Làng gốm Lái Thiêu giữ gìn nghề truyền thống, nét văn hóa vùng miền

Nhắc đến miền đất Bình Dương chắc hẳn ai cũng biết nơi đây một trong những cái nôi của nghề thủ công mỹ nghệ Việt Nam, quy tụ nhiều nghệ nhân, thợ thủ công tay nghề giỏi. Với hệ thống giao thông thủy bộ thuận lợi và nguồn đất sét (Kaolin) trữ lượng lớn nên chất lượng đất sét được đánh giá cao hơn nơi khác.

Làng gốm Lái Thiêu thuộc xã Lái Thiêu, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương là một ví dụ điển hình cho thấy tiếng tăm của các sản phẩm gốm tại đây. Xưa kia, quanh chợ Lái Thiêu xuất hiện những lò gốm, thợ làm gốm có thể lấy đất sét ngay cạnh lò hoặc quanh chợ là có thể tạo ra nhiều sản phẩm giá trị. Khoảng năm 1867, người Hoa đến sinh sống và mang theo cả kỹ thuật làm gốm. Tiếp thu kỹ thuật mới, thợ gốm Lái Thiêu tiến hành cải tiến sản xuất và đưa nghề gốm chuyển sang giai đoạn phát triển mạnh mẽ.

Không còn là nghề làm hoàn toàn thủ công, đến nay phần lớn các công đoạn sản xuất đều có sự thay đổi, nhất là ở một số khâu đầu. Người thợ dùng máy để nhào luyện đất, chẻ củi; Dùng bàn xoay tự quay, máy điện,...

Để giữ vững vị thế của mình, hầu hết các cơ sở làm gốm thực hiện rất nghiêm ngặt những tiêu chuẩn nhằm đảm bảo chất lượng. Người thợ không chấp nhận sự cẩu thả nào trong quá trình sản xuất. Có lẽ vì thế mà đã tạo ra những sản phẩm đạt chất lượng rất cao nên được người mua hàng tin dùng từ xưa đến nay. 

Với mục đích đưa những nét đẹp truyền thống vào đời sống hiện đại, từng sản phẩm đều được trau chuốt một cách tỉ mỉ bởi những đôi bàn tay khéo léo, tài hoa. Họa tiết trên gốm lấy ý tưởng từ mây trời, hoa lá, cuộc sống thôn quê, các tác phẩm mỹ thuật, hay những bức chạm khắc ở đình, chùa,... như bừng nở trong lòng từng sản phẩm gốm.

Hiện tại, Lái Thiêu có những lò gốm lớn nhỏ đang ngày đêm tỏa khói. Vì làng nghề chủ yếu sản xuất gốm gia dụng nên khâu tạo tác đã kết hợp nhu cầu tiện ích lẫn hiệu quả mỹ thuật. Điểm mạnh đến từ việc không ngừng thay đổi và sáng tạo, sự đa dạng về chủng loại sản phẩm, phong phú về hình dáng, bố cục, nội dung trang trí vừa đậm chất hội họa, vừa mang tính dân gian tạo nên nét đặc trưng cho dòng gốm thôn quê, dân dã này.

Tại đây còn có một số cơ sở sản xuất gốm nổi tiếng từ xưa nhưng vẫn còn in đậm trong tâm trí nhiều nghệ nhân và ký ức người tiêu dùng vùng miền Đông Nam Bộ như Quảng Thái Xương, Hưng Long, Phạm Lãi,... 

Có lẽ với trái tim yêu nghề cùng sự đồng hành của các ban ngành liên quan, làng nghề gốm Lái Thiêu nói riêng, tỉnh Bình Dương nói chung sẽ có điều kiện phát triển, tạo thêm nhiều giá trị kinh tế, góp phần giữ gìn nghề truyền thống, nét văn hóa vùng miền.

Lưu Kỳ (tổng hợp)