Giỗ Tổ Hùng Vương: Về thăm làng nghề gói bánh chưng tiến Vua

Nói đến Hùng Lô, người ta không chỉ biết đến là làng nghề làm bánh đa, mỳ gạo mà Hùng Lô còn nổi tiếng với nghề làm bánh chưng dâng Vua Hùng. Hùng Lô là xã duy nhất ở tỉnh Phú Thọ vẫn còn duy trì được nghề gói bánh chưng theo mô hình “sản xuất hàng hóa” với hàng trăm hộ “bám” nghề, làm bánh quanh năm suốt tháng chứ không nhỏ lẻ như một số địa phương khác.  

Bánh chưng Hùng Lô có tiếng là ngon vì được lựa chọn kỹ từ thịt, gạo, lá dong và được nấu "mộc" bằng bếp than. Theo lời kể của những người dân sinh sống lâu năm cho biết, làm bánh quan trọng nhất là cách chọn nguyên liệu, cách gói và cách luộc. Bánh chưng luộc suốt đêm. Bí quyết để luộc bánh mau nhừ rất đơn giản, khi luộc bánh cứ sau khoảng 1 giờ lại pha thêm một ít nước lã vào nồi nước đang sôi.

Nếu cách đây vài năm, trong làng chỉ có khoảng 30 hộ gói bánh chưng truyền thống nhưng đến nay số hộ gói bánh đã lên đến gần 200 hộ. Những ngày giáp Giỗ Tổ Hùng Vương, xã Hùng Lô lại nhộn nhịp hơn bao giờ hết.

Từ người già, người trẻ đều hối hả rửa lá, vo gạo, gói bánh. Khi trời về chiều cũng là lúc mọi công đoạn gói bánh hoàn tất, bánh được xếp vào những nồi to đặt lên bếp. Bếp lửa rực sáng suốt đêm luộc bánh. Gần sáng, bánh được vớt ra ép cho sạch nước.

Cũng vì sự cầu toàn và tỉ mỉ trong từng chiếc bánh mà bánh chưng Hùng Lô là hương vị không thể thiếu trong những dịp quan trọng như cỗ bàn, cưới hỏi, quà biếu, lễ Tết, giỗ Tổ.

Giống với mọi năm, năm nay các nghệ nhân tại xã Hùng Lô lại nô nức tham gia cuộc thi gói bánh chưng cùng với các huyện khác của tỉnh Phú Thọ. Sự kiện này không chỉ tôn vinh những đôi bàn tay khéo léo, phối hợp ăn ý mà còn bày tỏ lòng tôn kính của người Việt với cội nguồn và  luôn nhắc nhở mỗi chúng ta về bài học uống nước nhớ nguồn.

Năm nay vào ngày 8/4 (tức mùng 8/3 âm lịch), tại sân Trung tâm lễ hội - Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, Hội thi gói, nấu bánh chưng lần thứ IX đã diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương khi hành hương về Đất Tổ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2022.

Hội thi có sự tham gia của hơn 100 nghệ nhân đến từ 13 huyện, thành, thị trong tỉnh. Các nghệ nhân tham gia tranh tài ở các nội dung: Gói 10 chiếc bánh chưng vuông trong thời gian tối đa 10 phút, luộc bánh trong 5 giờ; thổi 5kg gạo nếp thành xôi trong thời gian tối đa 30 phút, giã và bắt thành 10 chiếc bánh giầy trong thời gian tối đa 15 phút. Sản phẩm được hoàn thành phải đạt các tiêu chí về thẩm mỹ, bánh chưng phải chín rền, vuông, cao thành, đảm bảo thơm ngon, mùi vị hấp dẫn; bánh giầy phải dẻo, mịn trắng, bánh tròn, thành cao, bày trên mâm có dán chữ “Phúc” màu đỏ. 

Hội thi gói, nấu bánh chưng đã và đang tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, và sự sáng tạo trong lao động, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái "lá lành đùm lá rách" của cộng đồng dân tộc; góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị độc đáo của di sản văn hóa thời Hùng Vương và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ.

Huyền Chi