Hà Nội: Giảm tàu qua cầu Long Biên, dừng tàu hàng phố cà phê đường tàu

Bộ Xây dựng và UBND thành phố Hà Nội vừa họp, thống nhất chủ trương điều chỉnh tổ chức chạy tàu trên đoạn ga Hà Nội – ga Gia Lâm, trong đó giảm tần suất tàu khách, dừng tàu hàng qua khu vực phố cà phê đường tàu và cầu Long Biên.

Theo phương án được thống nhất, tần suất tàu khách và tàu du lịch trên đoạn ga Hà Nội – ga Gia Lâm sẽ được cắt giảm. Các đoàn tàu phía Nam kết thúc hành trình tại ga Hà Nội; tàu từ phía Bắc dừng tại ga Gia Lâm. Những đoàn tàu được cắt giảm sẽ kết thúc hành trình tại ga Gia Lâm.

Thành phố Hà Nội dự kiến bổ sung điểm trung chuyển xe buýt tại khu vực nhà máy xe lửa Gia Lâm nhằm kết nối hành khách giữa hai ga, bảo đảm nhu cầu đi lại sau khi điều chỉnh tổ chức chạy tàu.

Đối với tàu hàng trên đoạn Hà Nội – Long Biên – Gia Lâm, hai bên thống nhất dừng khai thác. Toàn bộ tàu hàng sẽ được điều chuyển sang tuyến phía Tây hiện hữu (Bắc Hồng – Văn Điển). Thành phố phối hợp, hỗ trợ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam khảo sát, bố trí khoảng 1 ha đất tại khu vực phía ga Hà Đông (phường Phú Lương) làm bãi chứa hàng.

Cùng với điều chỉnh tổ chức chạy tàu, Bộ Xây dựng và UBND thành phố Hà Nội thống nhất chủ trương chuyển giao kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia từ mặt ray trở xuống trên đoạn ga Hà Nội – ga Gia Lâm, bao gồm cầu Long Biên, để thành phố triển khai cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị gắn với bảo tồn và phát huy giá trị không gian lịch sử – văn hóa khu vực trung tâm.

Bộ Xây dựng đã quyết định thành lập tổ công tác liên ngành nhằm rà soát cơ sở pháp lý, hiện trạng tài sản và xây dựng phương án tổng thể bàn giao kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm cho UBND thành phố Hà Nội và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức thực hiện.

Theo phân công, Cục Đường sắt Việt Nam rà soát phạm vi, hiện trạng tài sản; nghiên cứu lộ trình thực hiện, phương án bàn giao, các hạng mục cần đầu tư và trách nhiệm của các bên liên quan. Tổ công tác sẽ tổng hợp, báo cáo Bộ Xây dựng và UBND thành phố Hà Nội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Trước đó, UBND TP Hà Nội đã đề xuất điều chỉnh kế hoạch tổ chức chạy tàu trên các tuyến đường sắt quốc gia đi qua đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm.

Lý giải đề xuất nêu trên, UBND TP Hà Nội cho biết mục tiêu là giải quyết dứt điểm những tồn tại kéo dài nhiều năm tại khu vực trung tâm liên quan đến ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.

Thành phố xác định, bên cạnh đầu tư hạ tầng giao thông mới, việc bảo tồn và phát huy giá trị các công trình di sản, trong đó có cầu Long Biên – biểu tượng lịch sử, văn hóa của Thủ đô là yêu cầu mang tính chiến lược, cần được ưu tiên trong giai đoạn tới.

Thời gian qua, Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan kinh tế và Cơ quan Kinh tế – Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên”. Dự án tập trung khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng cầu; đề xuất các giải pháp sửa chữa, cải tạo ngắn hạn nhằm bảo đảm an toàn giao thông; đồng thời xây dựng các kịch bản sử dụng cầu trong tương lai để vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị di sản của công trình này.

Song song với đó, nghiên cứu phương án bảo tồn, khai thác giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch tại khu vực 131 ô vòm cầu đá thuộc tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng, dọc các tuyến phố Phùng Hưng – Gầm Cầu – cầu Long Biên. Khu vực này được định hướng trở thành không gian lịch sử – văn hóa – kiến trúc mang tầm di sản.

Về cà phê đường tàu, con phố xuất hiện tại Hà Nội từ khoảng năm 2017 – 2018, dọc tuyến đường sắt qua các phố Lê Duẩn, Khâm Thiên, Trần Phú, Phùng Hưng, đoạn giữa ga Hà Nội và ga Long Biên. Với trải nghiệm uống cà phê sát đường ray, khu vực này nhanh chóng trở thành điểm thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, toàn bộ hoạt động kinh doanh tại đây đều nằm trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt. Từ năm 2019, các cơ quan chức năng đã nhiều lần yêu cầu xử lý vi phạm, song tình trạng lấn chiếm thường tái diễn sau mỗi đợt kiểm tra.

Trong năm 2025, Hà Nội liên tục tổ chức các đợt ra quân nhắc nhở, yêu cầu du khách rời khỏi khu vực nguy hiểm. Tháng 3/2025, Sở Du lịch Hà Nội cũng đề nghị các doanh nghiệp lữ hành không tổ chức tour đưa khách đến phố cà phê đường tàu nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn.

Chính quyền thành phố khẳng định không phủ nhận sức hút du lịch của khu vực này, nhưng nhấn mạnh an toàn giao thông đường sắt là yếu tố không thể đánh đổi.

Hoài Phong