Hàng loạt quy định xử phạt hành chính chính thức có hiệu lực từ tháng 2/2026

Bước sang năm 2026, hệ thống pháp luật về xử phạt hành chính tiếp tục được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, minh bạch và tăng tính răn đe. Tính riêng tháng 2/2026 ghi nhận ít nhất ba nghị định lớn bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp tới hoạt động sản xuất – kinh doanh, giao dịch tài chính và môi trường số.

Tăng chế tài trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng

Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026.

Nghị định quy định chi tiết các hành vi vi phạm như: mua bán ngoại tệ trái phép, kinh doanh vàng không đúng quy định, cung ứng dịch vụ thanh toán sai phạm, vi phạm quy định về trung gian thanh toán hoặc hoạt động ngân hàng không phép.

Mức xử phạt được thiết kế theo giá trị giao dịch và tính chất hành vi, với tiền phạt tăng cao so với trước đây, kèm theo các biện pháp bổ sung như: tịch thu tang vật, phương tiện, đình chỉ hoạt động, buộc nộp lại khoản thu lợi bất hợp pháp.

Việc siết chặt chế tài được đánh giá là cần thiết nhằm ổn định thị trường ngoại hối, vàng và hệ thống thanh toán, hạn chế các giao dịch “ngầm” tiềm ẩn rủi ro.

Vi phạm bản quyền có thể bị phạt tới 500 triệu đồng

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt hành chính đối với quyền tác giả và quyền liên quan có hiệu lực từ ngày 15/2/2026 được xem là bước đi mạnh tay nhằm bảo vệ sáng tạo.

Theo quy định mới:

Cá nhân vi phạm có thể bị phạt tới 250 triệu đồng

Tổ chức vi phạm có thể bị phạt tới 500 triệu đồng

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn áp dụng các biện pháp: tịch thu bản sao lậu, thiết bị vi phạm, buộc gỡ bỏ nội dung số trái phép, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng nhận hành nghề.

Động thái này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tình trạng sao chép, phát tán nội dung số trái phép trên nền tảng trực tuyến ngày càng phổ biến, gây thiệt hại lớn cho tác giả và doanh nghiệp sáng tạo.

Siết quảng cáo trên môi trường mạng

Cùng thời điểm, Nghị định 342/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quảng cáo cũng chính thức có hiệu lực.

Nghị định bổ sung nhiều quy định mới đối với quảng cáo trực tuyến:

Quảng cáo không được che khuất nội dung chính hoặc gây gián đoạn trải nghiệm người dùng

Bắt buộc có biểu tượng tắt quảng cáo rõ ràng

Tăng trách nhiệm của nền tảng, mạng xã hội và đơn vị phát hành quảng cáo

Các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt tiền, buộc gỡ bỏ quảng cáo hoặc đình chỉ hoạt động quảng cáo.

Giới chuyên gia cho rằng quy định này giúp làm “sạch” môi trường số, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp quảng cáo chân chính.

Đồng bộ hóa hệ thống xử phạt từ đầu năm 2026

Không chỉ riêng tháng 2, từ đầu năm 2026 nhiều văn bản pháp luật liên quan cũng đã có hiệu lực, như: nghị định về xử phạt trong lĩnh vực phí và lệ phí, quy định mới về thi hành quyết định xử phạt hành chính, sửa đổi chế tài về thuế và hóa đơn.

Các quy định này góp phần hoàn thiện cơ chế cưỡng chế, bảo đảm quyết định xử phạt được thực thi nghiêm túc, tránh tình trạng “phạt cho tồn tại”.

Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng

Theo các chuyên gia pháp lý, điểm chung của các nghị định mới là: mức phạt tăng cao hơn, bổ sung nhiều hình thức xử phạt bổ sung, mở rộng trách nhiệm pháp lý của tổ chức, nền tảng trung gian.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động rà soát quy trình hoạt động, cập nhật quy định pháp luật và tăng cường tuân thủ nội bộ. Việc chậm thích ứng có thể dẫn tới rủi ro tài chính và pháp lý đáng kể.

Việc hàng loạt nghị định xử phạt hành chính có hiệu lực trong đầu năm 2026 cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc tăng cường kỷ cương pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, các quy định mới không chỉ mang tính răn đe mà còn góp phần thiết lập trật tự thị trường, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững.

Hoàng Anh