Hà Nội là một trong những thành phố ô nhiễm nhất trên thế giới

Ô nhiễm môi trường không khí đang là vấn đề nghiêm trọng đối với môi trường đô thị, các khu công nghiệp và các làng nghề Việt Nam hiện nay khi có tới hơn một nửa tổng số ngày trong năm có chất lượng không khí kém. Trong đó, Hà Nội là một trong những thành phố có mức độ ô nhiễm cao trên thế giới. 

Nghiên cứu của Viện Chiến lược Chính sách Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho thấy, có 2 nguồn gốc sinh ra ô nhiễm không khí là tự nhiên và con người, trong đó tác nhân do con người gây ra gồm các hoạt động về giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp, xây dựng, sinh hoạt dân sinh, nông nghiệp và làng nghề, xử lý chất thải.

Ô nhiễm không khí là nguyên nhân chính gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, những năm gần đây, các bệnh về đường hô hấp có tỷ lệ mắc cao nhất trên toàn quốc và là một trong các nguyên nhân là ô nhiễm không khí. Không chỉ thế, ô nhiễm không khí còn gây ra những vấn đề toàn cầu gồm: sự suy giảm tầng ozon, sự ấm lên của khí quyển, lắng đọng axít...

Đánh giá chung về chất lượng môi trường không khí, ông Nguyễn Văn Thùy (Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường) cho biết: "Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là những đô thị bị ô nhiễm không khí cao nhất trong cả nước do chịu sức ép lớn từ các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội". 

Trong ô nhiễm môi trường không khí tại các đô thị, ô nhiễm không khí do bụi vẫn là vấn đề nổi cộm, đặc biệt là tại một số tỉnh, thành phố có hoạt động phát triển công nghiệp mạnh, lâu đời như Quảng Ninh, Thái Nguyên, Đồng Nai....

Tình trạng ô nhiễm bụi diễn biến theo quy luật, đặc biệt tại khu vực đô thị và tăng cao vào các giờ cao điểm. Ô nhiễm không khí tại các làng nghề so với giai đoạn trước không những không giảm mà còn có xu hướng gia tăng.

Đề cập tới các giải pháp để giảm ô nhiễm không khí, ông Nguyễn Trung Thắng (Viện phó Viện Chiến lược Chính sách Tài nguyên và Môi trường) cho rằng: "Cần rà soát lại các quy định pháp luật liên quan đến ô nhiễm không khí để kịp thời điều chỉnh và sửa đổi, đáp ứng nhu cầu thực tiễn đối với quản lý môi trường không khí, đặc biệt là ở các khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề".

Bên cạnh đó, đối với những ngành, lĩnh vực có phát thải gây ô nhiễm không khí cao như giao thông vận tải, xây dựng, khu vực làng nghề và khu vực xử lý chất thải, cần có sự quản lý chặt chẽ đồng thời có những cơ chế chính sách phù hợp nhằm hạn chế phát thải gây ô nhiễm không khí; khuyến khích các công nghệ nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng cần thiết phải có những nghiên cứu và xây dựng chính sách phù hợp nhằm hạn chế những tác hại đối với sức khỏe cộng đồng, góp phần làm giảm thiểu tác hại ảnh hưởng tới biến đổi khí hậu, trong đó, khẩn trương nghiên cứu để ban hành một đạo luật về kiểm soát ô nhiễm không khí với những quy định chi tiết để khắc phục những bất cập nêu trên.

Đồng thời, cần xây dựng cơ chế thực thi pháp luật nghiêm minh, quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên, mà trước tiên là trách nhiệm quản lý nhà nước, tăng cường thông tin tuyên truyền và nâng cao nhận thức đối với người dân và doanh nghiệp về tác hại của ô nhiễm không khí, qua đó nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của người dân và doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường không khí.

Minh Hải (T/h)

Minh Hải