Hà Tĩnh: Bảo tàng Hoa Cương đón nhận bằng Kỷ lục Việt Nam

Ông Lê Ngọc Châu, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Minh Hùng. 

Tham dự buổi lễ có ông Hoàng Thanh Khiết – Nguyên phó Văn phòng thường trực Văn phòng TW Đảng, thường trực Hội đồng xác lập Tổ chức kỷ lục gia Việt Nam, ông Hoàng Thái Tuấn Anh, Tổng thư ký tổ chức kỷ lục Đông Dương, Trưởng đại diện Miền Bắc Tổ chức kỷ lục Việt Nam; Bà Phạm Thị Vân, Phó trưởng đại diện miền Bắc tổ chức kỷ lục Việt Nam; Lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh, đại diện các Ban, Sở, ngành; lãnh đạo huyện Lộc Hà, cùng đông đảo nhân dân địa phương và du khách thập phương.

Ngay từ năm 1971, khi đang học Trường năng khiếu văn cấp 3, ông luôn tâm niệm ý thức lưu giữ hiện vật của quá khứ. Với ước mơ về sau sẽ làm Bảo tàng gia đình, hoặc Bảo tàng làng xã hay quê hương, để lưu giữ những giá trị truyền thống lịch sử trong đời sống nông thôn Làng Việt, tái hiện bức tranh đa chiều về lịch sử hình thành trong đời sống dân tộc Việt bao đời đến nay.

Khi ông đang giảng dạy trên giảng đường Đại học, tâm hồn nhà giáo đã thôi thúc ông thực hiện ý tưởng xây dựng một Bảo Tàng mang tính chân quê, gần gũi nhất, với ý nghĩa nơi đó sẽ giáo dục tình yêu cội nguồn, truyền thống, thông qua trực quan hiện vật và những sinh hoạt văn hoá vật thể.

Đến năm 2017, khi sắp rời giảng đường Đại học, ông quyết định thành lập Bảo Tàng. Để chuẩn bị cho một không gian trưng bày với giá trị văn hóa khoa học lịch sử lớn lao, ông đã mất 50 năm sưu tầm, lưu giữ hiện vật. Với 3 năm xây dựng tạo nên bảo tàng qua một quy trình, từ trang thiết bị, xử lý kỹ thuật, khoa học; nghiệp vụ lưu giữ, bảo quản và trưng bày Bảo Tàng.

Ông đã hoàn tất gần 1000 trang hồ sơ để trình duyệt, theo luật di sản.Tháng 7/2020, khi đã đáp ứng được các tiêu chí của một Bảo tàng, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh ra Quyết định (số 2067/QĐ- UBND, ngày 3/7/2020) thành lập Bảo tàng ngoài công lập Hoa Cương. Ngày 9/11/2020, Bảo tàng Hoa  Cương đã được khai trương, đi vào hoạt động. Bảo tàng toạ lạc trên diện tích hơn 1.500 m2, ngay sát Quốc lộ 281 (đường 22/12 cũ), trưng bày hiện vật, phản ánh đa diện về truyền thống dân gian dân tộc Việt. Đặc biệt, bảo tàng có khu vực dành riêng cho chuyên đề biển đảo, lưu giữ những thuyền tre cổ và những ngư cụ truyền thống. Trong đó, có cả mô hình Đảo Trường Sa, Hoàng Sa, nhằm tác động, lay thức tình yêu biển đảo đối với cộng đồng. Hiện tại, Bảo tàng đã trưng bày hơn 4.000 hiện vật và gần 4.000 tài liệu, tư liệu, hình ảnh, bút tích quý hiếm, với 13 chủ đề: Nông cụ truyền thống, ngư cụ truyền thống, nghề thủ công truyền thống, đồ dùng sinh hoạt truyền thống, tiền cổ Việt Nam.

Tất cả phản ánh đa diện về lịch sử, văn hoá, đời sống của người Việt, suốt dọc chiều dài lịch sử, từ Thế kỷ XI đến cuối Thế kỷ XX. Trong số những hiện vật được trưng bày cổ xưa nhất là các khối mộc hoá thạch, vỏ Sò biển (Trường Sa), hoá thạch cổ, có niên đại hàng triệu năm. Các loại rìu đá, cổ có niên đại hơn bốn ngàn năm.

Trao đổi với phóng viên của Thương hiệu và Pháp luật, Tiến Sỹ, Thầy giáo Nguyễn Quang Cương chia sẻ “Trong khi, hầu hết mọi người, xuôi chiều thời gian, rượt đuổi theo cái mới, thì  tôi lại ngược nguồn thời gian, tầm tìm hiện vật, di sản quá khứ, đang nhanh chóng bị mai một, chìm khuất vào cuộc sống thời công nghệ số hiện đại ,mọi thứ theo hiện đại để lưu giữ và bảo quản trưng bày tái hiện trong không gian Bảo Tàng Hoa Cương. Tôi lưu kỷ vật hiện vật, lưu thời gian quá khứ của nền văn minh lịch sử!”.

Ngày 11/8/2024, Tiến Sỹ Lê Doãn Hợp, Chủ tịch Tổ chức xác lập Kỷ lục VN đến tham Bảo tàng và tâm đắc trước quy mô, tính tổng hợp, đa dạng của Bảo tàng Hoa Cương. Ngày 30/10/2024, theo sự đề xuất của ông Lê Doãn Hợp, đoàn của Tổ chức Kỷ lục Việt Nam do Tiến Sỹ Trần Quyết Thắng, Phó CT Hội Kỷ lục gia Việt Nam làm trưởng đoàn, đến Bảo tàng thẩm định theo các tiêu chí của Kỷ lục VIệt Nam. Ngày 5/11/2024, Chủ nhân Bảo tàng gửi hồ sơ đề nghị xác lập Kỷ lục. Ngày 15/11/2024, Bảo tàng nhận được thông báo đạt Kỷ lục Việt Nam. Như vậy, phải mất 50 năm, để hiện thực hoá Bảo tàng và 4 tháng để cơ quan chức năng thẩm định thực tế và Hồ sơ của xác lập Kỷ lục. Bảo tàng Hoa Cương, đã đáp ứng được các tiêu chí cần để xác lập Kỷ lục Việt Nam và đã được công nhận là Kỷ lục Việt Nam ngày 16/11/2024.

Không gian trưng bày đa dạng hiện vật, phục vụ cho mọi du khách tham quan, học tập và nghiên cứu khoa học lịch sử. Ảnh: Minh Hùng 

Sau 4 năm Bảo tàng đi vào hoạt động đã đón hàng vạn lượt khách tham quan, nghiên cứu khoa học lịch sử, nghiên cứu khảo cổ học, khám phá những giá trị truyền thống từ những hiện vật bảo tồn trong không gian Bảo Tàng Hoa Cương mang lại.

Khu trưng bày tư liệu quý trong không gian Bảo Tàng Hoa Cương. Ảnh: Minh Hùng

Việc tổ chức kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục trao tặng tôn vinh các giá trị nội dung kỷ lục Việt Nam cho Bảo Tàng Hoa Cương một lần nữa khẳng định các giá trị độc đáo và to lớn của việc gìn giữ và phát huy các giá trị khoa học lịch sử, để góp phần giáo dục truyền thống lịch sử của dân tộc trong không gian khám phá kỳ thú của Bảo Tàng Hoa Cương.

                                       Thanh Huyền- Minh Hùng