi cây tiêu ra hoa đến ngày hạt chín và tượng quả thì trải qua gần 8- 9 tháng trời, nên vị của tiêu càng cay và thơm hơn, nhất là khi người dân để cho nó chín vàng và chuyển sang màu đỏ thì vị của nó càng đặc trưng thêm.

Không chỉ anh H, mà chị L.T.T, cũng bày tỏ: “Tiêu mà được mùa là bà con vui tươi lắm. Bởi hồ tiêu Vĩnh Linh chúng tôi có vị rất khác với tiêu những vùng trên cả nước, cay và rất thơm. Trồng tiêu giúp các gia đình có kinh tế và của ăn của để, tiêu xài thoải mái hơn.

Quê chúng tôi cây tiêu được xem là giá trị vàng đen của hội nông dân, mọi người cách tiêu trong nhà như cất vàng và chỉ được lấy ra sử dụng khi cần thiết, cho những việc lớn như mua sắm, sửa nhà, cho con cái đi học…” Chị T, nói.

Hiện nay, để đi vào thị trường Mỹ và nhiều thị trường khó tính trên thế giới không phải loại tiêu nào cũng được lựa chọn, mà phải là tiêu đạt chất lượng về màu sắc, mùi vị, độ sạch, quy trình sản xuất để tạo ra được một loại tiêu Quảng Trị có màu đen đặc trưng và vẫn giữ được hương vị thơm.

Được biết, vừa mới đây, tại triển lãm “Việt Nam - Đối tác kinh doanh tin cậy và giàu tiềm năng” của APEC 2017 tại Đà Nẵng, hồ tiêu Quảng Trị được nhiều thượng khách chú ý đến vì chất lượng và thương hiệu của nó. Nhiều người đã mua làm quà mang về nước trong sự tò mò và niềm vui.

Ghi nhận giá trị độc đáo của hồ tiêu Quảng Trị, Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam công nhận tiêu khô Quảng Trị có chất lượng tốt nhất, thuộc mặt hàng đặc chủng. Các nhà khoa học đã phân tích, thời tiết, khí hậu khắc nghiệt của Quảng Trị đã làm cho hạt tiêu ở đây vỏ mẩy, hạt chắc, cay và thơm nồng. Cây tiêu được trồng trên cây choái sống, người trồng tiêu chỉ sử dụng nguồn phân bón hữu cơ, chăm sóc theo kiểu truyền thống nên đã tạo ra cho hồ tiêu Quảng Trị một tính chất khác biệt. Dung trọng của tiêu khô đạt trên 600 gam/lít (hạt tiêu đặc) tiêu cay hơn và thơm hơn những nơi khác. Thế nên, mỗi lần xuất khẩu ra nước ngoài, "vàng đen" Quảng Trị rất được bạn hàng ưa chuộng, mua với giá cao hơn các nơi khác nhiều lần.

Diệu Huyền