Gốm Son Quyết Thành - Thương hiệu gốm sứ của làng nghề truyền thống

Lịch sử để tạo nên thương hiệu

Từ nguyên liệu đất sét đơn giản, qua bàn tay tài hoa, khéo léo của người nghệ nhân nơi đây đã tạo nên những sản phẩm tinh tế được bày bán khắp các quốc gia trên thế giới như Nhật Bản, Hồng Kông, Mỹ...

Sản phẩm gốm Quyết Thành được công nhận là làng nghề truyền thống năm 2004 đến năm 2010. Sản phẩm hàng son của làng nghề gốm truyền thống Quyết Thành tiếp tục được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Nam công nhận thương hiệu “Gốm Son mỹ nghệ Quyết Thành”.

Bên cạnh đó, sản phẩm có màu vàng son gắn với những mẫu sản phẩm đa dạng mang tính truyền thống được quảng bá rộng rãi, được nhiều người biết hơn. Trong đó, những người thợ giỏi được công nhận vì đã có công lao đóng góp cho phát triển làng nghề. Làng gốm Quyết Thành dần được khôi phục lại, còn sớm tạo được thương hiệu.

Ông Nguyễn Đức Phú - Chủ nhiệm HTX Gốm Quyết Thành cho biết: “Làng nghề hiện nay đã ngày một phát triển bền vững hơn sau khi được Trung tâm Khuyến công & Xúc tiến thương mại tỉnh Hà Nam hỗ trợ thay đổi hệ thống dây chuyền lò nung đốt sản phẩm bằng khí gas có giá 200 triệu đồng. Theo đó, với lò nung công nghệ mới, chúng tôi đã dễ dàng tạo ra được những sản phẩm đẹp hơn, tốt hơn và đa dạng mẫu mã theo yêu cầu của thị trường”

Thay đổi công nghệ để bắt kịp xu thế tiêu dùng

Dây chuyền lò nung công nghệ mới có nhiều ưu điểm so với lò nung truyền thống như: Có thể đốt được nhiều sản phẩm phức tạp, tỷ lệ thành công trên 95%, giảm được sức lao động của con người và giảm thiểu tác động gây ô nhiễm môi trường, gópphần đóng không nhỏ trong giai đoạn phát triển sản phẩm và khôi phục làng nghề”.

Để tạo ra sản phẩm như ý muốn, các nghệ nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật làm gốm truyền thống từ khâu làm đất, tạo hình dáng, cách thức xử lý nhiệt... Qua thời gian, dưới bàn tay khéo léo, kỹ thuật tinh xảo của những người thợ, sản phẩm gốm Quyết Thành ngày càng độc đáo và phong phú về mẫu mã và chủng loại như gốm mỹ nghệ,  gốm dân dụng ... đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu tiêu dùng trong nước, xuất khẩu. Với vẻ đẹp đặc trưng mang giá trị văn hoá truyền thống, gốm son thực sự là niềm tự hào của người dân Quyết Thành và là món quà quý dành tặng cho du khách mỗi khi đến Hà Nam.

Nghệ nhân Lại Văn Tiến, người đã có hơn 40 năm gắn bó với nghề gốm truyền thống của làng chia sẻ, làng nghề chúng tôi từ hàng trăm năm qua đã nổi tiếng với những sản phẩm gốm có chất lượng cao, mỹ nghệ tinh xảo và đẹp mắt. Theo ông Tiến, “ nếu nung bằng công nghệ cổ truyền bằng than hoặc củi thì thời gian sản phẩm ở trong lò phải mất 15 ngày mới có thể lấy thành phẩm ra sử dụng được. Với hàng gốm mỹ nghệ, đất sét phải phơi khô rồi cho nước vào khuấy đều, sau đó tinh lọc các tạp chất, cô đặc lại rồi đổ vào khuôn hoặc in dát trên máy, sau đó cắt gọt, đánh bóng vào son, vẽ men và cuối cùng là đưa vào lò nung”.

Ông Tiến cho biết thêm: “Vào Son là khâu tạo nên nét độc đáo riêng của gốm Quyết Thành so với các loại gốm khác. Người thợ phải dùng loại đất mà chỉ vùng này mới có, màu đỏ như son, nghiền nhỏ pha với nước để nhúng các sản phẩm và khi nung có màu đỏ tươi”.

Qua thời gian, các sản phẩm gốm sứ cũng dần được thay thế, thế nhưng những sản phẩm mang nét văn hóa riêng, độc đáo vẫn được nhân dân trong làng giữ gìn, bảo tồn và phát triển… Để giữ gìn và phát huy giá trị, hiện nay các cơ sở chú trọng đầu tư trang thiết bị máy móc, cải tạo nâng cấp nhà xưởng, đào tạo lại đội ngũ lao động có tay nghề, chú trọng truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ.

Sản phẩm gốm Quyết Thành khá đa dạng và phong phú, từ những sản phẩm gốm dân dụng như: chum, vại, nồi niêu…cho tới những loại gốm mỹ nghệ tinh xảo trang trí hoặc là đồ sinh hoạt trong nhà như: ấm trà, chén, đĩa, tượng thờ, linh vật…và đặc biệt là sản phẩm dòng gốm Son đặc trưng chỉ có ở nơi đây đang là sản phẩm được thị trường chào đón.

Đại Thuỷ